Russia/ લેબ અકસ્માત બાદ બે પ્રકારના વાયરસનો હાહાકાર? 2 લોકો કોવિડ, 2 રાઇનાવાયરસ પોઝિટિવ

રશિયાના સાઇબેરિયન વિસ્તારમાં આવેલી ઇરકુત્સ્ક (Irkutsk)માં અજાણ્યા કારણોસર થયેલા ન્યુમોનિયાથી એક મહિલાના મોત બાદ તેના સંપર્કમાં આવેલા લોકોમાં બે અલગ-અલગ વાયરસનું સંક્રમણ મળી આવ્યું છે. આરોગ્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, લેબ તપાસમાં બે લોકો કોવિડ-19 (COVID-19) અને અન્ય બે લોકો રાઇનાવાયરસ (Rhinovirus) પોઝિટિવ મળ્યા છે. જોકે, આ મામલાને લેબ અકસ્માત સાથે સીધી રીતે જોડતી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ હજુ કરવામાં આવી નથી.
મહિલાના મોત બાદ સંપર્કમાં આવેલા લોકોની તપાસ
ઇરકુત્સ્ક વિસ્તારમાં એક મહિલાને (Pneumonia) થયું હતું, પરંતુ શરૂઆતમાં તેના ન્યુમોનિયાનું ચોક્કસ કારણ જાણી શકાયું નહોતું. સારવાર દરમિયાન મહિલાની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની અને તેનું મોત થયું.
મહિલાના મોત બાદ આરોગ્ય વિભાગે તેના પરિવારજનો, પડોશીઓ અને અન્ય સંપર્કમાં આવેલા લોકોની તપાસ શરૂ કરી. (Laboratory Test) દરમિયાન ચાર લોકોમાં વાયરસનું સંક્રમણ મળી આવ્યું. તેમાંથી બે લોકો કોવિડ-19 પોઝિટિવ અને બે લોકો રાઇનાવાયરસ પોઝિટિવ હોવાનું સામે આવ્યું. અન્ય કોઈ સંક્રમક બીમારીના પુરાવા મળ્યા નથી.
લેબ અકસ્માત સાથે જોડાણની ચર્ચા
આ સમગ્ર ઘટનાને લેબ અકસ્માત સાથે જોડીને સ્થાનિક સ્તરે ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, સત્તાવાર નિવેદનમાં લેબ અકસ્માતને આ વાયરસના ફેલાવા સાથે સીધો સંબંધ હોવાની વાત કરવામાં આવી નથી.
રશિયામાં કોરોના મહામારીના સમયથી અનેક લેબોરેટરીમાં સંશોધન અને વિવિધ પ્રકારના પરીક્ષણો ચાલી રહ્યા છે. બે અલગ વાયરસ એકસાથે મળી આવતા આ ઘટનાએ વૈજ્ઞાનિકો અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
કોવિડ-19 કેટલો ખતરનાક?
કોવિડ-19 (COVID-19) SARS-CoV-2 વાયરસથી થાય છે અને મુખ્યત્વે શ્વાસના ટીપાં દ્વારા ફેલાય છે. તાવ, ઉધરસ, થાક, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને સ્વાદ-ગંધમાં ઘટાડો તેના સામાન્ય લક્ષણો છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં ન્યુમોનિયા, લોહીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટવું અને અન્ય ગંભીર જટિલતાઓ થઈ શકે છે. વાયરસમાં સમયાંતરે (Mutation) થતું રહે છે, જેના કારણે નવા વેરિઅન્ટ સામે સતત દેખરેખ જરૂરી બને છે.
રાઇનાવાયરસથી સામાન્ય શરદી-ઉધરસ
રાઇનાવાયરસ સામાન્ય શરદી-ઉધરસનું સૌથી મોટું કારણ માનવામાં આવે છે. તે પણ (RNA Virus) છે અને મુખ્યત્વે નાક તથા ગળાને અસર કરે છે.
નાક વહેવું, છીંક આવવી, ગળામાં ખરાશ અને હળવો તાવ તેના સામાન્ય લક્ષણો છે. મોટાભાગના લોકોમાં રાઇનાવાયરસનું સંક્રમણ ગંભીર બનતું નથી અને થોડા સમયમાં સ્વયં ઠીક થઈ જાય છે. જોકે બાળકો, વૃદ્ધો અથવા નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકોમાં તે શ્વસનતંત્રના નીચેના ભાગ સુધી પહોંચી શકે છે અને બ્રોન્કાઇટિસ અથવા ન્યુમોનિયાનું કારણ બની શકે છે.
બંને વાયરસ એકસાથે મળી શકે?
કોવિડ-19 અને રાઇનાવાયરસ બંને શ્વાસ દ્વારા ફેલાઈ શકે છે. તેથી એક જ વ્યક્તિમાં બંનેનું સંક્રમણ થવાની અથવા એક જ પરિવારના અલગ-અલગ સભ્યોમાં અલગ વાયરસ મળી આવવાની શક્યતા રહે છે.
રાઇનાવાયરસ સામાન્ય રીતે હળવું સંક્રમણ કરે છે, જ્યારે કોવિડ-19 કેટલાક લોકોમાં ગંભીર બની શકે છે. તેથી ન્યુમોનિયા જેવા લક્ષણો હોય ત્યારે માત્ર લક્ષણોના આધારે કારણ નક્કી કરવાને બદલે (Laboratory Testing) મહત્વપૂર્ણ બને છે.
આરોગ્ય વિભાગની નજર, લોકો માટે સાવચેતી જરૂરી
ઇરકુત્સ્ક જેવા ઠંડા પ્રદેશમાં ઠંડીની ઋતુ દરમિયાન શ્વસન સંબંધિત વાયરસનું સંક્રમણ ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે. હાલ અન્ય કોઈ સંક્રમક બીમારી મળી ન આવવી રાહતની વાત છે, પરંતુ સંપર્કમાં આવેલા લોકોની દેખરેખ અને યોગ્ય તપાસ ચાલુ રાખવી જરૂરી છે.
નાગરિકોએ તાવ, સતત ઉધરસ, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા અન્ય ગંભીર લક્ષણો દેખાય તો તાત્કાલિક તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ. હાથની સ્વચ્છતા, ભીડવાળી જગ્યાએ સાવચેતી અને બીમાર વ્યક્તિથી યોગ્ય અંતર જેવી સામાન્ય સાવચેતી પણ મદદરૂપ બની શકે છે.
કુલ મળીને, ઇરકુત્સ્કની ઘટનામાં ચાર લોકોમાં બે અલગ પ્રકારના વાયરસનું સંક્રમણ મળ્યું છે. પરંતુ લેબ અકસ્માતને કારણે આ વાયરસ સક્રિય થયા હોવાની વાત હાલમાં માત્ર ચર્ચા છે, સત્તાવાર રીતે સાબિત થયેલી હકીકત નથી.

