ગણેશ ચતુર્થી 2026: શું ગણપતિની મૂર્તિ ઉત્તર દિશામાં મૂકી શકાય? જાણો વાસ્તુના યોગ્ય નિયમો

ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે બાપ્પાને ઘરે લાવતા પહેલા, મૂર્તિ, બાજોઠ અને સજાવટ સાથે સ્થાપનાની દિશા નક્કી કરવામાં આવે છે. અહીં વારંવાર પ્રશ્ન ઉભો થાય છે, શું ગણપતિની મૂર્તિ ઉત્તર તરફ મુખ કરીને મૂકી શકાય?

આ પણ વાંચો :

શું તમે પણ મંદિરમાં પ્રસાદ મૂકી રાખો છો? જાણો પૂજા પછી પ્રસાદ ઉપાડવાનો સાચો સમય

ઘરમાં કાચબો રાખતા પહેલાં જાણો આ વાસ્તુ નિયમો, નહિતર નુકસાન થઈ શકે છે!

જો મોબાઈલ હોકાયંત્ર 0° કે ઉત્તર તરફ બતાવે છે, તો શું દિશા બદલવી જોઈએ?

આ પણ વાંચો :

ઘરે લાવી રહ્યા છો બાપ્પા? જાણો સ્થાપના અને વિસર્જનના સૌથી શ્રેષ્ઠ મુહૂર્ત

જ્યાં કુબેરજીને મળ્યું 'ખજાનચી'નું પદ: કુબેરેશ્વર મહાદેવ મંદિરનો અનોખો મહિમા અને ચમત્કાર

લોકપ્રિય વાસ્તુ માન્યતાઓ અનુસાર, ગણપતિની મૂર્તિ ઉત્તર તરફ મુખ કરીને મૂકી શકાય છે. આને અશુભ દિશા માનવામાં નથી આવતી. જોકે, મંદિર કઈ દિશામાં બનેલું છે, મૂર્તિ કઈ દિશામાં મુખ રાખીને બેસે છે અને ભક્ત કઈ દિશામાં બેસે છે તે બધી અલગ અલગ બાબતો છે. યોગ્ય સ્થાપન માટે આ તફાવતને સમજવો મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

મોબાઈલ હોકાયંત્ર પર 0° નો અર્થ શું છે?

મોબાઈલ હોકાયંત્ર 0° અથવા 360° ઉત્તર દિશા બતાવે છે. જો ફોનનો ઉપરનો ભાગ ગણપતિના ચહેરા જે દિશામાં હોય તે જ દિશામાં હોય અને સ્ક્રીન 0° ઉત્તર તરફ હોય, તો મૂર્તિ ઉત્તર તરફ હશે.

દિશા તપાસતી વખતે ફોન સીધો અને સમતલ રાખો. લોખંડના કબાટ, ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણ અથવા કોઈપણ ચુંબકીય વસ્તુની નજીક હોવાને કારણે હોકાયંત્ર વાંચન પ્રભાવિત થઈ શકે છે. તેથી, બે કે ત્રણ વાર તપાસો. જો વાંચન 35° અને 5° ની વચ્ચે રહે છે, તો તેને ઉત્તર માનવામાં આવશે.

ગણપતિને ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને મૂકવો યોગ્ય છે કે ખોટું?

ઉત્તર દિશા સંપત્તિના દેવતા કુબેર સાથે સંકળાયેલી છે. ધાર્મિક માન્યતાઓમાં, આ દિશા હિમાલય અને કૈલાશ સાથે પણ સંકળાયેલી છે. આ કારણોસર, ઘણા વાસ્તુ નિષ્ણાતો ઘરમાં ગણપતિને ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને મૂકવાનું સ્વીકાર્ય માને છે.

આનો અર્થ એ નથી કે દરેક ઘરમાં ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને ગણપતિ મુકવા ફરજિયાત છે. વિવિધ પ્રદેશો અને પરિવારોમાં અલગ અલગ પૂજા પરંપરાઓ હોઈ શકે છે. ગણપતિને ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને જોવાથી, મૂર્તિને દૂર કરવાથી, અથવા તેને કોઈપણ અનિષ્ટનો આશ્રયદાતા માનીને ડરવાની જરૂર નથી.

મંદિરનું સ્થાન અને મૂર્તિનો ચહેરો અલગ અલગ છે

ધારો કે મંદિર ઘરના ઉત્તરપૂર્વ ભાગમાં બનેલ છે, પરંતુ ગણપતિ ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને બેસે છે. આ કિસ્સામાં, મંદિરનું સ્થાન ઉત્તરપૂર્વ ખૂણામાં હશે, જ્યારે મૂર્તિ ઉત્તરમુખી માનવામાં આવશે.

વાસ્તુમાં, ઘરનો ઉત્તરપૂર્વ ખૂણો પૂજા માટે સારું સ્થાન માનવામાં આવે છે. જો અહીં મંદિર બનાવવું શક્ય ન હોય, તો ઉત્તર અથવા પૂર્વ બાજુઓ પણ પસંદ કરી શકાય છે. નાના એપાર્ટમેન્ટમાં, બધા વાસ્તુ સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવું શક્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં, પૂજા માટે સુવિધા, સ્વચ્છતા, લાઈટિંગ અને આદરણીય સ્થાનને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

ઉત્તરમુખી ગણપતિની સામે કઈ દિશામાં બેસવું જોઈએ?

ઉત્તરમુખી ગણપતિની સામે સીધી બેસતી વખતે, ભક્ત દક્ષિણ તરફ મુખ રાખશે. આ તે જગ્યા છે જ્યાં વ્યવહારિક મૂંઝવણ ઊભી થાય છે, કારણ કે પૂજા દરમિયાન પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મુખ રાખવું વધુ સામાન્ય માનવામાં આવે છે.

જો પરિવાર પૂજા દરમિયાન પૂર્વ તરફ મુખ રાખીને બેસવાનું પસંદ કરે છે, તો મૂર્તિ પશ્ચિમ તરફ મુખ રાખીને મૂકી શકાય છે. તેથી, ફક્ત મૂર્તિની દિશાના આધારે નિર્ણય ન લો. આરતી અને પૂજા દરમિયાન પરિવારના સભ્યો ક્યાં બેસશે તે પણ ધ્યાનમાં લો.

જો જગ્યાની મર્યાદા આ અશક્ય બનાવે છે, તો ઉત્તરમુખી ગણપતિ મૂકવાથી કોઈ સમસ્યા નથી. ફક્ત દિશા જ ભક્તિ અને નિયમિત પૂજાને અસર ન કરે.

કઈ દિશા ટાળવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે?

સામાન્ય વાસ્તુ પ્રથાઓ ગણપતિ સહિત દેવતાઓની મૂર્તિઓ દક્ષિણ તરફ મુખ રાખીને રાખવાનું ટાળવાની ભલામણ કરે છે. દક્ષિણને યમ અને પૂર્વજોની દિશા માનવામાં આવે છે. તેથી, નિયમિત ઘરના મંદિર માટે ઉત્તર, પૂર્વ અથવા પશ્ચિમ તરફ મુખ રાખીને સ્થિતિ પસંદ કરવામાં આવે છે.

જો ઘરમાં મૂર્તિ પહેલાથી જ દક્ષિણ તરફ મુખ રાખીને હોય, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. રૂમના લેઆઉટ અને પૂજાની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને, દિશા શાંતિથી બદલી શકાય છે. આને કોઈ ચોક્કસ નુકસાન અથવા દુર્ભાગ્ય સાથે સાંકળવી યોગ્ય નથી.

સ્થાપિત કરતી વખતે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો

ગણપતિની મૂર્તિ સીધી જમીન પર મૂકવાને બદલે, તેને સ્વચ્છ પ્લેટફોર્મ અથવા મંદિર પર સ્થાપિત કરો. મંદિરને સીડી નીચે, શૌચાલયની નજીક અથવા ગંદા વિસ્તારમાં રાખવાનું ટાળો. તૂટેલી મૂર્તિની નિયમિત પૂજા ન કરો. ઘર માટે, શાંત, બેઠેલી મુદ્રામાં અને તેની થડ ડાબી તરફ વાળેલી ગણપતિની મૂર્તિ સામાન્ય રીતે સૌથી યોગ્ય માનવામાં આવે છે.

શું કરવું જોઈએ?

જો મોબાઈલ હોકાયંત્ર પર ગણપતિના ચહેરાની દિશા 0° ઉત્તર હોય, તો મૂર્તિ ઉત્તર તરફ હોય. લોકપ્રિય વાસ્તુ સિદ્ધાંતો અનુસાર, ગણપતિને આ દિશામાં મૂકી શકાય છે. ફક્ત આ માટે મૂર્તિને ફરીથી ગોઠવવાની જરૂર નથી. મૂર્તિ સ્થાપિત કરતા પહેલા, મંદિરનું સ્થાન, ભક્તની દિશા અને કૌટુંબિક પરંપરાઓ ધ્યાનમાં લો.

નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.