નવરાત્રીના ઉપવાસ દરમિયાન લોકો શા માટે ખાય છે સિંધવ મીઠું? જાણો એનું ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક કારણ
છેલ્લું અપડેટ : 25 Sept 2026
નવરાત્રીના પવિત્ર તહેવાર દરમિયાન ઉપવાસ કરનારા ભક્તો તેમની પરંપરાઓ અનુસાર તેમના ખોરાકનું ખાસ ધ્યાન રાખે છે. કેટલાક ફક્ત ફળ-ઉપવાસ રાખે છે, જ્યારે કેટલાક આખો દિવસ ઉપવાસ કરે છે અને સાંજની પ્રાર્થના પછી ખાય છે. આ નિયમ અનુસાર, નવરાત્રી દરમિયાન સામાન્ય અથવા સફેદ મીઠાનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે સફેદ મીઠું ઘણી યાંત્રિક અને રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થાય છે, જેના કારણે તે ઉપવાસ માટે અયોગ્ય બને છે.
સિંધવ મીઠાનું મહત્વ
તે દરમિયાન, સિંધવ મીઠું સંપૂર્ણપણે કુદરતી છે અને હિમાલયના ખડકોમાંથી કાઢવામાં આવે છે. "શુદ્ધ મીઠું" માનવામાં આવે છે, તેનો ઉપયોગ ઉપવાસ ભોજનમાં થાય છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ઉપવાસનો અર્થ ફક્ત ખોરાક પર સંયમ જ નથી, પરંતુ મનને ભગવાનની ભક્તિ અને સદ્ગુણી જીવન જીવવા માટે પણ સમર્પિત કરવાનો છે. સામાન્ય મીઠું કૃત્રિમ માનવામાં આવે છે, જ્યારે સિંધવ મીઠું "સ્વયં-સ્પષ્ટ" અને શુદ્ધ માનવામાં આવે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, સિંધવ મીઠું શરીરને ઠંડુ કરે છે અને મનને શાંત કરે છે. ઉપવાસ દરમિયાન ધ્યાન અને પ્રાર્થના માટે, સાત્વિક સ્થિતિ જાળવી રાખવી જરૂરી છે, અને આ સંદર્ભમાં સિંધવ મીઠું મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી સિંધવ મીઠું
વૈજ્ઞાનિક રીતે, ઉપવાસ દરમિયાન અનાજ અથવા નિયમિત ખોરાકથી દૂર રહેવાથી ઇલેક્ટ્રોલાઇટની ઉણપ થઈ શકે છે. સિંધવ મીઠામાં મેગ્નેશિયમ, પોટેશિયમ અને કેલ્શિયમ જેવા ખનિજો હોય છે, જે બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરવામાં અને પાચન સુધારવામાં મદદ કરે છે. તેથી, ઉપવાસના ભોજનમાં સિંધવ મીઠાનો ઉપયોગ સ્વાસ્થ્ય અને આધ્યાત્મિક બંને દ્રષ્ટિકોણથી ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. જો કે, નિષ્ણાતો મીઠાના સેવનને મર્યાદિત રાખવાની સલાહ આપે છે.
