VIDEO: રશિયાની સેનામાં લડતા જીવ ગુમાવનારા ભારતીયોનો કરાવો DNA ટેસ્ટ: SCનો મોટો નિર્ણય

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં રશિયન સેના તરફથી લડતા જીવ ગુમાવનારા ભારતીય નાગરિકોના પાર્થિવ દેહને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ ચુકાદો સંભળાવ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે કેન્દ્ર સરકાર અને વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે રશિયાથી ભારત લાવવામાં આવતા ૨૦ ભારતીય નાગરિકોના શવ પરિવારોને સોંપતા પહેલાં અનિવાર્યપણે ડીએનએ (DNA) ટેસ્ટ કરાવવામાં આવે, જેથી તેમની સાચી ઓળખ સુનિશ્ચિત થઈ શકે.

ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની ખંડપીઠે વિદેશ મંત્રાલયને પીડિત પરિવારોની મદદ માટે એક નોડલ ઓફિસર નિયુક્ત કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો છે. 

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશની મુખ્ય બાબતો

• DNA મેચિંગ અનિવાર્ય: કોર્ટે કહ્યું કે વિદેશ મંત્રાલય મૃત નાગરિકોના અવશેષોનો પરિજનો સાથે DNA ટેસ્ટ કરાવશે. DNA સેમ્પલ મેચ થયા પછી જ પાર્થિવ દેહ અધિકૃત રીતે અંતિમ સંસ્કાર માટે પરિજનોને સોંપવામાં આવશે.

• મફત કાનૂની સહાય: અદાલતે રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળો (NALSA/SLSA) ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ પીડિત પરિવારોને વળતરના દાવા કરવા અને DNA સેમ્પલ આપવાની પ્રક્રિયા માટે મફત કાનૂની સહાય પૂરી પાડે.

• પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં માહિતી: કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો છે કે વિદેશ મંત્રાલય વળતર અને કાગળની કામગીરી સંબંધિત તમામ માહિતી અને દસ્તાવેજો પીડિત પરિવારોને તેમની પ્રાદેશિક/સ્થાનિક ભાષામાં ઉપલબ્ધ કરાવે જેથી તેમને સમજવામાં સરળતા રહે.

સરકારે આપ્યો મૃત્યુ અને ગુમ થયેલા ભારતીયોનો રિપોર્ટ

કેન્દ્ર સરકારે સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટને રશિયન સેનામાં સામેલ થયેલા ભારતીય નાગરિકોના તાજા આંકડા રજૂ કર્યા:

 

DNA ટેસ્ટનો મુદ્દો શા માટે ઊઠ્યો?

અરજદારો તરફથી રજૂ થયેલા વકીલે કોર્ટમાં ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારમાંથી લાવવામાં આવતા તાબૂતમાં માત્ર અસ્થિપંજર અને ક્ષત-વિક્ષત અવશેષો મળી રહ્યા છે, જેના કારણે DNA તપાસ વગર પરિજનો માટે એ ઓળખવું અશક્ય છે કે તે અવશેષો તેમના જ સગાના છે કે નહીં.

કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હાજર રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ (ASG) ઐશ્વર્યા ભાટીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત સરકાર પહેલાથી જ મોસ્કો સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ મારફતે DNA સેમ્પલ એકઠા કરી રહી છે અને મેચિંગ વગર કોઈ પણ શવ સોંપવામાં આવી રહ્યું નથી.

કેન્દ્રે અદાલતને એ પણ જણાવ્યું કે યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સતત ડ્રોન હુમલા અને વિસ્ફોટોના કારણે મૃત સૈનિકોના અવશેષો શોધી કાઢવા અને રિકવર કરવા અત્યંત પડકારજનક કામ બની રહ્યું છે.