Religion : લાલબાગચા રાજા કોણ છે? જાણો ભગવાન ગણેશને આ નામ કેવી રીતે મળ્યું?
છેલ્લું અપડેટ : 24 Aug 2025
મુંબઈમાં લાલબાગચા રાજા તરીકે ભગવાન ગણેશની પૂજા આ તહેવારનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. લાલબાગચા રાજાને મનોકામના પૂર્ણ કરનાર રાજા માનવામાં આવે છે, તેથી દર વર્ષે લાખો ભક્તો અહીં દર્શન માટે આવે છે.
સનાતન ધર્મમાં ભાદ્રપદ મહિનો ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ મહિનામાં ઘણા મોટા તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં ગણેશ ચતુર્થીનો તહેવાર વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. ગણેશ ચતુર્થી, જે દર વર્ષે ભાદ્રપદ મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ આવે છે. આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થી 27 ઓગસ્ટના રોજ છે. દેશભરમાં 10 દિવસનો ગણેશ મહોત્સવ ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે.
ગણેશ ચતુર્થી દરમિયાન, મુંબઈ જેવા મોટા શહેરમાં, ભગવાન ગણેશને લાલબાગચા રાજા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. ગણેશોત્સવ દરમિયાન, દેશભરમાંથી લોકો બાપ્પાના આ સ્વરૂપના દર્શન કરવા માટે લાલબાગ પહોંચે છે. એવું કહેવાય છે કે અહીં જે પણ ઇચ્છા કરવામાં આવે છે, તે ચોક્કસપણે પૂર્ણ થાય છે. આ કારણોસર, તેમને 'ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરનાર રાજા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ગણપતિના આ સ્વરૂપને 'લાલબાગચા રાજા' કેમ કહેવામાં આવે છે ને તેની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?
લાલબાગચા રાજા કોણ છે?
આ ગણેશોત્સવ ૧૯૩૪ માં શરૂ થયો હતો. તે સમયે મુંબઈનો લાલબાગ વિસ્તાર માછીમારોની વસાહત હતો. અહીંના લોકો લાંબા સમયથી કાયમી બજારની માંગ કરી રહ્યા હતા. પરંતુ તે માંગણી પૂર્ણ થઈ રહી ન હતી. ઘણા પ્રયત્નો છતાં, તેમને કાયમી બજાર મળ્યું નહીં. પછી ત્યાંના લોકોએ તેમની શ્રદ્ધા એક જગ્યાએ કેન્દ્રિત કરવાનું નક્કી કર્યું. આ કામદારો અને સ્થાનિક લોકોએ સાથે મળીને ગણેશોત્સવની સ્થાપના કરી અને પહેલીવાર અહીં ગણપતિ બાપ્પાની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવામાં આવી.
તે સમયે, આ ગણેશોત્સવ લોકોની એકતા અને સંઘર્ષનું પ્રતીક બની ગયો. કારણ કે બજારની માંગ પૂરી ન થયા પછી પણ લોકોએ હાર ન માની અને ગણપતિ બાપ્પાના ચરણોમાં શ્રદ્ધા મૂકી. ધીમે ધીમે અહીં ગણેશોત્સવની લોકપ્રિયતા એટલી વધી ગઈ કે તે આખા મુંબઈમાં 'લાલબાગચા રાજા' ના નામથી પ્રખ્યાત થઈ ગયું. લાલબાગ વિસ્તાર અને રાજાનું નામ ભગવાન ગણેશ તરીકે ઓળખાતું હતું. લાલબાગચા રાજા એટલે લાલબાગનો રાજા. ગણેશોત્સવની ખાસિયત એ છે કે દર વર્ષે અહીં ગણપતિની મૂર્તિ ખૂબ જ ખાસ રીતે શણગારવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે દર વર્ષે કરોડો ભક્તો અહીં પહોંચે છે અને આ પંડાલ દેશના સૌથી લોકપ્રિય ગણેશોત્સવમાં ગણાય છે.
લાલબાગચા રાજા દરેક ઇચ્છા પૂર્ણ કરે છે
એવું કહેવાય છે કે લાલબાગચા રાજા માત્ર એક પંડાલ ઉત્સવ નથી પણ શ્રદ્ધા, વિશ્વાસ અને એકતાનું પ્રતીક પણ છે. દર વર્ષે લાખો લોકો અહીં બાપ્પા પાસેથી પોતાની મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરવા માટે આશીર્વાદ લેવા આવે છે. આ જ કારણ છે કે ગણપતિ બાપ્પાના આ સ્વરૂપને 'લાલબાગચા રાજા' કહેવામાં આવે છે. તેથી, લાલબાગચા રાજાને નવસચ્ચા ગણપતિ અને મન્નત કા રાજા પણ કહેવામાં આવે છે.