Tech News : ઘરની વાતો તો નથી સાંભળી રહ્યું ને તમારૂ Smart TV? સરકારે આપી ચેતવણી
છેલ્લું અપડેટ : 22 Nov 2025
જો તમે પણ ઘરે મનોરંજન માટે સ્માર્ટ ટીવીનો ઉપયોગ કરો છો, તો તમારે સાવચેત રહેવું જોઈએ. કારણ કે તમારા બેડરૂમ અથવા હોલમાં રાખેલું ટીવી તમારી અંગત વાતચીત રેકોર્ડ કરી શકે છે અને તેને કંપનીના સર્વર પર મોકલી શકે છે. આ અમારા દ્વારા નહીં પરંતુ સરકાર દ્વારા કહેવામાં આવી રહ્યું છે. ભારત સરકારના ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) એ એક ચોંકાવનારી ચેતવણી જારી કરી છે. I4C કહે છે કે ખોટી ગોપનીયતા સેટિંગ્સને કારણે તમારું સ્માર્ટ ટીવી તમારી ખાનગી વાતચીત સાંભળી શકે છે, તેને રેકોર્ડ કરી શકે છે અને ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટ થતાં જ આ ડેટા કંપનીના ક્લાઉડ સર્વર પર મોકલી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમારું મનોરંજન ઉપકરણ પણ તમારી જાસૂસી કરી શકે છે. સરકારે વપરાશકર્તાઓને તાત્કાલિક સ્માર્ટ ટીવીની સેટિંગ્સ ચેક કરવી અને ગોપનીયતા સુવિધાઓને યોગ્ય રીતે ગોઠવવાની સલાહ આપી છે.
સ્માર્ટ ટીવી કેવી રીતે સાંભળે છે?
આજકાલ સ્માર્ટ ટીવીમાં અદ્યતન વૉઇસ રેકગ્નિશન ટેક્નોલોજી હોય છે. વૉઇસ કમાન્ડ માટે ટીવી હંમેશા લિસનિંગ મોડમાં હોવું જોઈએ. આ જ કારણ છે કે ટીવીનો માઇક્રોફોન સતત સક્રિય રહે છે, ભલે બેકગ્રાઉન્ડમાં હોય. તમે "ઓકે ગૂગલ," "હે ટીવી" કહો કે ચેનલ સર્ચ કરો, અથવા ઘરે સામાન્ય વાતચીત કરો, સ્માર્ટ ટીવી બધા અવાજને કેપ્ચર કરે છે. અને જો ટીવી ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલ હોય, તો આ વૉઇસ ડેટા કંપનીના ક્લાઉડ સર્વર્સ સુધી પહોંચી શકે છે. જો તમે પૂછો કે આવું કયા કારણથી થાય છે તો તે વૉઇસ વિશ્લેષણ, જાહેરાત લક્ષ્યીકરણ, ગ્રાહક વર્તન અભ્યાસ અથવા અન્ય કોઈ વસ્તુ માટે છે જેના વિશે તમે કદાચ જાણતા પણ ન હોવ.
ફક્ત માઇક્રોફોન જ નહીં, કેમેરા પણ સક્રિય થઈ શકે છે
કેટલાક હાઇ-એન્ડ સ્માર્ટ ટીવીમાં ચહેરાની ઓળખની સુવિધાઓ પણ હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે ટીવી તમારા ચહેરાને સ્કેન કરી શકે છે અને તમારી ઉંમર અને લિંગના આધારે વ્યક્તિગત જાહેરાતો બતાવી શકે છે. ટીવી વિવિધ માહિતીને પણ ટ્રેક કરી શકે છે, જેમાં રૂમમાં કોણ શું જોઈ રહ્યું છે, તેઓ કેટલો સમય જુએ છે અને ઘરમાં કેટલા લોકો છે તે સહિતની માહિતીનો સમાવેશ થાય છે. જો ગોપનીયતા સેટિંગ્સ ખોટી હોય, તો આ બધો ડેટા કંપનીના સર્વર પર ટ્રાન્સમિટ કરી શકાય છે.
સૌથી મોટો ખતરો
આજે ભારતમાં સ્માર્ટ ટીવીનું વેચાણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, અને IoT ઉપકરણો પર સાયબર હુમલાઓ પણ વધી રહ્યા છે. તમારા સ્માર્ટ ટીવી પર ખોટી સેટિંગ્સ ખાનગી વાતચીતો લીક થવા, કુટુંબના સ્થાનો અને આદતો શોધવા અને જો હેક કરવામાં આવે તો, તમારા ઘરના ડિજિટલ સેટઅપ પર નિયંત્રણ અને ઓળખ અને માહિતીની ચોરી તરફ દોરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમારા ઘરની ગોપનીયતા અને સુરક્ષા બંને જોખમમાં છે.
તમારી જાતને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવી?
આ ખતરાથી બચવા માટે I4C અને Cyberdost દ્વારા સૂચવેલ ટિપ્સ:
તમારા સ્માર્ટ ટીવી સેટ કરતાની સાથે જ તમારી ગોપનીયતા સેટિંગ્સ તપાસો.
વૉઇસ રેકગ્નિશન ફીચર ડિસેબલ કરો (જ્યાં સુધી જરૂરી ન હોય).
માઇક્રોફોન અને કેમેરા ઍક્સેસ બંધ રાખો.
અનિચ્છનીય ડેટા-શેરિંગ વિકલ્પો બંધ કરો.
જ્યારે જરૂરી હોય ત્યારે જ તમારા ટીવીને ઇન્ટરનેટથી કનેક્ટ કરો.
સ્થાન સેવાઓ બંધ રાખો.
તમારા ટીવી પર અનધિકૃત કે નકલી એપ્સ ઇન્સ્ટોલ કરશો નહીં
અને યાદ રાખો કે દરેક સ્માર્ટ ડિવાઇસ સુવિધા અને જોખમ બંને આપે છે. પરંતુ તમારી સલામતી તમારા સેટિંગ્સ પર આધાર રાખે છે.
ધ્યાનમાં રાખો કે જો તમે અથવા તમારા કોઈ પરિચિત વ્યક્તિ સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બન્યા છો, તો તાત્કાલિક સાયબર હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કરો: 1930 અને તમે cybercrime.gov.in પર ઓનલાઈન ફરિયાદ પણ નોંધાવી શકો છો. વિલંબ કરશો નહીં. સાયબર ગુનાની જાણ જેટલી વહેલી થાય છે, તેનો ઉકેલ આવવાની શક્યતા એટલી જ વધારે છે. તેથી તમારા ઘરમાં સ્માર્ટ ટીવી રાખો, પરંતુ તેનો ઉપયોગ સમજદારીથી કરો, કારણ કે ડિજિટલ દુનિયામાં તમારી સલામતી તમારી જાગૃતિ પર આધારિત છે.
