માનવ ઇતિહાસનું સૌથી જૂનું મર્ડર! ૭૫ હજાર વર્ષ પહેલાં થયેલી હત્યાનું રહસ્ય ખોલતું પ્રાચીન કંકાલ

ઈરાકની એક પ્રાચીન ગુફામાંથી મળેલા આશરે 75 હજાર વર્ષ જૂના કંકાલે માનવ ઇતિહાસની હિંસક ઘટનાઓ અંગે નવી ચર્ચા જગાવી છે. પુરાતત્ત્વવિદો (Archaeologists) દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં કંકાલના ખભાના હાડકામાં ગોળ છિદ્ર મળી આવ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોના અનુમાન પ્રમાણે, આ ઈજા કોઈ નોકદાર હથિયાર અથવા લાકડાના ભાલા (Wooden Spear)ના હુમલાને કારણે થઈ હોઈ શકે છે. આ ઘટના ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં આવેલી હિંસાના સૌથી પ્રાચીન સંભવિત પુરાવાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે.

શાનિદાર ગુફામાંથી મળ્યો 75 હજાર વર્ષ જૂનો કંકાલ

આ મહત્વપૂર્ણ શોધ ઈરાકની શાનિદાર ગુફા (Shanidar Cave)માં કરવામાં આવી હતી. આ સ્થળ પ્રાચીન માનવોના અવશેષો અને તેમની અંતિમવિધિની પરંપરાઓ અંગેના સંશોધન માટે જાણીતું છે. અહીંથી અગાઉ પણ નિએન્ડરથલ (Neanderthal) માનવોના અવશેષો મળી આવ્યા છે.

પુરાતત્ત્વવિદોએ આ કંકાલને ‘શાનિદાર એ’ નામ આપ્યું છે. કંકાલ સંપૂર્ણ સ્થિતિમાં નથી, પરંતુ તેમાં જમણા હાથનો લગભગ સંપૂર્ણ ભાગ, ત્રણ પાંસળીઓ, છ દાંત અને ડાબા ખભાનું હાડકું મળી આવ્યું હતું. અભ્યાસ મુજબ, આ પ્રાચીન માનવની ઉંમર આશરે 45 વર્ષ રહી હશે.

ખભાના હાડકામાં મળ્યું ગોળ છિદ્ર

સંશોધકોનું સૌથી વધુ ધ્યાન કંકાલના ખભાના હાડકામાં આવેલા ગોળ છિદ્ર પર ગયું હતું. આ છિદ્રનો વ્યાસ આશરે 1.5 સેન્ટિમીટર હતો. તેની નજીક હાડકાનો એક નાનો ગોળ ટુકડો પણ મળી આવ્યો હતો. આ નિશાની એવી શક્યતા દર્શાવે છે કે કોઈ નોકદાર વસ્તુએ હાડકાને ભેદ્યું હોય.

વૈજ્ઞાનિકોએ તપાસ કરી કે આ છિદ્ર મૃત્યુના લાંબા સમય પછી તો બન્યું નથી ને. ઈજાના આકાર અને હાડકાની સ્થિતિના અભ્યાસથી સંકેત મળ્યો કે ઈજા મૃત્યુના સમયની આસપાસ થઈ હોઈ શકે છે.

ભાલાનો હુમલો કે શિકાર દરમિયાન અકસ્માત?

પુરાતત્ત્વવિદોના અનુમાન મુજબ, ભાલો સામેની દિશામાંથી છાતી તરફ ઘૂસ્યો હોઈ શકે છે. આ હુમલો જીવલેણ ઇરાદાથી કરવામાં આવ્યો હોવાની શક્યતા પણ નકારી શકાય તેમ નથી. જોકે, ભાલો ફેંકીને મારવામાં આવ્યો હતો કે નજીકથી જોરપૂર્વક ઘૂસાડવામાં આવ્યો હતો, તે સ્પષ્ટ થયું નથી.

સંશોધકો એ પણ નક્કી કરી શક્યા નથી કે આ ઘટના બીજા નિએન્ડરથલના હુમલાનું પરિણામ હતી કે શિકાર દરમિયાન થયેલો અકસ્માત હતો. તેથી તેને નિશ્ચિત હત્યા કહેવાને બદલે પ્રાચીન હિંસાનું સંભવિત ઉદાહરણ માનવું વધુ યોગ્ય છે.

દાંતની ઈજાએ પણ આપ્યા મહત્વના સંકેતો

કંકાલમાંથી મળેલા છ દાંત ખૂબ ઘસાઈ ગયેલા હતા. આગળનો એક દાંત વ્યક્તિ જીવિત હતો ત્યારે જ તૂટી ગયો હતો. તેના પર જમા થયેલી જાડા મેલની પરત સૂચવે છે કે દાંત તૂટ્યા પછી પણ તે વ્યક્તિ લગભગ એક વર્ષ કે તેથી વધુ સમય જીવિત રહ્યો હોઈ શકે છે. તેના ચહેરા પર અગાઉ ગંભીર ઈજા થઈ હોવાની અને જડબાને નુકસાન પહોંચ્યું હોવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આ શોધ દર્શાવે છે કે પ્રાચીન માનવજીવન માત્ર અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાના સંઘર્ષ પૂરતું મર્યાદિત નહોતું. ઈજાઓ, સામાજિક સંબંધો, સંભાળ અને હિંસક ઘટનાઓ પણ તેમના જીવનનો ભાગ હોઈ શકે છે.