Budget 2026: 1 એપ્રિલથી બદલાશે ઈન્કમ ટેક્સના નિયમો, જૂના કાયદા લેશે વિદાય; જાણો તમારા ખિસ્સા પર શું થશે અસર
છેલ્લું અપડેટ : 15 Jan 2026
Budget 2026: દેશમાં આગામી બજેટને હવે ગણતરીના દિવસો બાકી છે ત્યારે, યુનિયન બજેટ 2026 પહેલા દેશભરના કરદાતાઓની નજર નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ પર ટકેલી છે. 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થનારા આ બજેટમાં સરકાર સામાન્ય માણસને ટેક્સના મોરચે રાહત આપી શકે તેવી આશા ફરી એકવાર સેવાઈ રહી છે.
કરદાતાઓ માટે ફેબ્રુઆરી મહિનો હંમેશા ખાસ રહ્યો છે, પરંતુ આ વખતે ઉત્સુકતા કંઈક વધારે છે. તેનું કારણ છે યુનિયન બજેટ 2026. 1 ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે નાણામંત્રી સંસદમાં બજેટ રજૂ કરશે, ત્યારે દેશના કરોડો નોકરિયાત અને મધ્યમ વર્ગના કરદાતાઓની નજર તેમના પર રહેશે. સવાલ એ જ છે કે શું આ વખતે ટેક્સ સ્લેબમાં ફરી ફેરફાર થશે કે પછી છૂટની મર્યાદા વધારીને સરકાર બીજી કોઈ મોટી ભેટ આપશે?
નવી ટેક્સ રિજીમ પર સરકારનું ફોકસ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી નાણામંત્રીનો ભાર ઈન્કમ ટેક્સ સિસ્ટમને સરળ અને પારદર્શક બનાવવા પર રહ્યો છે. બજેટ 2020માં સરકારે નવી ટેક્સ રિજીમ શરૂ કરી હતી, જેમાં ઓછા ટેક્સ દરના બદલામાં ડિડક્શન (કપાત) અને એક્ઝેમ્પશન (છૂટછાટ) છોડવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો હતો. તેનો હેતુ એવા કરદાતાઓને રાહત આપવાનો હતો જેઓ રોકાણ દ્વારા ટેક્સ બચાવવાની જટિલ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવા માંગતા નહોતા. સરકારે સમયાંતરે નવી રિજીમને વધુ આકર્ષક બનાવવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો છે. આ દિશામાં બજેટ 2025ને એક મોટો ટર્નિંગ પોઈન્ટ માનવામાં આવ્યો હતો.
બજેટ 2025માં મળી હતી મોટી ભેટ
ગયા વર્ષના બજેટમાં નાણામંત્રીએ નવી ટેક્સ રિજીમ હેઠળ વાર્ષિક 12 લાખ રૂપિયા સુધીની આવકને ટેક્સ ફ્રી કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ સિવાય ટેક્સ સ્લેબમાં ફેરફાર કરીને બેઝિક એક્ઝેમ્પશન લિમિટ વધારીને 4 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી હતી. નોકરિયાત લોકો માટે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન પહેલેથી જ વધારીને 75,000 રૂપિયા કરી દેવામાં આવ્યું છે, જેનાથી સેલેરી ક્લાસને સીધી રાહત મળી છે.
1 એપ્રિલથી નવો ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ લાગુ થશે
બજેટ 2026 પહેલા બીજો એક મોટો ફેરફાર સામે છે. ઈન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 2025 1 એપ્રિલથી લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે, જે દાયકાઓ જૂના ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 1961નું સ્થાન લેશે. જોકે તેમાં ટેક્સ રેટ કે સ્લેબમાં કોઈ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ નિયમોની ભાષાને સરળ અને સમજવા યોગ્ય બનાવવા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન બજેટનું કેન્દ્ર હોઈ શકે છે
નિષ્ણાતો માને છે કે આ વખતે બજેટમાં ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશનને વધુ 'યુઝર ફ્રેન્ડલી' બનાવવા પર ધ્યાન આપવામાં આવી શકે છે. રિટર્ન પ્રોસેસિંગ ઝડપી બનાવવું, રિફંડમાં થતો વિલંબ ખતમ કરવો અને ટેક્સ વિવાદોના પતાવટ માટે નવી સ્કીમ લાવવી સરકારની પ્રાથમિકતા હોઈ શકે છે.
શું નવી રિજીમમાં ડિડક્શન મળશે?
ટેક્સ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર નવી ટેક્સ રિજીમમાં કેટલીક મહત્વની કપાત (Deductions) ઉમેરી શકે છે. જો ટર્મ લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ, હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ અને હોમ લોનના વ્યાજ પરની છૂટ જેવી સુવિધાઓ નવી રિજીમમાં સામેલ કરવામાં આવે, તો કરદાતાઓનો ઝુકાવ આ સિસ્ટમ તરફ વધુ વધી શકે છે.
