Parenting Tips: બાળપણની આ આદત આખી જિંદગી દાંત રાખશે મજબૂત: જાણો બ્રશ કરવાની સાચી રીત
છેલ્લું અપડેટ : 15 Feb 2026
બાળપણમાં શીખેલી આદતો આખી જિંદગી સાથ નિભાવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે વાત દાંતની સંભાળ (ઓરલ હાઈજીન)ની હોય. ઘણા માતા-પિતા બાળકોને બ્રશ કરાવવાને દરરોજના જંગ અથવા પડકાર સમાન માની લે છે. આ માટે તેઓ ક્યારેક જબરદસ્તી કરે છે તો ક્યારેક લાફો-ફટકારનો સહારો લે છે. પરંતુ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ખોટી રીતે શીખવવામાં આવેલું બ્રશિંગ બાળકોના મનમાં ડર પેદા કરી શકે છે. ડેન્ટિસ્ટ ડો.ના જણાવ્યા અનુસાર, બાળકોને દાંત બ્રશ કરતા શીખવતી વખતે ધીરજ, સમજદારી અને સાચી ટેકનિક ખૂબ જ જરૂરી છે. જો શરૂઆત સાચી રીતે કરવામાં આવે તો બ્રશિંગ બાળકો માટે બોજ નહીં પરંતુ રોજિંદી એક મજેદાર અને હેલ્ધી આદત બની શકે છે.
બાળક પર દબાણ ન કરો: ડો.ના મતે, બાળકને પકડીને કે ક્યારેય જબરદસ્તીથી બ્રશ ન કરાવવું જોઈએ. આનાથી બાળકના મનમાં ડર બેસી જાય છે, જે આગળ જતાં આ આદતને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. બ્રશિંગ ડરથી નહીં, પણ સહજતાથી થવું જોઈએ.
પહેલા બાળકને તક આપો: શરૂઆતમાં બાળકને જાતે જ બ્રશ કરવા દો, ભલે તે યોગ્ય રીતે ન કરી શકે. ત્યારબાદ માતા-પિતા શાંતિથી છેલ્લે એકવાર સફાઈ કરી શકે છે. આનાથી બાળકમાં આત્મવિશ્વાસ આવે છે.
કેવિટી ત્યાં નથી થતી, જ્યાં તમે વિચારો છો: અવારનવાર માતા-પિતા માત્ર આગળના દાંત પર જ ધ્યાન આપે છે, પરંતુ બાળકોમાં કેવિટી મોટાભાગે પેઢાની પાસે અને પાછળની દાઢના ખાંચામાં શરૂ થાય છે. તેથી આ ભાગો પર ખાસ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
ટકાઉ કે સંઘર્ષથી બચો: જો બ્રશ કરતી વખતે બાળક સાથે રકઝક થાય, તો તેને લાંબી ન ખેંચો. ડેન્ટિસ્ટનું કહેવું છે કે એક લાંબા અને તણાવભર્યા સેશન કરતા, બે નાના અને શાંત બ્રશિંગ સેશન ક્યાંય વધુ સારા છે.
સાથે મળીને બ્રશ કરો: જો માતા-પિતા બાળકની સાથે ઉભા રહીને બ્રશ કરે છે, તો બાળક તેને સજા નહીં પણ એક સહિયારી પ્રવૃત્તિ સમજે છે. આનાથી બાળકમાં આ આદત આપમેળે વિકસવા લાગે છે.
બાળકના શ્વાસ પર ધ્યાન આપો: જો બાળક બ્રશ કરવાથી ચિડાતું હોય, તો તપાસો કે તે મોં દ્વારા શ્વાસ તો નથી લઈ રહ્યું ને? મોં દ્વારા શ્વાસ લેવાથી મોં સુકાઈ જાય છે, જેના કારણે બ્રશ કરવું અસહજ લાગી શકે છે.
બ્રશ કર્યા પછી કોગળા નહીં, માત્ર થૂંકવાનું શીખવો: ડો. સલાહ આપે છે કે બ્રશ કર્યા પછી બાળકોને કોગળા કરવાને બદલે માત્ર વધારાનું ફીણ થૂંકી દેવાનું શીખવો. આનાથી ટૂથપેસ્ટની થોડી માત્રા દાંત પર રહી જાય છે, જે દાંતના પડ (ઈનેમલ)ને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખે છે.