ટ્રાફિક ચલણના નામે સાયબર ઠગોની નવી જાળ: નકલી મેસેજ કેવી રીતે ઓળખવો? જાણો બચાવના ઉપાયો
છેલ્લું અપડેટ : 01 Oct 2026
રોડ પર વાહન ચલાવનારાઓને નિશાન બનાવવા માટે સાયબર અપરાધીઓએ ઠગાઈનો એક નવો કીમિયો શોધી કાઢ્યો છે. આજકાલ ઈ-ચલણના નામે મોટા પાયે ફેક (નકલી) મેસેજ મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. ચલણના દંડ અથવા કાનૂની કાર્યવાહીનો ડર બતાવીને લોકોને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આવા સમયે જરાક જેટલી બેદરકારી પણ તમને મુશ્કેલીમાં મૂકી શકે છે.
ઈ-ચલણના નામે કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે ફ્રોડ?
સાયબર ઠગો વાહનચાલકોના મોબાઇલ પર મેસેજ મોકલે છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવે છે કે તેની ગાડીનું ટ્રાફિક ચલાણ ફાટ્યું છે અને દંડ તાત્કાલિક જમા કરાવવો પડશે. મેસેજમાં એક લિંક પણ આપવામાં આવે છે, જેના પર ક્લિક કરીને ચુકવણી (પેમેન્ટ) કરવાનું કહેવામાં આવે છે.
જેવો કોઈ વ્યક્તિ લિંક ખોલે છે, કે તરત જ તે ફેક વેબસાઇટ પર પહોંચી જાય છે. જ્યાં બેંક ડિટેલ્સ, ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડની માહિતી અને OTP માગવામાં આવે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં લિંક પર ક્લિક કરતાની સાથે જ ફોનમાં માલવેર કે વાયરસ ડાઉનલોડ થઈ જાય છે, જેનાથી સાયબર અપરાધીઓ ફોનનો એક્સેસ મેળવી લે છે.
અસલી અને નકલી ઈ-ચલણ SMS ની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?
આને ઓળખવાની એક સરળ રીત છે. હંમેશાં યાદ રાખો કે ઈ-ચલણ સાથે જોડાયેલા અધિકૃત (ઓફિશિયલ) મેસેજમાં હંમેશાં સરકારી વેબસાઇટનું ડોમેન હોય છે. જેમ કે echallan.parivahan.gov.in જેવા .gov.in એક્સ્ટેન્શનવાળા લિંક ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે.
જો મેસેજમાં .com, .net, .xyz, .apk, bit.ly કે અન્ય કોઈ શંકાસ્પદ લિંકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય, તો તેના પર ક્લિક ન કરો. આવી લિંક ફેક હોઈ શકે છે અને સાયબર ઠગાઈનો હિસ્સો હોઈ શકે છે.
જો ભૂલથી લિંક પર ક્લિક થઈ જાય તો શું કરવું?
જો તમે અજાણતાં ભૂલથી લિંક પર ક્લિક કરી દીધું હોય અથવા બેંકિંગ માહિતી શેર કરી દીધી હોય, તો વિલંબ કર્યા વગર તરત જ તમારી બેંકના હેલ્પલાઇન નંબર પર કોલ કરીને કાર્ડ, UPI કે નેટ બેંકિંગ બ્લોક કરાવો.
ત્યારબાદ રાષ્ટ્રીય સાયબર અપરાધ હેલ્પલાઇન 1930 પર કોલ કરો અને પૂરી માહિતી આપો. સાથે જ cybercrime.gov.in પર ઓનલાઇન ફરિયાદ પણ નોંધાવો, જેથી સમયસર કાર્યવાહી થઈ શકે.
ચલણ ચેક કરવાની સાચી રીત
જો તમારે તમારા વાહનના ચલણની માહિતી મેળવવી હોય, તો હંમેશાં માત્ર અધિકૃત Parivahan e-Challan પોર્ટલ પર જઈને જ સ્ટેટસ ચેક કરો. કોઈ પણ અજાણ્યા SMS કે સોશિયલ મીડિયા લિંક દ્વારા ચુકવણી કરવાથી બચો.
સાયબર ઠગાઈથી બચવાના સરળ ઉપાયો
કોઈ પણ શંકાસ્પદ SMS કે લિંક પર ક્લિક ન કરો.
માત્ર .gov.in ડોમેનવાળી વેબસાઇટ પર જ ચલણ ચેક કરો.
OTP, બેંક ડિટેલ્સ કે UPI પિન કોઈની પણ સાથે શેર ન કરો.
ફોનમાં એન્ટીવાયરસ અને સિક્યોરિટી અપડેટ હંમેશાં સક્રિય (એક્ટિવ) રાખો.
કોઈ પણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિની તરત જ સાયબર હેલ્પલાઇન 1930 પર ફરિયાદ કરો.
