કોઈ 'બીજા-વર્ગનો દરજ્જો' જોઈતો નથી: ભારતે વીટો વિના UNSC ના કાયમી સભ્યપદને નિશ્ચિતપણે નકારી કાઢ્યું

યુનાઇટેડ નેશન્સ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ (UNSC) ના સભ્ય હોવાનું મુખ્ય આકર્ષણ 'વીટો પાવર' (નિષેધાધિકાર) છે. આ સત્તા તેના સભ્યોને એ નક્કી કરવાનો અધિકાર આપે છે કે UNSC દ્વારા લેવાયેલો કોઈ નિર્ણય અમલમાં આવશે કે નહીં. ભારત, જે એક વૈશ્વિક મહાસત્તા તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, તે લાંબા સમયથી સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી સભ્યપદ મેળવવા માટે પ્રયત્નશીલ છે.જોકે, વીટો પાવર વિના કાયમી સભ્યપદ આપવાની ચર્ચાઓ વચ્ચે, ભારતે આવા કોઈપણ પ્રસ્તાવને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ, રાજદૂત હરીશ પર્વતનેનીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, વીટો પાવર વિનાનું કાયમી સભ્યપદ એ "બીજા દરજ્જાના" (second-class) સ્થાન સમાન ગણાશે—એવી સ્થિતિ જે ભારત ક્યારેય સ્વીકારશે નહીં.
સોમવારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં 'આંતર-સરકારી વાટાઘાટો' (Intergovernmental Negotiations) ની પૂર્ણ બેઠક દરમિયાન 'વીટોના પ્રશ્ન' પર બોલતા, રાજદૂત પર્વતનેનીએ ટિપ્પણી કરી કે, "જ્યાં સુધી વીટોની જોગવાઈ અસ્તિત્વમાં છે, ત્યાં સુધી કોઈપણ સુધારા પછી પણ તે સુરક્ષા પરિષદના તમામ કાયમી સભ્યો પાસે ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ." તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, નિષ્પક્ષતા અને ન્યાયની માંગ છે કે તમામ કાયમી સભ્યો પાસે સમાન અધિકારો અને જવાબદારીઓ હોય.






