Religion: હરતાલિકા ત્રીજ એક વાર પાળનાર વ્યક્તિને જીવનભર માટે ઉપવાસ કેમ કરવો પડે છે? જાણો આ વ્રતનું મહત્વ
છેલ્લું અપડેટ : 25 Aug 2025
અખંડ સૌભાગ્યનું પ્રતીક હરતાલિકા ત્રીજનું પવિત્ર વ્રત સનાતન ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આ વર્ષે, ઉત્તર ભારત સહિત દેશના વિવિધ ભાગોમાં 26 ઓગસ્ટના રોજ આ વ્રત ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવશે.
હિન્દુ લોક માન્યતાઓ અનુસાર, આ વ્રત પરિણીત મહિલાઓ પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સારા સ્વાસ્થ્યની કામના કરવા માટે કરે છે.
આ દિવસે, બધી પરિણીત મહિલાઓ સોળ શણગાર પહેરે છે અને આખો દિવસ પાણી વગર ઉપવાસ કરે છે. હરતાલિકા ત્રીજના વ્રતના દિવસે, પરિણીત મહિલાઓ ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની વિધિવત પૂજા કરે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે આ વ્રત ફક્ત પતિને લાંબુ આયુષ્ય જ નહીં પરંતુ લગ્ન જીવનની દરેક મુશ્કેલીને પણ સરળ બનાવે છે. પરંતુ ઘણીવાર સ્ત્રીઓના મનમાં એક પ્રશ્ન ઉદભવે છે કે શું એકવાર પાળ્યા પછી જીવનભર માટે હરતાલિકા ત્રીજનું વ્રત રાખવું જરૂરી છે? આવી સ્થિતિમાં, ચાલો જાણીએ હરતાલિકા ત્રીજ વ્રત સાથે જોડાયેલી ધાર્મિક બાબતો -
શું હરતાલિકા ત્રીજ વ્રત રાખ્યા પછી જીવનભર રાખવું જરૂરી છે?
ઘણીવાર સ્ત્રીઓના મનમાં આ પ્રશ્ન ઉદ્ભવે છે કે જો તમે હરતાલિકા ત્રીજનું વ્રત શરૂ કરો છો, તો શું તમારે તેને જીવનભર રાખવું પડશે? ધાર્મિક ગ્રંથો અને પુરાણો અનુસાર, ત્રીજ વ્રતનું મહત્વ ખૂબ મોટું છે અને તેને ખૂબ જ પુણ્ય માનવામાં આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે એકવાર સ્ત્રી આ વ્રત શરૂ કરે છે, તો તેણે શક્ય હોય ત્યાં સુધી તેને જીવનભર રાખવું જોઈએ. કારણ કે આ વ્રત માતા પાર્વતી અને ભગવાન શિવના મિલનની વાર્તા સાથે સંબંધિત છે અને તેને અધવચ્ચે છોડી દેવાનું શુભ માનવામાં આવતું નથી.
શું ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં ઉપવાસ કરવો જરૂરી છે?
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, કેટલીક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં ઉપવાસ કરવો યોગ્ય નથી. જો કોઈ સ્ત્રી સ્વાસ્થ્યના કારણોસર, વૃદ્ધાવસ્થા અથવા અન્ય કોઈ મજબૂરીને કારણે દર વર્ષે આ વ્રત રાખી શકતી નથી, તો ધાર્મિક માન્યતા કહે છે કે તેણીને ભગવાન શિવ પાર્વતીનું મનમાં ધ્યાન કરીને ઉપવાસનો સંકલ્પ છોડી દેવાની છૂટ છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે આવી ખાસ પરિસ્થિતિમાં, કોઈપણ અન્ય મહિલા પોતાના પરિવારની પુત્રવધૂ કે પુત્રીને આ વ્રત આપી શકે છે.
હરતાલિકા ત્રીજ વ્રત રાખવાના ફાયદા
ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિકોણથી હરતાલિકા ત્રીજ વ્રત રાખવાના ઘણા ફાયદા છે. એવું કહેવાય છે કે ત્રીજ વ્રત ફક્ત લગ્નજીવનને સુખી બનાવે છે જ નહીં પરંતુ સ્ત્રીના જીવનમાંથી ઘણી મુશ્કેલીઓ પણ દૂર કરે છે. આ વ્રત જીવનસાથી પ્રત્યે સમર્પણ અને વફાદારીનું પ્રતીક છે.
આ જ કારણ છે કે સ્ત્રીઓ તેને પૂરા ઉત્સાહ અને ભક્તિથી પાળે છે. હરતાલિકા ત્રીજ વ્રત ખૂબ જ પવિત્ર અને પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે. જીવનભર એક વાર વ્રત રાખવાની ખાસ પરંપરા છે, પરંતુ જો અસમર્થતા હોય, તો શાસ્ત્રોમાં શિવ પાર્વતીનું ધ્યાન કરીને સંકલ્પનો ત્યાગ કરવાની પણ પરવાનગી આપવામાં આવી છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
