ઈરાને સીઝફાયર તોડતાં જ અમેરિકાએ કર્યા ભીષણ હવાઈ હુમલા, 500થી વધુ જહાજો ફસાયા
છેલ્લું અપડેટ : 27 Jun 2026
મિડલ ઈસ્ટ (Middle East) માં માંડ એક સપ્તાહ પહેલાં સ્થપાયેલી શાંતિ ફરી એકવાર ડહોળાઈ ગઈ છે. ગત સપ્તાહે થયેલી યુદ્ધવિરામની સમજૂતી (Ceasefire Agreement) માત્ર થોડા જ દિવસોમાં તૂટી જતાં આખું ક્ષેત્ર યુદ્ધના મોરચે આવી ગયું છે. ઈરાન દ્વારા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) માં એક કાર્ગો શિપ પર ડ્રોન હુમલો કરવામાં આવ્યા બાદ, અમેરિકાએ પણ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. અમેરિકી સેનાએ ઈરાનની સરહદમાં ઘૂસીને તેના અનેક સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર ભીષણ જવાબી હુમલા (Retaliatory Airstrikes) કર્યા છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (President Donald Trump) ઈરાનની આ હરકતને સીઝફાયર કરારનું 'મૂર્ખતાપૂર્ણ ઉલ્લંઘન' ગણાવ્યું છે અને કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપી છે.
ઓમાનના દરિયાકાંઠે ઈરાનનો સુસાઈડ ડ્રોન હુમલો
અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (US Central Command - CENTCOM) ના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ૨૫ જૂનના રોજ થઈ હતી. સિંગાપોરનો ધ્વજ ધરાવતું (Singapore-flagged) એક મોટું માલવાહક જહાજ જ્યારે ઓમાનના દરિયાકાંઠેથી (Oman Coast) સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની બહાર નીકળી રહ્યું હતું, ત્યારે ઈરાન દ્વારા તેના પર આત્મઘાતી ડ્રોન (Suicide Drones) વડે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ જહાજને ટાર્ગેટ કરીને કુલ ૪ ડ્રોન છોડવામાં આવ્યા હતા. જેમાંથી અમેરિકી સેનાએ ૩ ડ્રોનને હવામાં જ તોડી પાડ્યા (Intercepted) હતા. જો કે, એક ડ્રોન જહાજના ઉપરના ડેક (Upper Deck) પર અથડાયું હતું, જેના કારણે જહાજને નોંધપાત્ર નુકસાન (Damage) થયું છે. બ્રિટિશ સેનાએ (British Military) સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે કે આ હુમલામાં કોઈ પણ નાવિક (Sailor/Crew) ના હતાહત થવાના સમાચાર નથી.
અમેરિકાની ઘાતક જવાબી કાર્યવાહી (US Retaliation)
આ ઉશ્કેરણીજનક હુમલાના (Provocative Attack) બરાબર એક દિવસ પછી, એટલે કે ૨૬ જૂનના રોજ અમેરિકી વાયુસેનાના વિમાનોએ ઈરાનની સરહદમાં ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. અમેરિકાએ ઈરાનના મિસાઈલ અને ડ્રોન સેન્ટર્સ (Missile and Drone Centers) તેમજ દરિયાકાંઠાની રડાર સાઇટ્સને (Coastal Radar Sites) નિશાન બનાવીને તેને તબાહ કરી દીધી છે.
CENTCOM એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર સત્તાવાર નિવેદન (Official Statement) જાહેર કરીને જણાવ્યું કે: "અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે ગઈકાલે જહાજ પર થયેલા હુમલાના શક્તિશાળી જવાબ (Powerful Response) સ્વરૂપે ઈરાન સામે હવાઈ હુમલા કર્યા છે. ઈરાની સૈનિકો દ્વારા કોમર્શિયલ જહાજો પર કરવામાં આવેલો આ બિનઉશ્કેરણીજનક હુમલો સીધો યુદ્ધવિરામનો ભંગ છે."
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચેતવણી: "બહુ જલ્દી પરિણામ ભોગવવા પડશે"
શુક્રવારે વ્હાઇટ હાઉસના ઓવલ ઓફિસમાં (Oval Office) પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ઈરાનને આ ડ્રોન હુમલાના પરિણામો ભોગવવા પડશે? ત્યારે તેમણે અત્યંત કડક શબ્દોમાં કહ્યું, "ઠીક છે, તમને બહુ જલ્દી ખબર પડી જશે."
આ ઉપરાંત ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ (Truth Social) પર લખ્યું કે, ઈરાને ૧૭ જૂનના રોજ થયેલા દ્વિપક્ષીય કરારનું (Bilateral Agreement) ઉલ્લંઘન કર્યું છે. અમેરિકા આ ક્ષેત્રમાં સંપૂર્ણપણે એલર્ટ (Alert) છે અને ઈરાન સાથેની સમજૂતીના દરેક પાસાને કડકાઈથી લાગુ કરાવશે.
દરિયામાં કટોકટી: ૫૦૦થી વધુ વેપારી જહાજો ફસાયા
આ તાજી હિંસા અને ગોળીબારના કારણે વૈશ્વિક વેપાર પર બહુ મોટો ફટકો પડ્યો છે. ઇન્ટરનેશનલ મેરિટાઇમ ઓર્ગેનાઇઝેશન (International Maritime Organization - IMO) એ પર્સિયન ગલ્ફ (Persian Gulf) માં ફસાયેલા જહાજોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવાનું પોતાનું રેસ્ક્યુ ઓપરેશન (Rescue Operation) તાત્કાલિક ધોરણે રોકી દીધું છે.
અત્યાર સુધીનો બચાવ: આઈએમઓ (IMO) ના ડાયરેક્ટર જનરલ આર્સેનિયો ડોમિંગુએઝના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં વૈકલ્પિક રૂટ (Alternative Route) દ્વારા આશરે ૧૧૫ જહાજોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા.
વર્તમાન સ્થિતિ: આ તાજા હુમલા બાદ હજુ પણ અંદાજે ૫૦૦ જેટલા કોમર્શિયલ જહાજો (Merchant Ships) આ અશાંત વિસ્તારમાં ફસાયેલા છે. એજન્સીનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી સુરક્ષાની પાકી ગેરંટી (Security Guarantee) નહીં મળે ત્યાં સુધી ઓપરેશન ફરી શરૂ કરવામાં આવશે નહીં.
ઈરાનની ચોખવટ અને અમેરિકી ઈન્ટેલિજન્સનો દાવો
બીજી તરફ, ઈરાન સમર્થિત પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટેટ ઓથોરિટી (Persian Gulf State Authority - PGSA) એ હુમલાના થોડા કલાકો પહેલા જ એક એડવાઈઝરી (Warning) જાહેર કરી હતી. જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જો કોઈ પણ જહાજ તેમના દ્વારા નક્કી કરાયેલા માન્ય રૂટ (Approved Routes) ની બહાર જશે, તો તેને કોઈ સુરક્ષા કે વીમા કવચ (Insurance Cover) આપવામાં આવશે નહીં, અને તેની સંપૂર્ણ જવાબદારી જહાજના કમાન્ડરની (Ship Commander) રહેશે.
જો કે, ઈરાને આ હુમલાની સીધી જવાબદારી (Direct Responsibility) સ્વીકારી નથી. પરંતુ અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓએ (US Intelligence Agencies) સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ડ્રોન હુમલો ઈરાનની ધરતી પરથી જ ઓપરેટ (Operated from Iranian soil) કરવામાં આવ્યો હતો. આ જવાબી કાર્યવાહી બાદ ખાડી દેશોમાં (Gulf Region) તણાવ ફરી એકવાર તેની ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે.
