8th Pay Commission: 5% વાર્ષિક વધારાથી પગારમાં કેટલો ઉછાળો આવશે? ક્યારે આવશે રિપોર્ટ?
છેલ્લું અપડેટ : 30 Jul 2026
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મું પગાર પંચ (8th Pay Commission) હાલ સૌથી ચર્ચાનો વિષય છે. હાલમાં જ પંચ દ્વારા કલકત્તા અને ભુવનેશ્વર ખાતે બેઠકો યોજવામાં આવી હતી, જ્યારે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દિલ્હી, ચેન્નઈ અને પુડુચેરીમાં આગળના રાઉન્ડની મસલત (consultations) થવાની છે.
આ બેઠકોમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (Fitment Factor), વાર્ષિક પગાર વધારો (annual increment), ભથ્થાં અને પેન્શન સુધારા જેવા મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા થઈ રહી છે. જો આઠમું પગાર પંચ વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ 5% કે તેથી વધુ કરવાની ભલામણ કરે છે, તો લાખો સરકારી કર્મચારીઓને મોટો આર્થિક ફાયદો થશે.
3% થી વધીને 5% ઇન્ક્રીમેન્ટ થાય તો શું ફેર પડશે?
હાલના 7મા પગાર પંચ (7th Pay Commission) હેઠળ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને તેમના મૂળ પગાર (Basic Pay) પર દર વર્ષે 3% વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ (Annual Increment) મળે છે. જોકે, કર્મચારી મંડળોએ આ દર વધારીને 5% થી 7% કરવાની માંગ કરી છે.
ઉદાહરણ દ્વારા સમજો:
માની લો કે લેવલ-1 (Level-1) ના કેન્દ્રીય કર્મચારીનો શરૂઆતી મૂળ પગાર (Basic Salary) ₹18,000 પ્રતિ માસ છે.
-
હાલના 3% ઇન્ક્રીમેન્ટ મુજબ: 5 વર્ષ પછી મૂળ પગાર વધીને અંદાજે ₹20,900 પ્રતિ માસ થશે.
-
જો 5% ઇન્ક્રીમેન્ટ થાય તો: 5 વર્ષ પછી મૂળ પગાર વધીને અંદાજે ₹24,200 પ્રતિ માસ પહોંચી શકે છે.
ફાયદો: માત્ર 5% ઇન્ક્રીમેન્ટના દરથી જ 5 વર્ષના સમયગાળામાં મૂળ પગારમાં અંદાજે ₹3,300 નો સીધો વધારો (અતિરિક્ત લાભ) જોવા મળશે.
મૂળ પગાર (Basic Pay) વધવાથી અન્ય કયા લાભો મળશે?
બેઝિક સેલરી વધવાથી માત્ર માસિક ટેક-હોમ પગાર જ નથી વધતો, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા અન્ય ભથ્થાં અને નિવૃત્તિ લાભો (retirement benefits) માં પણ મોટો ઉછાળો આવે છે:
-
મોંઘવારી ભથ્થું (Dearness Allowance - DA): ડીએની ગણતરી મૂળ પગાર પર થતી હોવાથી તેમાં સીધો વધારો થશે.
-
મકાન ભાડા ભથ્થું (House Rent Allowance - HRA): એચઆરએ પણ બેઝિક પે પર આધારિત હોય છે.
-
એનપીએસ યોગદાન (NPS Contribution): નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમમાં સરકાર અને કર્મચારીનું ફાળદાન વધશે.
-
ગ્રેચ્યુઈટી અને પેન્શન: નિવૃત્તિ સમયે મળતા ફંડમાં પણ મોટી રકમ ઉમેરાશે.
8મા પગાર પંચનો સમયગાળો અને રિપોર્ટ ક્યારે આવશે?
-
ગઠન (Constitution): 8મા પગાર પંચની સ્થાપના 3 નવેમ્બર 2025 ના રોજ કરવામાં આવી હતી.
-
અધ્યક્ષ (Chairperson): પંચની અધ્યક્ષતા ન્યાયમૂર્તિ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ (Justice Ranjana Prakash Desai) કરી રહ્યા છે.
-
સમયસીમા (Time Limit): પંચને પોતાની ભલામણો (recommendations) તૈયાર કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
-
રિપોર્ટ ક્યારે આવશે? ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં પંચના 9 મહિના પૂર્ણ થઈ જશે. પંચનો આખરી અહેવાલ (Final Report) અંદાજે મે-જૂન 2027 સુધીમાં આવી શકે છે, જેના પછી કેન્દ્ર સરકાર તેને મંજૂરી આપવા અંગે નિર્ણય લેશે.