Deport now, appeal later policy: UK સરકારનો મોટો નિર્ણય, ભારતને "હમણાં દેશનિકાલ કરો, પછી અપીલ કરો" નીતિની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું
છેલ્લું અપડેટ : 11 Aug 2025
Deport now, appeal later policy: યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે)ની લેબર સરકારે તેની વિવાદાસ્પદ "હમણાં દેશનિકાલ કરો, પછી અપીલ કરો" નીતિનો વિસ્તાર કરીને ભારત સહિત અન્ય ઘણા દેશોનો સમાવેશ કર્યો છે. હવે વિદેશી નાગરિકો જેમના માનવ અધિકાર દલીલો નકારી કાઢવામાં આવી છે, અપીલ કરવાની તક મળે તે પહેલાં જ તેમને તેમના દેશમાં પાછા મોકલી શકાય છે. યુકે હોમ ઓફિસે પુષ્ટિ આપી છે કે આ યોજના હવે 8 દેશોથી ભારત સહિત 23 દેશોમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવશે.
હવે ભારતીય નાગરિકોની વિઝા યા માનવસંબંધી અપીલો ફગાવી શકાશે અને રોકાવાની પરમિશન નહીં મળે. તેમને દેશનિકાલ કરવામાં આવશે અને તેમણે ભારતમાંથી જ અપીલ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે. આ પગલું ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર, નકલી વિઝા અને ગુનાઓ સંબંધિત કેસોમાં યુકેની કડક નીતિનો એક ભાગ છે.
સરકારે દેશનિકાલ પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા માટે 80થી વધુ જેલોમાં નિષ્ણાત સ્ટાફ તૈનાત કરવા માટે 5 મિલિયન પાઉન્ડ પણ અલગ રાખ્યા છે. યુકેની આ નવી નીતિ સ્થળાંતર કરનારાઓ માટે એક મોટી ચેતવણી છે - હવે અપીલ પેન્ડિંગ યુકેમાં રહેવાનો અર્થ એ થશે કે હવે યુકેમાં રહેવું નહીં પડે. આ નીતિગત ફેરફાર ભારત સહિત ઘણા દેશો માટે ગંભીર અસરો પેદા કરી શકે છે, ખાસ કરીને એવા ઇમિગ્રન્ટ્સ માટે કે જેમને વિઝા અસ્વીકાર અથવા ફોજદારી કેસોનો સામનો કરવો પડે છે.
જૂન-2025માં પસાર થયેલા કાયદા હેઠળ, વિદેશી ગુનેગારોને હવે ફક્ત 30% સજા ભોગવ્યા પછી પણ દેશનિકાલ કરી શકાય છે, જે પહેલા 50% હતી. આ નિયમ આજીવન કેદ, આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ અથવા હત્યા જેવા ગંભીર કેસોમાં સજા ભોગવી રહેલા કેદીઓને લાગુ પડશે નહીં.
- જુલાઈ 2024થી 5,200 વિદેશી નાગરિકોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા છે - જે ગયા વર્ષ કરતાં 14 ટકા વધુ છે.
- યુકેની જેલોમાં 12% કેદીઓ વિદેશી નાગરિકો છે.
- એક કેદીનો વાર્ષિક ખર્ચ લગભગ પાઉન્ડ 54,000 (આશરે 56 લાખ) છે.
- "હમણાં દેશનિકાલ કરો, પછી અપીલ કરો" નીતિ શું છે?
આ નીતિ હેઠળ:
- જો કોઈ વ્યક્તિની યુકેમાં રહેવાની વિનંતી નકારવામાં આવે છે, તો તેમને તાત્કાલિક દેશમાંથી દેશનિકાલ કરી શકાય છે, ભલે તેમની અપીલ પેન્ડિંગ હોય.
- વ્યક્તિ અપીલ પ્રક્રિયામાં વીડિયો કોલ અથવા રિમોટ લિંક દ્વારા ભાગ લઈ શકે છે.
- જો અપીલ સફળ થાય, તો વ્યક્તિને યુકે પાછા ફરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે.
- આ નીતિ સૌપ્રથમ 2014માં લાગુ કરવામાં આવી હતી અને પછી ફક્ત ઓછામાં ઓછા 12 મહિનાની સજા પામેલા વિદેશી ગુનેગારોને જ લાગુ કરવામાં આવી હતી.
હવે તેને ફરીથી લાગુ કરવામાં આવ્યું છે અને ઓગસ્ટ 2025થી તેનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો છે. ગૃહ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે આ પગલું અપીલની આડમાં લાંબા સમય સુધી યુકેમાં રહેતા લોકોને રોકવા માટે છે.
2023માં આ નીતિ જે દેશોમાં લાગુ થશે તે છે: ફિનલેન્ડ, નાઇજીરીયા, એસ્ટોનિયા, અલ્બેનિયા, બેલીઝ, મોરેશિયસ, તાંઝાનિયા અને કોસોવો. ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સ અનુસાર, આ દેશો હવે ઉમેરવામાં આવ્યા છે.
ભારત
ઓસ્ટ્રેલિયા
કેનેડા
કેન્યા
મલેશિયા
ઈન્ડોનેશિયા
લેબનોન
બ્રુનેઈ
લાતવિયા
યુગાન્ડા
ઝામ્બિયા
અંગોલા
બલ્ગેરિયા
બોત્સ્વાના
ગયાના
ગૃહ મંત્રાલયે સત્તાવાર રીતે સંપૂર્ણ યાદી જાહેર કરી નથી પરંતુ કહ્યું છે કે ઘણા દેશો સાથે ચર્ચા ચાલી રહી છે. ગૃહ સચિવ યવેટ કૂપરે કહ્યું: “આપણા દેશમાં ગુના કરનારા લોકોને સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં. હવે નિયંત્રણ પાછું મેળવવાનો અને યુકેના કાયદાઓનું સન્માન કરવું જોઈએ તેવો મજબૂત સંદેશ આપવાનો સમય છે." વિદેશ સચિવ ડેવિડ લેમીએ જણાવ્યું હતું કે યુકે હવે ગુનેગારોની ઝડપી વાપસી સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભાગીદારીમાં રોકાણ કરી રહ્યું છે.