VIDEO: 90 મિનિટમાં અમેરિકાએ ઈરાનને હચમચાવ્યું, હોર્મુઝ બંધ થતાં ગ્લોબલ એનર્જી ક્રાઈસિસ વકરી
પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) ફરી એકવાર ભયાનક યુદ્ધની આગમાં હોમાયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો તણાવ હવે સીધા સૈન્ય સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ ગયો છે. અમેરિકાએ ઈરાનના દરિયાકાંઠાના સંરક્ષણ ઠેકાણાઓ અને મિસાઈલ સ્ટોરેજ સાઇટ્સ (missile storage sites) પર જોરદાર એરસ્ટ્રાઈક (airstrikes) કરી છે. ઈરાને આ હુમલા બાદ તેને અમેરિકા સામેની ‘અસ્તિત્વની લડાઈ’ (existential war) ગણાવી છે. આ ભીષણ યુદ્ધના કારણે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) બંધ થતાં વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો એક મહિનાની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે.
90 મિનિટમાં અમેરિકાની ભયાનક બોમ્બમારો
યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (US Central Command) ના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય સમય પ્રમાણે વહેલી સવારે લગભગ 3:30 વાગ્યે અમેરિકી વાયુસેનાએ ઈરાનના ગ્રેટર ટુમ્બ દ્વીપ (Greater Tunb island) પર આવેલા કોસ્ટલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને ક્રૂઝ મિસાઈલના ઠેકાણાઓ પર બોમ્બમારો શરૂ કર્યો હતો. આ ઓપરેશન માત્ર 90 મિનિટમાં પૂરું કરવામાં આવ્યું હતું. તેના નવ કલાક પછી અમેરિકાએ બીજી વાર પણ મોટો હુમલો કર્યો હતો. અમેરિકાએ ઈરાનના ખર્ગ દ્વીપ (Kharg Island) તરફ જઈ રહેલા એક ઓઈલ ટેન્કરને વારંવારની ચેતવણી છતાં ન રોકાતા મિસાઈલ મારીને નિષ્ક્રિય (neutralize) કરી દીધું છે.
ઈરાનના અનેક શહેરો ધણધણ્યા, કેન્સર હોસ્પિટલ ખાલી કરાવાઈ
ઈરાનની ન્યૂઝ એજન્સીઓના અહેવાલ મુજબ, અહવાઝ શહેરના ચાર વિસ્તારો અને બંદર અબ્બાસ (Bandar Abbas) પર પણ ભારે બોમ્બમારો થયો છે. અહવાઝમાં એક બાળકોની કેન્સર હોસ્પિટલની નજીક જ બ્લાસ્ટ થતાં ભારે નાસભાગ મચી ગઈ હતી અને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ ખાલી કરાવવી પડી હતી. આ સિવાય ઈરાનની રાજધાની તેહરાન (Tehran) માં પણ અડધી રાત્રે જોરદાર ધડાકા સંભળાયા હતા. અમેરિકા દ્વારા સતત પાંચમા દિવસે આ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
ઈરાનનો વળતો પ્રહાર: અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હુમલાનો દાવો
અમેરિકા દ્વારા દરિયાઈ નાકાબંધી (naval blockade) અને એરસ્ટ્રાઈક તેજ કરાતા ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ પણ વળતો પ્રહાર કર્યો છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેણે બહેરીન, કુવૈત અને જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકી મિલિટ્રી બેઝ (US military bases) ને નિશાન બનાવ્યા છે. આ હુમલા બાદ બહેરીન અને કુવૈતમાં મિસાઈલ એલર્ટ (missile alert) જાહેર કરાયું હતું. કુવૈતના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે તેમણે ઈરાન તરફથી આવેલી 4 મિસાઈલ અને 21 ડ્રોન હવામાં જ તોડી પાડ્યા છે, જો કે આ ઘટનામાં મિલિટ્રી પ્રોપર્ટીને નુકસાન થયું છે પણ કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો મોટો દાવો: ઈરાન કરાર કરવા માટે બેતાબ
આ ભીષણ જંગ વચ્ચે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) એક નિવેદનમાં દાવો કર્યો છે કે ઈરાન બહુ જલ્દી હાર માની લેશે અને તે હવે ‘સમજોતો કરવા માટે બેતાબ’ (desperate for a deal) છે. ગુડવિલ જેસ્ચર (goodwill gesture) ના ભાગરૂપે ઈરાને વર્ષ 2024થી પોતાની કસ્ટડીમાં રાખેલા એક અમેરિકી નાગરિકને પણ મુક્ત કર્યો છે.
હોર્મુઝ સંકટથી ગ્લોબલ શિપિંગ પ્રભાવિત
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ એ વિશ્વનો સૌથી મહત્વનો ઓઈલ ટ્રાન્ઝિટ રૂટ (oil transit route) છે, જ્યાંથી દુનિયાનો 20% ગેસ અને ઓઈલ સપ્લાય થાય છે. ઈરાને આ રૂટ બંધ કરવાની જાહેરાત કરતાં જ ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. સુરક્ષાના જોખમને કારણે ઇન્ટરનેશનલ શિપિંગ કંપનીઓ (shipping companies) હવે અમેરિકી સેનાના દેખરેખ હેઠળના સૈન્ય માર્ગનો ઉપયોગ કરવાનું પણ ટાળી રહી છે અને ઓમાન તથા ઈરાનના તટ નજીકના વૈકલ્પિક રૂટ (alternative routes) પરથી પસાર થઈ રહી છે.

