ભરી સભામાં દ્રૌપદીના પક્ષમાં ઊભો રહ્યો હતો આ કૌરવ: જાણો કોણ હતો વિકર્ણ અને તેણે કેમ ઉઠાવ્યો હતો પોતાના ભાઈઓ સામે અવાજ?
છેલ્લું અપડેટ : 01 Oct 2026
હિન્દુ મહાકાવ્ય મહાભારત રસપ્રદ, રહસ્યમય અને ચિંતનપ્રેરક ઘટનાઓથી ભરપૂર છે. તેમાં અસંખ્ય એવાં પાત્રો અને પ્રસંગો છે જે આજે પણ લોકોમાં ભારે જિજ્ઞાસા જગાવે છે.
આવી જ એક ઐતિહાસિક ઘટના વિકર્ણ અને દ્રૌપદી સાથે જોડાયેલી છે. આ પ્રસંગ ત્યારે બન્યો જ્યારે દ્રૌપદીને અપમાનિત કરવા માટે ભરી સભામાં ઢસડી લાવવામાં આવી હતી. સભામાં હાજર ભીષ્મ પિતામહ, દ્રોણાચાર્ય અને કૃપાચાર્ય જેવા મહાન યોદ્ધાઓ તેમજ વડીલો મૌન રહ્યા હતા. દ્રૌપદી વારંવાર પોતાના સન્માન, ન્યાય અને ધર્મ પર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહી હતી. ધૃતરાષ્ટ્રના મોટાભાગના પુત્રો દુર્યોધન અને દુઃશાસન સાથે ઊભા હતા, કોઈનામાં પણ અધર્મને અધર્મ કહેવાની હિંમત નહોતી. પરંતુ આ જ સભામાં એક માત્ર કૌરવ એવો હતો જેણે પોતાના ભાઈઓ વિરુદ્ધ જઈને દ્રૌપદીનો પક્ષ લીધો હતો—અને તે હતો વિકર્ણ.
કોણ હતો વિકર્ણ?
વિકર્ણ ધૃતરાષ્ટ્ર અને ગાંધારીના ૧૦૦ પુત્રોમાંનો એક અને દુર્યોધનનો નાનો ભાઈ હતો. કૌરવ પક્ષનો સભ્ય હોવા છતાં, તે ન્યાયપ્રિય અને સદગુણી હતો. દ્યૂતસભામાં તેણે પોતાના ભાઈઓને આંધળો ટેકો આપ્યો ન હતો. જ્યારે યુધિષ્ઠિરે પોતાની સંપત્તિ, રાજ્ય અને ભાઈઓને જુગારમાં હારી ગયા બાદ દ્રૌપદીને દાવ પર લગાવી, ત્યારે દ્રૌપદીએ સભા સમક્ષ એક ધર્મસંકટ મૂકતો પ્રશ્ન પૂછ્યો: "જે વ્યક્તિ પોતાને જ પહેલેથી હારી ચૂક્યો હોય, તેને પોતાની પત્નીને દાવ પર લગાવવાનો શું અધિકાર છે?" આ પ્રશ્ન સાંભળીને સભાના તમામ દિગ્ગજો નિરુત્તર થઈ ગયા હતા.
વિકર્ણે શા માટે ઉઠાવ્યો અવાજ?
જ્યારે કોઈ વડીલે દ્રૌપદીના પ્રશ્નનો ઉત્તર ન આપ્યો, ત્યારે વિકર્ણ સભામાં ઊભો થયો અને પોતાના વિચારો નીડરતાથી રજૂ કર્યા. તેણે કહ્યું કે દ્રૌપદીને દાવ પર લગાવવી તદ્દન અયોગ્ય અને અધર્મ છે. તેણે સભાજનોને આ અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવવા આહ્વાન કર્યું.
પોતાના જ ભાઈને વિરોધ કરતો જોઈ સભામાં હાજર કર્ણે વિકર્ણને અટકાવ્યો અને કહ્યું કે તે હજુ નાનો છે, તેથી વડીલોની બાબતમાં દખલ ન કરે. તેમ છતાં, પારિવારિક અને રાજકીય દબાણની પરવા કર્યા વિના વિકર્ણ પોતાના અંતરાત્માના અવાજ પર અડગ રહ્યો.
વસ્ત્રાહરણ વખતે પણ નોંધાવ્યો હતો વિરોધ
જ્યારે દુઃશાસન સભા વચ્ચે દ્રૌપદીનું ચીરહરણ કરવા લાગ્યો, ત્યારે વાતાવરણ અત્યંત ક્ષોભજનક બની ગયું હતું. દ્રૌપદીએ આક્રંદ સાથે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને પોકાર્યા. વિકર્ણ આ અધર્મનો સતત વિરોધ કરતો રહ્યો, પરંતુ એકલો હોવાને કારણે તે પોતાના ભાઈઓને પાપકર્મ કરતાં અટકાવી શક્યો નહીં.
કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં વિકર્ણનું શું થયું?
જીવનની સૌથી મોટી વિડંબના એ રહી કે ભરી સભામાં દ્રૌપદીના સન્માન માટે લડનાર વિકર્ણે પાછળથી કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં કૌરવો તરફથી લડવું પડ્યું. તેણે ભાઈઓ પ્રત્યેની વફાદારી અને ક્ષત્રિય ધર્મના પાલન ખાતર દુર્યોધનનો સાથ આપ્યો. યુદ્ધ દરમિયાન તેનો સામનો ભીમ સાથે થયો. ભીમ વિકર્ણના ધર્મનિષ્ઠ સ્વભાવથી પરિચિત હોવાથી તેને મારવા નહોતા માગતા, પરંતુ ભીમે તમામ કૌરવોના વધની પ્રતિજ્ઞા લીધી હોવાથી આખરે ભારે હૃદયે ભીમના હાથે વિકર્ણનો વધ થયો.
