દિવાળી પૂજાની તૈયારી? લક્ષ્મી-ગણેશ પૂજા માટે આ 20 વસ્તુઓ રાખો તૈયાર

દિવાળીનો તહેવાર પ્રકાશ, આનંદ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં દિવાળીના દિવસે દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે વિધિપૂર્વક પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. દિવાળી પૂજાની તૈયારી કરતી વખતે કઈ સામગ્રી જરૂરી છે અને પૂજા કેવી રીતે કરવી તે જાણવું પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
દિવાળી પૂજા માટે જરૂરી સામગ્રીની સંપૂર્ણ યાદી
દિવાળીની પૂજા માટે નીચેની વસ્તુઓની વ્યવસ્થા અગાઉથી કરી લેવી જોઈએ.
| ક્રમ | પૂજા સામગ્રી |
|---|---|
| 1 | દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ અથવા ચિત્ર |
| 2 | લાકડાનું કે પિત્તળનું પૂજા પાટિયું |
| 3 | લાલ કે પીળું કપડું |
| 4 | ચંદન, હળદર અને કુમકુમ |
| 5 | તાજા ફૂલો અને ફૂલોની માળા |
| 6 | સોપારી અને લવિંગ |
| 7 | ધૂપ, અગરબત્તી અને કપૂર |
| 8 | દીવા, તેલ અને ઘી |
| 9 | ગંગાજળ અને પંચામૃત |
| 10 | ફળો અને મીઠાઈ |
| 11 | ખીલ અને બતાશા |
| 12 | સિક્કા અને નવાં કપડાં |
| 13 | સોપારીનાં પાન અને અખંડ ચોખા |
| 14 | કળશ અને પાણી |
| 15 | નવી સાવરણી |
| 16 | કલવો (નાડાછડી) |
| 17 | ચાંદી કે સોનાના સિક્કા |
| 18 | નકલ, પેન અને શાહી |
આ ઉપરાંત પૂજા દરમિયાન આરતીની થાળી, ઘંટડી અને કમળનાં ફૂલોની વ્યવસ્થા પણ કરી શકાય છે.
દિવાળી પર લક્ષ્મી-ગણેશ પૂજા કરવાની વિધિ
દિવાળીના દિવસે પૂજા કરતાં પહેલાં ઘરની સફાઈ કરવી અને પૂજાસ્થળને સુંદર રીતે સજાવવું શુભ માનવામાં આવે છે. પૂજા માટે નીચે મુજબની પરંપરાગત વિધિ અનુસરી શકાય છે.
1. સ્નાન અને શુદ્ધિકરણ: સૌપ્રથમ સ્નાન કરીને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. લાલ કે પીળા રંગનાં કપડાં પહેરવા શુભ માનવામાં આવે છે.
2. પૂજાસ્થળની તૈયારી: પૂજાના પાટિયા પર સ્વચ્છ લાલ કપડું પાથરી દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ સ્થાપિત કરો.
3. કળશ સ્થાપના: કળશમાં પાણી, ગંગાજળ, સોપારી, અખંડ ચોખા અને એક સિક્કો મૂકીને કળશની સ્થાપના કરો.
4. દેવી-દેવતાઓનું આહ્વાન: હાથમાં ફૂલ અને ચોખા લઈને દેવી લક્ષ્મી તથા ભગવાન ગણેશનું ધ્યાન કરો અને તેમનું આહ્વાન કરો.
5. તિલક અને પુષ્પ અર્પણ: દેવી-દેવતાઓને ચંદન અને કુમકુમનું તિલક લગાવો. ફૂલોની માળા, કમળનાં ફૂલ, ચોખા અને મીઠાઈ અર્પણ કરો.
6. દીવો પ્રગટાવો: ઘી અથવા તેલનો દીવો પ્રગટાવી ધૂપ અને અગરબત્તી કરો.
7. મંત્રોચ્ચાર અને આરતી: પરિવારના સભ્યો સાથે લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા કરો. પરંપરા મુજબ મંત્રોચ્ચાર, આરતી અને શંખનાદ કરીને પૂજા પૂર્ણ કરો.
8. પ્રસાદ વિતરણ: પૂજા પૂર્ણ થયા પછી પ્રસાદનું વિતરણ કરો અને ઘરના વિવિધ સ્થળોએ દીવા પ્રગટાવો.
દિવાળી પર નવી સાવરણીની પૂજા શા માટે થાય છે?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, સાવરણીને દેવી લક્ષ્મીનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. દિવાળી પર નવી સાવરણીની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. માન્યતા મુજબ, સાવરણીની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સ્વચ્છતા અને સમૃદ્ધિનું આગમન થાય છે. જોકે, આ માન્યતા પરંપરાગત ધાર્મિક આસ્થા પર આધારિત છે.
શું દિવાળી પૂજામાં સોના-ચાંદીના સિક્કા જરૂરી છે?
દિવાળી પૂજામાં સોના કે ચાંદીના સિક્કા અર્પણ કરવા શુભ માનવામાં આવે છે, પરંતુ તે ફરજિયાત નથી. ભક્તો પોતાની શ્રદ્ધા અને ક્ષમતા અનુસાર પૂજા કરી શકે છે. દેવી લક્ષ્મીની પૂજામાં સિક્કા કે ઘરેણાં અર્પણ કરવાની પરંપરા છે.
દેવી લક્ષ્મીની પૂજા ક્યારે કરવી?
પરંપરાગત માન્યતા અનુસાર, દિવાળીના દિવસે પ્રદોષ કાળ દરમિયાન લક્ષ્મી પૂજા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. પ્રદોષ કાળ સૂર્યાસ્ત પછીનો સમય હોય છે. જોકે, ચોક્કસ પૂજાનો સમય સ્થાનિક પંચાંગ અને તિથિ અનુસાર નક્કી કરવો જોઈએ.
દિવાળી પૂજામાં કયા ફૂલો અર્પણ કરવા?
દેવી લક્ષ્મીની પૂજામાં લાલ કમળ અને લાલ રંગનાં ફૂલો અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. આ ઉપરાંત તાજા ફૂલોની માળા પણ અર્પણ કરી શકાય છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી વિવિધ સ્રોતો, પંચાંગો, ધાર્મિક માન્યતાઓ, જ્યોતિષીઓ અને શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે. તેનો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આ માહિતીની પુષ્ટિ કરતું નથી. પૂજાની ચોક્કસ વિધિ અને મુહૂર્ત માટે નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.











