Health Tips: ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ જ નહીં; લોહીમાં વધેલું VLDL પણ બની શકે છે હાર્ટ એટેકનું કારણ, આ રીતે કરો કંટ્રોલ

વિશ્વભરમાં હાર્ટ એટેકથી દર વર્ષે અનેક લોકો જીવ ગુમાવી રહ્યા છે અને ભારતમાં પણ આ બીમારી ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે. પહેલાં જેને માત્ર વૃદ્ધોની બીમારી માનવામાં આવતી હતી, હવે તે યુવાનોને પણ પોતાની ઝપેટમાં લઈ રહી છે. ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ હેઠળના સેમ્પલ રજિસ્ટ્રેશન સર્વે (SRS) ના આંકડા મુજબ, દેશમાં અંદાજે 31 ટકા મૃત્યુ હૃદય રોગને કારણે થાય છે.

આ પણ વાંચો :

Health Tips: આ 6 વસ્તુઓથી બચવું અત્યંત જરૂરી, જીવલેણ કેન્સર થવાનો ખતરો

Health Tips: ફૂલકોબીજનું વધુ પડતું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે ભારે, જાણો તેના 5 મુખ્ય નુકસાન

હાર્ટ એટેકનું મુખ્ય કારણ કોલેસ્ટ્રોલ માનવામાં આવે છે અને ઘણા લોકો તેની તપાસ પણ કરાવે છે. જોકે, કોલેસ્ટ્રોલના વિવિધ પ્રકારો વિશે લોકો જાણતા નથી. મોટાભાગના લોકો રિપોર્ટમાં માત્ર LDL એટલે કે 'બેડ કોલેસ્ટ્રોલ' પર ધ્યાન આપે છે. જો તે વધારે હોય તો લોકો ચિંતિત થઈ જાય છે, પરંતુ ખૂબ ઓછા લોકો VLDL પર ધ્યાન આપે છે. કોલેસ્ટ્રોલના આ પ્રકાર વિશે જાણવું પણ ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે તે હૃદય સંબંધિત બીમારીઓને સીધી અસર કરી શકે છે.

VLDL કોલેસ્ટ્રોલ શું છે?

VLDLનું પૂરું નામ વેરી લો-ડેન્સિટી લિપોપ્રોટીન છે. તે લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલ અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સનું વહન કરતા પાંચ મુખ્ય પ્રકારના લિપોપ્રોટીનમાંથી એક છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે VLDL આપણું લિવર બનાવે છે. તમે તેને સામાન્ય ભાષામાં 'ચરબી વહન કરતી ટ્રક' કહી શકો છો.

આ પણ વાંચો :

Health Tips: જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે તમારી ગરમાગરમ ચા! જાણો કેવી રીતે અન્નનળીને પહોંચે છે ગંભીર નુકસાન

Health: બ્લડ પ્રેશર અને કોલેસ્ટ્રોલને કંટ્રોલ કરશે આ વૃક્ષની છાલ, હૃદય સંબંધિત જોખમને ઘટાડવામાં પણ છે અસરકારક

જોકે, જ્યારે લિવર જરૂરિયાત કરતાં વધુ VLDL બનાવે છે, ત્યારે હૃદય રોગનું જોખમ વધી જાય છે. VLDL સિવાય કોલેસ્ટ્રોલના અન્ય પ્રકારોમાં HDL (હાઈ-ડેન્સિટી), LDL (લો-ડેન્સિટી), IDL (ઇન્ટરમીડિયેટ-ડેન્સિટી) અને કાઈલોમાઈક્રોનનો સમાવેશ થાય છે.

VLDL શું કામ કરે છે?

VLDLનું કામ શરીરમાં ચરબીને લોહી દ્વારા વિવિધ ભાગો સુધી પહોંચાડવાનું છે, જેથી શરીરને ઉર્જા મળી શકે.

ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ કેમ ખતરનાક છે?

LDL ને 'બેડ કોલેસ્ટ્રોલ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે જો તેનું પ્રમાણ વધી જાય, તો તે ધમનીઓમાં પ્લાક (Plaque) જમા થવાનું કારણ બની શકે છે. પ્લાક જમા થવાથી હૃદયના ગંભીર રોગો, હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ બમણું થઈ જાય છે.

VLDL અને LDL વચ્ચે શું તફાવત છે?

VLDL: તેમાં લગભગ 70% ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ, 10% કોલેસ્ટ્રોલ, 10% પ્રોટીન અને 10% અન્ય ચરબી હોય છે. જો આપણે વધુ પડતી ખાંડ કે કાર્બોહાઇડ્રેટ ખાઈએ અને તેને બાળીએ (Exercise) નહીં, તો ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ વધી જાય છે, જેનાથી VLDL લેવલ પણ વધે છે.

LDL: તે VLDL માંથી જ બને છે. જ્યારે VLDL પોતાના ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ છોડી દે છે, ત્યારે તે LDL માં બદલાય છે. LDL માં કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. તે ધમનીઓને સાંકડી અને સખત બનાવે છે, જેને એથેરોસ્ક્લેરોસિસ કહેવાય છે.

મેટાબોલિક સિન્ડ્રોમ અને VLDL

નેશનલ હાર્ટ, લંગ એન્ડ બ્લડ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ મુજબ, મેટાબોલિક સિન્ડ્રોમના દર્દીઓમાં VLDL લેવલ ખાસ કરીને વધારે જોવા મળે છે. આ એવી સ્થિતિઓનો સમૂહ છે જે હૃદય રોગ, હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે.

VLDL કેવી રીતે ઓછું કરવું?

VLDL ઘટાડવા માટે સૌથી પહેલા ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ ઘટાડવા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. જો ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ ઘટશે, તો VLDL આપોઆપ ઓછું થઈ જશે.

જીવનશૈલીમાં આ ફેરફાર કરો:

* ખાંડ અને રિફાઈન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ ખાવાનું ટાળો.
* દરરોજ ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ કસરત કરો.
* જંક ફૂડ છોડીને હેલ્ધી અને બેલેન્સ ડાયટ લો.
* વજન ઘટાડવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
* દારૂ અને સિગારેટ પીવાનું બંધ કરો.

ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ ઘટાડવા માટે આ વસ્તુઓ ખાઓ:

* બદામ અને અખરોટ
* સોયા ચંક્સ
* એવોકાડો
* જૈતુનનું તેલ (Olive Oil)
* સાલ્મન અથવા મેકરેલ માછલી
* અળસીના બીજ (Flax seeds)

નોંધ: જ્યારે ડાયટ અને જીવનશૈલીમાં ફેરફારથી અસર ન દેખાય, ત્યારે જ ડોક્ટરની સલાહ મુજબ દવાઓ લેવી જોઈએ.