NASA ના મૂન મિશન પર સંકટના વાદળો? રોકેટ ટેસ્ટ દરમિયાન ફ્યુલ લીક થતા ચિંતા વધી

નાસા (NASA) પોતાના મહત્વાકાંક્ષી મૂન મિશન 'આર્ટેમિસ II' (Artemis II) માટે અંતિમ તબક્કાની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત છે, પરંતુ તાજેતરના એક મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષણ દરમિયાન આવેલી ટેકનિકલ ખામીએ વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. પ્રેક્ટિસ કાઉન્ટડાઉન એટલે કે 'વેટ ડ્રેસ રિહર્સલ' દરમિયાન રોકેટમાં ફ્યુલ લીક થવાની ઘટના સામે આવી છે, જેના કારણે મિશનના સમયસર લોન્ચિંગ પર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

કેનેડી સ્પેસ સેન્ટર ખાતે નાસાના નવા મૂન રોકેટSLS (Space Launch System) નું પરીક્ષણ ચાલી રહ્યું હતું. આ ટેસ્ટનો હેતુ વાસ્તવિક લોન્ચિંગ પહેલા તમામ પરિસ્થિતિઓની ચકાસણી કરવાનો હતો.

• હાઈડ્રોજન લીકની સમસ્યા: ફ્યુલિંગ ઓપરેશન શરૂ થયાના થોડા કલાકોમાં રોકેટના નીચેના ભાગમાં વધુ પડતો હાઈડ્રોજન જમા થવા લાગ્યો હતો.

• પ્રક્રિયામાં અવરોધ: લોન્ચ ટીમે હાઈડ્રોજન ભરવાની પ્રક્રિયાને ઓછામાં ઓછી બે વાર રોકવી પડી હતી.

• જૂની યાદો તાજી થઈ: વર્ષ 2022 માં આર્ટેમિસ I ના લોન્ચિંગ વખતે પણ આવી જ હાઈડ્રોજન લીકની સમસ્યા નડી હતી, જેના કારણે રોકેટ મહિનાઓ સુધી પેડ પર જ ઉભું રહ્યું હતું.

જોકે, લીક હોવા છતાં નાસાએ રોકેટમાં 7,00,000 ગેલોનથી વધુ સુપર-કોલ્ડ લિક્વિડ હાઈડ્રોજન અને ઓક્સિજન ભરવાનું કામ પૂર્ણ કર્યું હતું અને બાદમાં તેને સ્વીકાર્ય મર્યાદામાં હોવાનું જણાવ્યું હતું.

એસ્ટ્રોનોટ્સ અને મિશનની સમયસીમા

આ મિશન માટે પસંદ કરાયેલા ચાર એસ્ટ્રોનોટ્સ—રીડ વાઈસમેન, વિક્ટર ગ્લોવર, ક્રિસ્ટિના કોચ અને જેરેમી હેન્સન—છેલ્લા દોઢ અઠવાડિયાથી ક્વોરેન્ટાઈનમાં રહીને આ પરીક્ષણ પર નજર રાખી રહ્યા છે.

લોન્ચિંગ વિન્ડોની સ્થિતિ:

• નાસા આ મિશનને 8 ફેબ્રુઆરી થી લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.

• જો રોકેટ11 ફેબ્રુઆરી સુધીમાં ઉડાન નહીં ભરે, તો આ મિશન છેક માર્ચ સુધી લંબાઈ શકે છે.

• ઠંડીને કારણે ફેબ્રુઆરીની લોન્ચ વિન્ડોમાં પહેલેથી જ બે દિવસનો ઘટાડો થયો છે.

આર્ટેમિસ II મિશનનું લક્ષ્ય શું છે?

આ 10 દિવસનું ક્રૂ મિશન માનવજાત માટે ભવિષ્યના નવા દ્વાર ખોલશે.  આ મિશનમાં એસ્ટ્રોનોટ્સ ચંદ્રની નજીક જશે, ચંદ્રની પાછળના ભાગ સુધી મુસાફરી કરશે અને સીધા પૃથ્વી પર પાછા ફરશે. ઓરિયન કેપ્સ્યુલના લાઈફ સપોર્ટ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ સિસ્ટમ્સનું પરીક્ષણ કરવું.  આ મિશનમાં ચંદ્ર પર લેન્ડિંગ કરવામાં આવશે નહીં, પરંતુ તે ભવિષ્યમાં ચંદ્ર પર લાંબા સમય સુધી વસવાટ કરવા માટેનો પાયો નાખશે.

અડધી સદી બાદ નાસા ફરી એકવાર માણસને ચંદ્રની સફરે લઈ જવા જઈ રહ્યું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું નાસાના એન્જિનિયરો આ ફ્યુલ લીકની સમસ્યાને સમયસર ઉકેલીને 8 ફેબ્રુઆરીએ ઈતિહાસ રચી શકશે કે કેમ.