VIDEO: ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર માત્ર US નેવીનું નિયંત્રણ’: ટ્રમ્પનો દાવો, ઈરાન પાસે યુદ્ધના નુકસાનનું વળતર માંગ્યું
છેલ્લું અપડેટ : 11 Aug 2026
દક્ષિણ-પશ્ચિમ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) એક મોટું અને આક્રમક નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગ ગણાતા ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) પર હવે સંપૂર્ણપણે માત્ર અમેરિકી નૌસેના (US Navy) નું નિયંત્રણ છે. આ સાથે જ તેમણે ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલી વળતરની માંગને સખત શબ્દોમાં ફગાવી દઈને ઉલટાનું ઈરાન પાસેથી જ ભારે યુદ્ધ વળતર (War Compensation) ની માંગ કરી છે.
અમેરિકી નાકાબંધી ‘સ્ટીલની દીવાલ’ જેવી મજબૂત
પ્રમુખ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર પોસ્ટ શેર કરતા જણાવ્યું હતું કે, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ક્ષેત્રમાં અમેરિકાની નૌકાદળની નાકાબંધી (Naval Blockade) એટલી મજબૂત છે કે તેને સ્ટીલની દીવાલ સાથે સરખાવી શકાય.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે, "હવે આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી અમેરિકા જેને ઈચ્છશે અને મંજૂરી આપશે તે જ જહાજો પસાર થઈ શકશે. આ વિસ્તારમાં ૧૦૦ ટકા કંટ્રોલ (100% Control) હવે US નેવી પાસે છે."
ઈરાને માંગ્યું કરોડો ડોલરનું વળતર, ટ્રમ્પે ઉલટાવ્યો દાવ
છેલ્લા પાંચ મહિનાથી ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષ (Military Conflict) અને તણાવ વચ્ચે ઈરાની પ્રતિનિધિઓએ યુદ્ધમાં થયેલા આર્થિક નુકસાન માટે અમેરિકા પાસે કરોડો ડોલરના વળતર અને સહાયની માંગ કરી હતી. ઈરાનની શરત હતી કે જો અમેરિકા નાકાબંધી હટાવે અને નુકસાની ચુકવે, તો જ હોર્મુઝ માર્ગ ફરીથી સામાન્ય ટ્રાફિક માટે ખોલવામાં આવશે.
જોકે, ટ્રમ્પે આ માંગને ફગાવતા લખ્યું હતું કે:
"ઈરાનના પ્રતિનિધિઓ પાંચ મહિનાના સૈન્ય સંઘર્ષના નુકસાનનું વળતર માંગી રહ્યા છે, પરંતુ અમારી કોઈ પણ દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો (Bilateral Talks) માં આ મુદ્દો ક્યારેય ચર્ચાયો નથી. આ એક રસપ્રદ વિચાર છે, તેથી હવે અમે પણ ઈરાન પાસે વળતરની માંગણી કરીએ છીએ."
ટ્રમ્પે કયા કારણોસર ઈરાન પાસે વળતર માંગ્યું?
ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં ઈરાન પર ગંભીર આરોપો મુકતા જણાવ્યું કે, ભવિષ્યની કોઈ પણ શાંતિ વાટાઘાટો (Peace Negotiations) માં અમેરિકા નીચે મુજબના મુદ્દાઓ પર ઈરાન પાસેથી સત્તાવાર વળતર (Compensation) ની માંગ કરશે:
અમેરિકી સૈનિકો અને પીડિત પરિવારો: રોડસાઈડ બોમ્બ ધડાકા (Roadside Bombs) અને ભૂતકાળના સંઘર્ષોમાં ઈરાન પ્રેરિત હુમલાઓથી શહીદ થયેલા અને ઈજાગ્રસ્ત અમેરિકી સૈનિકોના પરિવારો માટે વળતર.
USS કોલ (USS Cole) ઘટના: આ બહુચર્ચિત હુમલામાં માર્યા ગયેલા લોકોના પરિવારોને આર્થિક ન્યાય.
જનરલ કાસિમ સુલેમાનીનો દૌર: ઈરાનના દિવંગત જનરલ સુલેમાની (General Qasem Soleimani) ની આગેવાની હેઠળ થયેલી હિંસામાં માર્યા ગયેલા હજારો નિર્દોષો માટે ભરપાઈ.
માનવાધિકાર ઉલ્લંઘન (Human Rights Violations): છેલ્લા ૫૦ વર્ષોમાં ઈરાન સરકાર સામે વિરોધ પ્રદર્શન કરનારા લાખો નાગરિકો તેમજ છેલ્લા પાંચ મહિનાના સંઘર્ષમાં માર્યા ગયેલા પંચાવન હજાર (52,000) થી વધુ લોકોના પીડિત પરિવારો માટે સહાય.
વૈશ્વિક તેલ બજાર અને ઊર્જા સંકટ (Global Oil Crisis)
‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ એ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ ઓઈલ અને ગેસ સપ્લાય રૂટ (Oil and Gas Supply Route) પૈકીનો એક છે. ઈરાનના મિસાઈલ અને ડ્રોન એટેક (Missile & Drone Attacks) ના જોખમને કારણે વૈશ્વિક મરીન ટ્રાફિક (Global Maritime Traffic) ને મોટો ફટકો પડ્યો છે.
જોકે, ‘ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ (The Wall Street Journal) ના અહેવાલ મુજબ, જો ઈરાન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં દરિયાઈ ટ્રાફિક સામાન્ય કરવા તૈયાર થાય, તો અમેરિકા કોઈ પણ આકરા પરમાણુ કરાર (Nuclear Deal) વગર પણ આ યુદ્ધ અને સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે તૈયારી દર્શાવી શકે છે.
