SIM કાર્ડ યુઝર્સ સાવધાન! આ ભૂલો પર થઈ શકે છે 3 વર્ષની જેલ અને ₹50 લાખ સુધીનો દંડ
છેલ્લું અપડેટ : 22 Sept 2026
જો તમારા નામે કોઈ SIM કાર્ડ ઈશ્યુ થયેલું છે અને તમે તેને કોઈ અન્ય વ્યક્તિને વાપરવા માટે આપો છો, તો હવે તમારે સાવધાન રહેવાની જરૂર છે. રિપોર્ટ મુજબ, દૂરસંચાર વિભાગ (DoT) એ મોબાઈલ યુઝર્સને SIM કાર્ડ અને ટેલિકોમ આઈડેન્ટિફાયરના ખોટા ઉપયોગને લઈને ચેતવણી આપી છે. વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક કિસ્સાઓમાં આવા ઉલ્લંઘન પર Telecommunications Act, 2023 હેઠળ 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
DoT ની ચેતવણી માત્ર SIM કાર્ડ કોઈ અન્ય વ્યક્તિને આપવા પૂરતી સીમિત નથી. વિભાગે ફેક ડોક્યુમેન્ટ્સ, રમત-રમાડ કે કોઈ અન્ય વ્યક્તિની ઓળખનો ઉપયોગ કરીને SIM મેળવવાથી પણ બચવા માટે કહ્યું છે. આ સિવાય પોતાના નામે ઈશ્યુ થયેલા SIM ને વેચવા, ટ્રાન્સફર કરવા કે કોઈ એવી વ્યક્તિને આપવાથી પણ બચવું જોઈએ, જે તેનો ખોટો ઉપયોગ કરી શકે છે. ખાસ કરીને સાયબર ફ્રોડ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા 'મ્યુલ SIM' (Mule SIM) સાથે જોડાવું યુઝર માટે કાનૂની મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.
IMEI નંબર બદલવા અંગે પણ ચેતવણી
DoT એ મોબાઈલ ફોનના IMEI નંબર અને અન્ય ટેલિકોમ આઈડેન્ટિફાયર સાથે ચેડાં કરવાને લઈને પણ ચેતવણી આપી છે. IMEI દરેક મોબાઈલ ફોનની ઓળખ સાથે જોડાયેલો એક યુનિક નંબર હોય છે. તેને બદલવાની કે તેની સાથે ચેડાં કરવાની કોશિશ Telecommunications Act ની કલમ 42 હેઠળ ગુનો બની શકે છે. આવી જ રીતે Calling Line Identification એટલે કે CLI ને બદલવા વાળા ટૂલ્સ કે પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ પણ પ્રતિબંધિત છે. DoT અનુસાર આ જોગવાઈઓ હેઠળ ગુના માટે 3 વર્ષ સુધીની જેલ, 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ કે બંને થઈ શકે છે.
પોતાના નામે ઈશ્યુ થયેલા નંબરોની આ રીતે કરો તપાસ
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે યુઝર્સ પોતાના નામે ઈશ્યુ થયેલા તમામ મોબાઈલ નંબરોની તપાસ કરે. આ માટે સરકારના Sanchar Saathi પોર્ટલ અને એપ પર 'Know Mobile Connections in Your Name' સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. અહીં તમે જોઈ શકો છો કે તમારા નામે કેટલા મોબાઈલ કનેક્શન એક્ટિવ છે. જો કોઈ એવો નંબર દેખાય જે તમે નથી લીધો કે જેની જરૂર નથી, તો તેને રિપોર્ટ કરવાની સુવિધા પણ હાજર છે.
Sanchar Saathi પર મોબાઈલ ફોનનો IMEI પણ ચેક કરી શકાય છે. 'Know Mobile Handset Genuineness' વિકલ્પ દ્વારા ફોનની બ્રાન્ડ, મોડેલ અને મેન્યુફેક્ચરર જેવી માહિતી જોઈ શકાય છે. તેથી જો તમારા નામે કોઈ અજાણ્યો SIM ચાલી રહ્યો છે અથવા તમે તમારો SIM કોઈ બીજાને આપેલો છે, તો તુરંત તેની સ્થિતિ તપાસવી વધુ સારું છે.