Black Friday! ₹11 લાખ કરોડનું ધોવાણ... સેન્સેક્સ 1000 પોઈન્ટ ઘટ્યો, જાણો કેમ તૂટયું બજાર

આજે 4 એપ્રિલ શુક્રવાર શેરબજાર માટે Black Friday સાબિત થયો છે. ભારતીય શેરબજારમાં ભારે કડાકો જોવા મળ્યો છે. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી 1% થી વધુ તૂટી ગયા. વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધના ભયે રોકાણકારોનું મનોબળ ડગમગી ગયું છે. જેના કારણે બજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ટેરિફની જાહેરાત બાદથી વિશ્વભરના સ્ટોક માર્કેટ, કોમોડિટી માર્કેટ, ફોરેક્સ માર્કેટમાં અફરાતફરીનો માહોલ જોવા મળ્યો છે. ગઈકાલે ડાઉ જોન્સ 1679.39 પોઈન્ટના કડાકા સાથે બંધ રહ્યો હતો. જે કોવિડ મહામારી (16 માર્ચ, 2020) બાદનો સૌથી મોટો કડાકો છે. નાસડેક પણ 1050.44 પોઈન્ટ તૂટ્યો હતો.

સેન્સેક્સ 1035 પોઈન્ટ ડાઉન

વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક મંદીની ભીતિ વચ્ચે સેન્સેક્સ 1054.81 પોઈન્ટ તૂટી 75240.55ના ઈન્ટ્રા ડે તળિયે પહોંચ્યો હતો. સેન્સેક્સ પેકમાં માત્ર આઠ શેરમાં જ 1.42 ટકાનો સુધારો જોવા મળ્યો હતો. જ્યારે અન્ય  22માં 8 ટકા સુધીનો કડાકો નોંધાયો હતો.  ટાટા સ્ટીલ 8.01 ટકા, ટાટા મોટર્સ 6.62 ટકા, એલએન્ડટી 4.80 ટકા, અદાણી પોર્ટ્સ 4.46 ટકા અને ઈન્ડસઈન્ડ બેન્ક 4.28 ટકાના કડાકે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. 

યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા પારસ્પરિક ટેરિફની જાહેરાત બાદ નિષ્ણાતો બજારમાં ઘટાડાની આગાહી કરી રહ્યા હતા. 2 એપ્રિલના રોજ, ટ્રમ્પે ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ માટે પારસ્પરિક ટેરિફની જાહેરાત કરી. આ પછી, 3 એપ્રિલના રોજ, શરૂઆતના કારોબારમાં બજારમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો, પરંતુ બાદમાં બજાર સુધર્યું. પરંતુ આજે શેરબજારમાં "બ્લેક ફ્રાઇડે" જોવા મળ્યો.

શેરબજારમાં આજના ઘટાડા પાછળ 6 મુખ્ય કારણો હતા-

1. વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધ શરૂ થવાનો ભય

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નવી પારસ્પરિક ટેરિફ ઘોષણાઓથી વૈશ્વિક સ્તરે વેપાર યુદ્ધ શરૂ થવાની આશંકા વધી ગઈ છે. ચીન અને કેનેડાએ અમેરિકા સામે બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે, જેનાથી રોકાણકારોમાં ગભરાટ વધી ગયો છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર "શેરબજાર હાલમાં ઘણી અનિશ્ચિતતામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે, જે ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. અમેરિકાએ વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધ શરૂ કર્યું છે અને હવે ચીન, યુરોપિયન યુનિયન અને અન્ય દેશો દ્વારા બદલો લેવા ટેરિફ લાદવાની અપેક્ષા છે. આનાથી અસ્થિરતા વધશે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રના વિકાસને નુકસાન થશે."

અમેરિકન વહીવટીતંત્રે ભારતીય માલ પર 26 ટકાના પારસ્પરિક ટેરિફની જાહેરાત કરી છે. તે જ સમયે, તેણે અન્ય દેશો પર ઓછામાં ઓછા 10 ટકા ટેરિફની જાહેરાત કરી છે. તેના જવાબમાં, કેનેડાએ અમેરિકન વાહનોની આયાત પર 25 ટકા ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. તે જ સમયે, ચીને આ નવા ટેરિફને તાત્કાલિક પાછો ખેંચવાની માંગ કરી અને કહ્યું કે જો આમ નહીં કરવામાં આવે તો તે કડક બદલો લેવાના પગલાં લઈ શકે છે.

HDFC સિક્યોરિટીઝના પ્રાઇમ રિસર્ચ હેડ દેવર્ષિ વકીલના જણાવ્યા અનુસાર, "ટ્રમ્પની ટેરિફ જાહેરાતોથી માત્ર વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધ જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક આર્થિક મંદીની શક્યતા પણ વધી છે. આ કારણે, ગુરુવારે યુએસ શેરબજારોમાં છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો."

2. ફાર્મા શેરોમાં ઘટાડો

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે ટૂંક સમયમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર પર પણ ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે. એરફોર્સ વનમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું, "અમે ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર પર એવા ટેરિફ લાદવા જઈ રહ્યા છીએ જે આપણે પહેલાં ક્યારેય જોયા નથી." તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ફાર્મા ઉદ્યોગને એક અલગ શ્રેણી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે, અને ટૂંક સમયમાં તેના માટે એક મોટી જાહેરાત કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણય નજીકના ભવિષ્યમાં લાગુ કરવામાં આવશે.

આ સમાચાર પછી, નિફ્ટી ફાર્મા ઇન્ડેક્સ 4.5 ટકાથી વધુ ગગડ્યો અને સેક્ટોરલ ઇન્ડેક્સમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો. અરબિંદો ફાર્મા, લ્યુપિન અને IPCA લેબ્સના શેર 6% થી વધુ ઘટ્યા.

૩. વૈશ્વિક બજારોમાંથી નબળા સંકેતો

વૈશ્વિક બજારોના નબળા સંકેતોએ પણ રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર અસર કરી. ગઈકાલે રાત્રે, યુએસ શેરબજારમાં 2020 પછીનો સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો. S&P 500 ઇન્ડેક્સ 4.9 ટકા ઘટ્યો. આશરે $2.5 ટ્રિલિયનનું બજાર મૂલ્ય નાશ પામ્યું.

તેની અસર એશિયન બજારોમાં પણ જોવા મળી. ટોક્યોનો નિક્કી ઇન્ડેક્સ 3 ટકાથી વધુ નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી ઇન્ડેક્સ લગભગ 2 ટકા ઘટ્યો. કિંગમિંગ તહેવાર નિમિત્તે શાંઘાઈ અને હોંગકોંગના શેરબજાર બંધ રહ્યા હતા.

4. સર્વત્ર અસ્થિરતા 

નિફ્ટીના તમામ 13 ક્ષેત્રીય સૂચકાંકો લાલ નિશાનમાં કારોબાર કરી રહ્યા હતા. ટ્રમ્પની નવી ધમકી બાદ ફાર્મા શેરોમાં સૌથી વધુ ઘટાડો થયો હતો, જેમાં નિફ્ટી ફાર્મા ઇન્ડેક્સ 4.5 ટકા ઘટ્યો હતો. યુએસ ટેક શેરોમાં અસ્થિરતાને પગલે આઇટી શેરોએ પણ તેમનો ડાઉનટ્રેન્ડ ચાલુ રાખ્યો.

નિફ્ટી આઈટી ઇન્ડેક્સ 2 ટકાથી વધુ ઘટ્યો. ઇન્ડેક્સમાં સમાવિષ્ટ તમામ 10 કંપનીઓના શેર લાલ નિશાનમાં હતા. કોફોર્જ અને પર્સિસ્ટન્ટ સિસ્ટમ્સ સૌથી વધુ નુકસાનમાં હતા. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં વિક્ષેપોની ચિંતા વચ્ચે મેટલ શેરોમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો.

5. વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચવાલી 

થોડા સમયના વિરામ પછી, વિદેશી રોકાણકારો (FII) એ ફરીથી ભારતીય શેરબજારમાંથી સતત પૈસા ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું છે. આનાથી બજાર પર દબાણ વધ્યું છે. ગુરુવાર, ૩ એપ્રિલના રોજ, વિદેશી રોકાણકારોએ 2,806 કરોડ રૂપિયાના શેર વેચ્યા. બીજી તરફ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) એ 221.47 કરોડ રૂપિયાના શેર ખરીદ્યા.

6.  આરબીઆઈની બેઠક અને જેરોમ પોવેલના ભાષણ પહેલા રોકાણકારો સાવધ

શેરબજારમાં ચાલી રહેલી અસ્થિરતા વચ્ચે, રોકાણકારો કોઈ મોટું જોખમ લેવાનું ટાળી રહ્યા છે. રોકાણકારો હાલમાં યુએસ સેન્ટ્રલ બેંકના ચેરમેન જેરોમ પોવેલના ભાષણ પર નજર રાખી રહ્યા છે, જે શુક્રવારે મોડી સાંજે થશે. આ ભાષણમાં, જેરોમ પોવેલ અમેરિકન અર્થતંત્રના તેમના નવા મૂલ્યાંકન વિશે માહિતી આપશે. ટ્રમ્પની ટેરિફ જાહેરાતો પછી નાણાકીય નીતિનું વલણ શું હશે તેનો સંકેત પણ તે આપશે.

આ ઉપરાંત, રોકાણકારો આવતા અઠવાડિયે યોજાનારી RBIની નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠકની પણ રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવો અંદાજ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે કે RBI રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો ઘટાડો કરી શકે છે.