VIDEO: UNGAમાં નેપાળ PM બાલેન શાહે ભારતની દિલ ખોલીને પ્રશંસા કરી, હિમાલય માટે રાખ્યો મોટો પ્રસ્તાવ
છેલ્લું અપડેટ : 25 Sept 2026
નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહે (Balen Shah) સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA)ના મંચ પરથી તાજેતરની વિનાશક પૂર અને આફત દરમિયાન મદદ માટે ભારત અને ચીનનો આભાર માન્યો છે. સાથે જ તેમણે હિમાલય વિસ્તારમાં વધતી જતી આબોહવા સંબંધિત આપત્તિઓનો સામનો કરવા માટે નેપાળ, ભારત અને ચીન વચ્ચે નવા પ્રાદેશિક સહકાર તંત્રની દરખાસ્ત રજૂ કરી છે.
ભારત-ચીનની મદદ માટે વ્યક્ત કર્યો આભાર
ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના 81મા સત્રને સંબોધિત કરતાં બાલેન શાહે નેપાળમાં આવેલા ફ્લેશ ફ્લડ (Flash Flood)નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં અનેક દેશો નેપાળની સાથે ઊભા રહ્યા હતા. ખાસ કરીને પડોશી દેશો ભારત અને ચીને તાત્કાલિક અને ઉદારતાથી મદદ પહોંચાડી હતી.
બાલેન શાહે નેપાળની જનતા તરફથી ભારત અને ચીન ઉપરાંત મિત્ર દેશો, સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થાઓ, માનવતાવાદી સંગઠનો અને વિશ્વભરના લોકોનો પણ આભાર માન્યો હતો.
ભારત-ચીન સાથે ‘હિમાલયન ક્લાઇમેટ રેઝિલિયન્સ’ મિકેનિઝમનો પ્રસ્તાવ
નેપાળના વડાપ્રધાને કહ્યું કે હિમાલય વિસ્તારમાં આબોહવા સંબંધિત જોખમો સતત વધી રહ્યા છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે નેપાળ, ભારત અને ચીનના સહયોગથી ‘હિમાલયન ક્લાઇમેટ રેઝિલિયન્સ મિકેનિઝમ’ (Himalayan Climate Resilience Mechanism) સ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.
આ વ્યવસ્થા હેઠળ ત્રણેય દેશો સેટેલાઇટ ડેટા (Satellite Data) અને વૈજ્ઞાનિક નિષ્ણાતો વચ્ચેની જાણકારી વહેંચી શકે છે. જોખમી ગ્લેશિયલ લેક્સ (Glacial Lakes) પર સતત નજર રાખવા ઉપરાંત સમયસર ચેતવણી આપતી વ્યવસ્થાને પણ વધુ મજબૂત બનાવી શકાય છે.
આપત્તિના સમયે સરહદ પાર સંકલન પર ભાર
બાલેન શાહે પ્રસ્તાવિત તંત્રમાં આપત્તિ સમયે સરહદ પાર રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે વધુ સારા સંકલનની પણ વાત કરી હતી. તેમનું કહેવું હતું કે હિમાલયને અલગ-અલગ દેશોમાં વહેંચાયેલી માહિતીનું ક્ષેત્ર બનાવવાને બદલે આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારનું ઉદાહરણ બનાવવું જોઈએ.
તેમણે ત્રણેય પાડોશી દેશો વચ્ચે વૈજ્ઞાનિક માહિતી, નિષ્ણાત જ્ઞાન અને આપત્તિ સંબંધિત ડેટાની વહેંચણી વધારવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી.
ગ્લેશિયલ લેક્સથી કેમ વધી રહ્યો છે પૂરનો ખતરો?
હિમાલય વિસ્તારમાં વધતા તાપમાનને કારણે ગ્લેશિયર્સ ઝડપથી પીગળી રહ્યા છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં ગ્લેશિયલ લેક્સનું કદ વધી રહ્યું છે. આવા તળાવો તૂટે ત્યારે અચાનક મોટા પાયે પાણીનો પ્રવાહ નીચેના વિસ્તારો તરફ ધસી શકે છે, જેના કારણે ગંભીર પૂર અને જાનમાલના નુકસાનનું જોખમ ઊભું થાય છે.
આ પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને નેપાળ લાંબા સમયથી આબોહવા સુરક્ષા, આપત્તિ પૂર્વ ચેતવણી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહકાર પર ભાર મૂકી રહ્યું છે. બાલેન શાહે UNGAના મંચ પરથી આ મુદ્દાને પ્રાદેશિક સહકાર સાથે જોડ્યો છે.
રાહત સાથે ભવિષ્યની આપત્તિઓની તૈયારી પર ભાર
નેપાળ હાલમાં તાજેતરની વિનાશક બાઢના પ્રભાવનો સામનો કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં બાલેન શાહે માત્ર તાત્કાલિક રાહત અને બચાવ કામગીરી પૂરતી મર્યાદિત રહેવાને બદલે ભવિષ્યમાં આવી આપત્તિઓની અસર ઘટાડવા માટે આગોતરી તૈયારી પર ભાર મૂક્યો છે.
UNGAમાં તેમણે હિમાલય વિસ્તારમાં આબોહવા સંકટનો સામનો કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પાસેથી સહયોગ અને સમર્થનની જરૂરિયાત પણ રજૂ કરી હતી.
