દેવઊઠી એકાદશી: ભગવાન વિષ્ણુ ક્યારે જાગશે? બીજા દિવસે તુલસી વિવાહ, અને લગ્ન માટે અજમાવો આ એક ઉપાય

હિન્દુ ધર્મમાં દેવઊઠી એકાદશી (Dev Uthani Ekadashi)નું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. આ દિવસથી ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની યોગનિદ્રા (Yog Nidra)માંથી જાગૃત થાય છે અને ફરીથી શુભ તથા માંગલિક કાર્યોની શરૂઆત થાય છે. દેવ પ્રબોધિની એકાદશી તરીકે પણ ઓળખાતો આ તહેવાર દર વર્ષે કાર્તિક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે દેવઊઠી એકાદશી 20 નવેમ્બર, 2026ના રોજ શુક્રવારે ઉજવવામાં આવશે. જ્યારે તેના બીજા દિવસે એટલે કે 21 નવેમ્બરે તુલસી વિવાહ (Tulsi Vivah) કરવામાં આવશે.

દેવઊઠી એકાદશીની તિથિ અને શુભ સમય

દ્રિક પંચાંગ અનુસાર, કાર્તિક શુક્લ એકાદશી તિથિ 20 નવેમ્બર, 2026ના રોજ સવારે 7:15 વાગ્યે શરૂ થશે અને 21 નવેમ્બરના રોજ સવારે 6:31 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. આ દિવસે ભક્તો ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા અને ઉપવાસ કરશે. એકાદશી વ્રતનું પારણું 21 નવેમ્બરે કરવામાં આવશે. આ જ દિવસે સાંજે તુલસી વિવાહની ધાર્મિક વિધિ પણ યોજાશે.

ચાર મહિના બાદ શરૂ થશે માંગલિક કાર્યો

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, અષાઢ મહિનાની દેવશયની એકાદશીથી ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિના માટે યોગનિદ્રામાં જાય છે. આ સમયગાળાને ચાતુર્માસ (Chaturmas) કહેવામાં આવે છે. આ દરમિયાન લગ્ન સહિતનાં અનેક માંગલિક કાર્યો કરવામાં આવતા નથી. માન્યતા છે કે ભગવાન વિષ્ણુની ગેરહાજરીમાં ભગવાન શિવ સૃષ્ટિનો કાર્યભાર સંભાળે છે. કાર્તિક શુક્લ એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ જાગૃત થયા બાદ માંગલિક કાર્યોની શરૂઆત થાય છે. તુલસી વિવાહને પણ આ દૃષ્ટિએ વિશેષ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે.

વહેલા લગ્ન માટે તુલસી વિવાહના દિવસે કરો આ ઉપાય

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, જે યુવક-યુવતીઓનાં લગ્નમાં વિલંબ થઈ રહ્યો હોય અથવા વારંવાર અડચણો આવી રહી હોય તેઓ તુલસી વિવાહના દિવસે વિશેષ ઉપાય કરી શકે છે. આ માટે 21 નવેમ્બરે સાંજે તુલસીના છોડ પાસે જઈને પોતાના લગ્નનો દુપટ્ટો અથવા પવિત્ર દોરો તુલસીના છોડ સાથે બાંધવો. આ દરમિયાન 'ૐ વલ્લભાય સ્વાહા' મંત્રનો 11 વખત જાપ કરવો. જો યુવતી આ ઉપાય કરતી હોય તો દુપટ્ટો બાંધવાની સાથે તુલસી માતાને સિંદૂર પણ અર્પણ કરવું. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ ઉપાયથી લગ્નજીવનમાં આવતી અડચણો દૂર થવાની અને વહેલા લગ્ન થવાની માન્યતા છે.

તુલસી વિવાહના દિવસે આ ભૂલો ટાળો

તુલસી વિવાહ અને દેવઊઠી એકાદશીના દિવસે કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવાની ધાર્મિક પરંપરા છે.

• તુલસી વિવાહના દિવસે તુલસીનાં પાન તોડવાનું ટાળવું.

• દેવઊઠી એકાદશી અને તુલસી વિવાહના દિવસે ચોખાનું સેવન ન કરવું.

• ડુંગળી, લસણ, માંસાહાર અને દારૂ જેવા તામસિક પદાર્થોથી દૂર રહેવું.

• આ શુભ દિવસે કાળા રંગનાં કપડાં પહેરવાનું ટાળવું.

નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.