VIDEO: ઓસ્ટ્રેલિયાથી અમેરિકા જઈ રહેલા F-35ના ભાગો હોંગકોંગ હોંચી ગયા?
છેલ્લું અપડેટ : 21 Sept 2026
સોર્સ : gstv
અમેરિકાના અત્યાધુનિક પાંચમી પેઢીના 'સ્ટીલ્થ' ફાઈટર જેટ 'F-35 લાઈટનિંગ II' માટેના અત્યંત સંવેદનશીલ સ્પેરપાર્ટ્સ (છૂટા ભાગો) ધરાવતી એક ખેપ, સમારકામ માટે ઓસ્ટ્રેલિયાથી અમેરિકા લઈ જતી વખતે રહસ્યમય સંજોગોમાં હોંગકોંગ તરફ વાળી દેવામાં આવી હતી. આ ઘટનાની જાણ થતાં અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગ (પેન્ટાગોન) અને યુએસ કોંગ્રેસના ઉચ્ચ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વર્તુળોમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. પેન્ટાગોને સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરી છે કે આ ખેપમાંથી F-35ના કેટલાક અત્યંત સંવેદનશીલ ભાગો ગુમ છે.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ગુમ થયેલી ખેપમાં F-35 ફાઈટર જેટની કોકપિટ કેનોપી (કોકપિટનું ઉપરનું આવરણ)નો સમાવેશ થતો હતો.F-35ની કેનોપી એ સામાન્ય કાચ કે પ્લાસ્ટિકનું આવરણ નથી; તે ખાસ પ્રકારના એક્રેલિકમાંથી બનેલી છે જેના પર રડાર-શોષક સામગ્રી (RAM)નું અત્યંત પાતળું અને પારદર્શક પડ ચડાવેલું હોય છે. આ ટેક્નોલોજી રડાર તરંગોને કોકપિટની અંદરથી અથડાઈને પાછા સ્ત્રોત તરફ જતા અટકાવે છે, જેનાથી દુશ્મનના રડારની નજરમાં આવ્યા વિના ફાઈટર જેટ સુરક્ષિત રહે છે.
સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જોકે આ ભાગ ચીની સેનાના હાથમાં આવ્યો હોવાનો કોઈ સીધો પુરાવો નથી, તેમ છતાં જો ચીન આ ભૌતિક ઘટક મેળવી લે, તો તેમના વૈજ્ઞાનિકો અને પ્રયોગશાળાઓ તેને સ્કેન કરીને અમેરિકાની ગુપ્ત 'સ્ટીલ્થ કોટિંગ' ટેક્નોલોજીને ડિકોડ અથવા રિવર્સ-એન્જિનિયર કરી શકે છે.
અમેરિકા ઉપરાંત, ઓસ્ટ્રેલિયા, યુકે, નોર્વે, પોલેન્ડ અને નેધરલેન્ડ જેવા મિત્ર દેશો પણ F-35 વિમાનોનો ઉપયોગ કરે છે. ઓસ્ટ્રેલિયા પાસે વિમાનના રખરખાવ (મેન્ટેનન્સ) માટેની સુવિધાઓ હોવા છતાં, તેની પાસે 'કેનોપી' (વિમાનના કોકપિટનું ઉપરનું આવરણ) રિપેર કરવાની વિશિષ્ટ ક્ષમતાનો અભાવ હતો; પરિણામે, આ ભાગને પેસિફિક મહાસાગર થઈને અમેરિકા મોકલવામાં આવી રહ્યો હતો.
લોકહીડ માર્ટિનના કોન્ટ્રાક્ટર અથવા વ્યાવસાયિક શિપિંગ સેવા દ્વારા પરિવહન કરવામાં આવી રહેલા આ કન્ટેનરનો માર્ગ અચાનક બદલીને હોંગકોંગ તરફ વાળવામાં આવ્યો હતો.હોંગકોંગ પર બેઇજિંગના કડક નિયંત્રણ અને ત્યાં લાગુ કરાયેલા 'રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા'ને ધ્યાનમાં રાખીને, અમેરિકાને આશંકા છે કે હોંગકોંગ બંદર પર પહોંચતા જ ચીની ગુપ્તચર એજન્સીઓએ કદાચ આ શિપમેન્ટ જપ્ત કરી લીધું હશે અથવા તેની તપાસ (સ્કેન) કરી હશે.
પેન્ટાગોન અને ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા તપાસ
આ ઘટનાની ગંભીરતાને સ્વીકારીને, અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગની 'F-35 જોઈન્ટ પ્રોગ્રામ ઓફિસ' (JPO) એ એક નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. તેમાં પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે તેઓ ગુમ થયેલા ભાગોને શોધવા, તેને પાછા મેળવવા અને સમગ્ર મામલાની તપાસ કરવા માટે અમેરિકી એજન્સીઓ સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે.સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ અને પેન્ટાગોનના અધિકારીઓએ આ મુદ્દે અમેરિકી કોંગ્રેસની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિઓને માહિતી આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે.આ ઘટના F-35ની સુરક્ષા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે; 2023ના GAO રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો હતો કે લોકહીડ માર્ટિન અને પેન્ટાગોનની બેદરકારીને કારણે, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં અંદાજે $85 મિલિયન (8.5 કરોડ ડોલર)ની કિંમતના 10 લાખથી વધુ F-35 સ્પેરપાર્ટ્સનું ટ્રેકિંગ ખોવાઈ ગયું હતું.
જ્યારે ભારતમાં એક F-35 વિમાન પાંચ અઠવાડિયા સુધી અટવાઈ રહ્યું હતું
અગાઉ, 14 જૂન, 2025ના રોજ ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કર્યા બાદ બ્રિટિશ F-35B સ્ટેલ્થ ફાઈટર જેટ તિરુવનંતપુરમ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (કેરળ) પર અટવાઈ ગયું હતું અને ત્યાં પાંચ અઠવાડિયા (22 જુલાઈ, 2025 સુધી) સુધી રહ્યું હતું.આ વિમાન અરબી સમુદ્ર ઉપર નિયમિત ઉડાન ભરી રહ્યું હતું ત્યારે તેને પ્રતિકૂળ હવામાનનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હવામાનની સ્થિતિને કારણે વિમાન તેના હોમ બેઝ - રોયલ નેવીના એરક્રાફ્ટ કેરિયર 'HMS પ્રિન્સ ઓફ વેલ્સ' - પર પાછું ફરી શક્યું નહીં અને તેમાં ઈંધણ પણ ઓછું થઈ રહ્યું હતું. પરિણામે, તેણે ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ માટે તિરુવનંતપુરમ એરપોર્ટની પસંદગી કરી હતી. લેન્ડિંગ બાદ, વિમાનની હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ અને ઓક્ઝિલરી પાવર યુનિટ (APU)માં તકનીકી ખામીઓ જોવા મળી હતી. આ વિમાનની સંવેદનશીલતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે બ્રિટને ભારત દ્વારા આપવામાં આવેલી હેંગરની જગ્યા અને તકનીકી સહાયની ઓફરનો પણ અસ્વીકાર કર્યો હતો; તેનું કારણ F-35નું 'સ્ટીલ્થ કોટિંગ' અને અદ્યતન 'સેન્સર ફ્યુઝન સિસ્ટમ' જેવી સંવેદનશીલ તકનીકોને લગતી સુરક્ષા ચિંતાઓ હતી. પરિણામે, વિમાનને એરપોર્ટ પર CISFની સુરક્ષા હેઠળ ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યું હતું.