VIDEO: સાઉદીની વધશે ચિંતા! હૂથીઓના સમર્થનમાં હથિયારબંધ કબીલાઈ લડાયકો મરીબ તરફ આગળ વધ્યા
યમનમાં હૂથી આંદોલન (Houthi Movement)ને લઈને ફરી એકવાર સ્થિતિ તંગ બની રહી છે. યમનની રાજધાની સનાથી પૂર્વમાં આવેલા પહાડી વિસ્તારમાંથી મોટી સંખ્યામાં હથિયારબંધ લડાયકોનો કાફલો મરીબ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. બની હશીશ કબીલાના આ લડાયકો આધુનિક હથિયારો સાથે જોવા મળી રહ્યા છે. આ ઘટનાથી સાઉદી અરેબિયાની ચિંતા વધી છે, કારણ કે મરીબ પર હૂથીઓની પકડ મજબૂત થાય તો સાઉદી સરહદની સુરક્ષા સામે મોટો પડકાર ઊભો થઈ શકે છે.
હથિયારો સાથે યુવાનો અને બાળકો પણ કાફલામાં સામેલ
મરીબ તરફ આગળ વધી રહેલા કાફલામાં યુવાનોની સાથે નાના બાળકો પણ જોવા મળી રહ્યા છે. લડાયકોના ખભા પર રોકેટ પ્રોપેલ્ડ ગ્રેનેડ (RPG) અને હાથમાં AK-47 જેવા આધુનિક હથિયારો છે. તેઓ યમનની પરંપરાગત ઝામ્બિયા વસ્ત્રોમાં જોવા મળે છે અને પગમાં ચપ્પલ પહેરીને જ યુદ્ધના મેદાન તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
આ દૃશ્ય યમનના કબીલાઈ યુદ્ધની જૂની પરંપરાની યાદ અપાવે છે. જોકે સમય સાથે યુદ્ધની પદ્ધતિમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. અગાઉ જ્યાં લડાયકો ઘોડાઓનો ઉપયોગ કરતા હતા, ત્યાં હવે પિકઅપ ટ્રકો અને આધુનિક હથિયારોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. બની હશીશ કબીલાની આ નવી લામબંધી હવે સાઉદી અરેબિયા માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.
બની હશીશ કબીલો અને હૂથીઓ વચ્ચે કેવી રીતે બન્યા સંબંધો?
બની હશીશ યમનનો એક જૂનો અને પ્રભાવશાળી કબીલાઈ સમૂહ છે. તેનું પ્રભુત્વ સનાની પૂર્વ તરફના વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. રાજધાનીની નજીક હોવાને કારણે આ કબીલાનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ પણ ઘણું છે.
2000ના દાયકામાં બની હશીશના કેટલાક જૂથો અને હૂથી આંદોલન વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. જોકે 2014માં હૂથીઓએ સના પર કબજો કર્યા બાદ બંને વચ્ચેના સંબંધોમાં મોટો બદલાવ આવ્યો. ત્યારબાદ બની હશીશના કેટલાક જૂથો હૂથી નેટવર્ક સાથે જોડાયા. હવે આ કબીલાના લડાયકો હૂથી માળખા સાથે ઊભા રહેતા હોવાથી રાજધાનીની આસપાસના કબીલાઓમાં હૂથીઓનો પ્રભાવ વધ્યો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
મરીબ તરફ કેમ આગળ વધી રહ્યો છે કાફલો?
મરીબ યમનના ઉત્તર-મધ્ય વિસ્તારમાં આવેલું મહત્વપૂર્ણ શહેર છે અને સનાથી લગભગ 175 કિલોમીટર પૂર્વમાં છે. તેનું ભૌગોલિક સ્થાન તેને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. મરીબ સના અને પૂર્વ તરફના રણ વિસ્તારો વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ માર્ગ તરીકે કામ કરે છે.
મરીબનું સૌથી મોટું મહત્વ અહીં આવેલા તેલ અને ગેસના ભંડારોને કારણે છે. 1980ના દાયકામાં આ વિસ્તારમાં મોટા વ્યાવસાયિક તેલ ભંડારો મળી આવ્યા હતા. લાંબા સમયથી મરીબ હૂથી વિરોધી યમની સરકાર અને સ્થાનિક કબીલાઓનો મજબૂત ગઢ રહ્યો છે.
હૂથીઓ માટે મરીબ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો અર્થ સનાની પૂર્વ તરફ પોતાની પકડ મજબૂત કરવી અને મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા સંસાધનો સુધી પહોંચ મેળવવી થઈ શકે છે.
સાઉદી અરેબિયા માટે કેમ વધી રહ્યું છે ટેન્શન?
હાલ મરીબ પર સાઉદી સમર્થિત યમનની સરકારી સેનાનો કબજો છે. આ વિસ્તાર સના અને સાઉદી સરહદ વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક માર્ગમાં આવે છે. જો હૂથીઓ મરીબ પર કબજો મેળવવામાં સફળ થાય તો તે સાઉદી અરેબિયા માટે મોટો સુરક્ષા પડકાર બની શકે છે.
મરીબ પર નિયંત્રણ મળવાથી હૂથીઓને સાઉદી સરહદ તરફ જતા માર્ગો અને ઊર્જા સંસાધનો પર વધુ પકડ મળી શકે છે. સાથે જ સાઉદી અરેબિયા સામે મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ માટે તેમનું ઓપરેશનલ સ્પેસ (Operational Space) પણ વધી શકે છે. તેથી મરીબની આસપાસ વધી રહેલી કબીલાઈ લામબંધી માત્ર યમનની આંતરિક સ્થિતિ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સાઉદી અરેબિયાની સુરક્ષા માટે પણ ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની રહી છે.

