નેપાળમાં બાલેન શાહનો 'શિક્ષણ સુધારો': છાત્ર રાજનીતિ પર પ્રતિબંધ અને વિદેશી નામો પર તરાપ

કાઠમંડુ (Kathmandu): નેપાળના રાજકારણમાં નવો સૂર્યોદય કરનાર વડાપ્રધાન બાલેન શાહ (PM Balen Shah) એ દેશની જર્જરિત શિક્ષણ વ્યવસ્થાને બેઠી કરવા માટે એક ક્રાંતિકારી '100 દિવસીય એક્શન પ્લાન' (100-Day Action Plan) જાહેર કર્યો છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શિક્ષણને રાજનીતિના ચુંગાલમાંથી મુક્ત કરી આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો (International Standards) મુજબ તૈયાર કરવાનો છે.

આ પણ વાંચો :

નેપાળમાં પૂર્વ PM કે.પી. શર્મા ઓલીની ધરપકડ, બાલેન શાહ સરકારે સત્તા સંભાળતા જ અપનાવ્યું કડક વલણ

VIDEO: નેપાળમાં 'જેન-ઝી' (Gen Z) ક્રાંતિ: વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહના શપથના 24 કલાકમાં જ પૂર્વ પીએમ કે.પી. ઓલીની ધરપકડ!

શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ હવે 'રાજનીતિ મુક્ત' (Politics-Free Educational Institutes)

શનિવારે મોડી રાત્રે જાહેર કરાયેલા આ પ્લાન મુજબ, હવે નેપાળની શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓમાં રાજકીય પક્ષો સાથે જોડાયેલા છાત્ર સંગઠનો (Political Student Unions) માટે કોઈ સ્થાન રહેશે નહીં. બાલેન કેબિનેટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શિક્ષણ સંસ્થાઓ જ્ઞાનના કેન્દ્રો છે, રાજનીતિના અખાડા નહીં.

એક્શન પ્લાનની 5 મુખ્ય બાબતો 

1. છાત્ર રાજનીતિ પર પૂર્ણ પ્રતિબંધ (Complete Ban on Student Politics): રાજકીય પક્ષો સાથે જોડાયેલી તમામ છાત્ર પ્રવૃત્તિઓ પર તાત્કાલિક અસરથી રોક લગાવી દેવામાં આવી છે. આગામી 60 દિવસમાં આ સંગઠનોએ કેમ્પસમાંથી પોતાની ઓફિસો અને માળખું હટાવવું પડશે.

2. સ્ટુડન્ટ કાઉન્સિલનો ઉદય (Rise of Student Council): પક્ષપાતી રાજનીતિના બદલે વિદ્યાર્થીઓની વાસ્તવિક સમસ્યાઓ સાંભળવા માટે 'સ્ટુડન્ટ કાઉન્સિલ' (Student Council) અથવા 'વોઈસ ઓફ સ્ટુડન્ટ' (Voice of Student) જેવી બિન-રાજકીય વ્યવસ્થા (Non-political mechanism) વિકસાવવામાં આવશે.

3. નાગરિકતાની શરત નાબૂદ (Abolition of Citizenship Condition): ગ્રેજ્યુએશન (Graduation) સુધીના અભ્યાસ માટે હવે નેપાળી નાગરિકતાની ફરજિયાત શરત હટાવી દેવામાં આવી છે. દસ્તાવેજોના અભાવે કોઈ પણ વિદ્યાર્થીનું શિક્ષણ ન અટકે તેવો આ ઉમદા હેતુ છે.

4. વિદેશી નામો પર પ્રતિબંધ (Ban on Foreign Names): નેપાળમાં વર્ષોથી ચાલતી 'ઓક્સફોર્ડ' (Oxford), 'પેન્ટાગોન' (Pentagon) અને 'સેન્ટ જેવિયર્સ' (St. Xavier's) જેવી વિદેશી નામો ધરાવતી શાળાઓએ હવે ફરજિયાતપણે 'મૌલિક નેપાળી નામ' (Local Nepali Identity) અપનાવવું પડશે. આ નિર્ણય રાષ્ટ્રીય ઓળખ (National Identity) ને પ્રોત્સાહન આપવા લેવાયો છે.

5. પરીક્ષા મુક્ત બાળપણ (Exam-Free Childhood): ધોરણ 5 સુધીના બાળકો માટે પરંપરાગત પરીક્ષા પદ્ધતિ (Traditional Exams) નાબૂદ કરવામાં આવી છે. હવે તેમનું મૂલ્યાંકન 'વૈકલ્પિક મૂલ્યાંકન પ્રણાલી' (Alternative Assessment System) દ્વારા કરવામાં આવશે.

શૈક્ષણિક કેલેન્ડર અને પરિણામોમાં સુધારો (Academic Calendar & Results)

બાલેન સરકારનું માનવું છે કે રાજકીય હસ્તક્ષેપને કારણે યુનિવર્સિટીના પરિણામોમાં વિલંબ થાય છે, જેના કારણે હજારો વિદ્યાર્થીઓ વિદેશ પલાયન (Foreign Migration) કરી જાય છે. હવે મંત્રાલય દ્વારા નિર્ધારિત કેલેન્ડર મુજબ સમયસર પરીક્ષા અને પરિણામો જાહેર કરવા ફરજિયાત રહેશે.

બાલેન શાહના આ નિર્ણયો નેપાળની 'Gen-Z' પેઢી અને આધુનિક વિચારધારાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. શિક્ષણમાં 'સિન્ડિકેટ' (Syndicate) અને રાજકીય દખલગીરીનો અંત લાવી નેપાળ એક નવા યુગની શરૂઆત કરી રહ્યું છે.