Parenting Tips : નવજાત શિશુની માલિશ કેમ છે જરૂરી? જાણો ક્યારથી શરૂ કરવી જોઈએ અને કઈ સાવધાની રાખવી
છેલ્લું અપડેટ : 22 Apr 2026
નવજાત શિશુઓ અને નાના બાળકોને માલિશ કરવી એ સદીઓથી ભારતીય પરંપરાનો એક અભિન્ન ભાગ રહ્યો છે, જોકે, આ પ્રથા પાછળ વૈજ્ઞાનિક કારણો પણ છે. ડોકટરો અને બાળરોગ માર્ગદર્શિકા અનુસાર, હળવી અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવતી માલિશ બાળકના શારીરિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક વિકાસમાં નોંધપાત્ર રીતે મદદ કરે છે. તો, અહીં જાણો માલિક કરવાના ફાયદાઓ...
નાના બાળકો માટે માલિશ શા માટે જરૂરી છે?
1. શારીરિક વિકાસમાં મદદ કરે છે
નિયમિત માલિશ રક્ત પરિભ્રમણને સુધારે છે, સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે અને હાડકાના વિકાસને ટેકો આપે છે. સંશોધન સૂચવે છે કે માલિશ વજન વધારવામાં પણ મદદ કરી શકે છે, ખાસ કરીને નવજાત શિશુઓ અને અકાળ બાળકોમાં.
2. ઊંઘ અને પાચનમાં સુધારો
માલિશ કરવાથી બાળકોને આરામ મળે છે, જેનાથી ગાઢ અને સારી ઊંઘ આવે છે. આ ઉપરાંત પેટની હળવી માલિશ કરવાથી ગેસ, કબજિયાત અને કોલિક જેવી સમસ્યાઓમાં રાહત મળે છે.
3. માતાપિતા અને બાળક વચ્ચેનું બંધન
સ્પર્શ એ બાળકની પહેલી ભાષા છે. માલિશ કરવાથી બાળકને સલામત અને પ્રેમનો અનુભવ થાય છે, જેનાથી ભાવનાત્મક બંધન મજબૂત થાય છે.
જન્મ પછી કેટલા દિવસ પછી માલિશ શરૂ કરવી જોઈએ?
જન્મ પછી તરત જ ત્વચા-થી-ત્વચાનો સંપર્ક કરી શકાય છે.
સામાન્ય રીતે 1-2 અઠવાડિયા પછી તેલ માલિશ શરૂ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે - એકવાર નાળ સંપૂર્ણપણે સુકાઈ જાય અને પડી જાય.
તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કે બાળક સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હોય અને તમે ડૉક્ટરની મંજૂરી મેળવી હોય.
બાળરોગ માર્ગદર્શિકા અનુસાર આ સલામત માનવામાં આવે છે.
મસાજ દરમિયાન જરૂરી સાવચેતીઓ
- હળવા હાથે માલિશ કરો, વધુ પડતું દબાણ ન કરો.
યોગ્ય સમય પસંદ કરો: બાળક શાંત, જાગતું હોવું જોઈએ, અને ખૂબ ભૂખ્યું કે ખૂબ ભરેલું ન હોવું જોઈએ. - ખવડાવ્યા પછી તરત જ માલિશ કરશો નહીં (ઓછામાં ઓછા 45 મિનિટનો અંતરાલ આપો)
- માત્ર હળવા, સલામત તેલ (જેમ કે નાળિયેર, બદામ, અથવા ડૉક્ટર દ્વારા ભલામણ કરાયેલ તેલ)નો ઉપયોગ કરો.
હંમેશા પહેલા ત્વચા પર પેચ ટેસ્ટ કરો
જો બાળકને તાવ, ફોલ્લીઓ, ખુલ્લા ઘા હોય અથવા તે બીમાર હોય તો માલિશ કરશો નહીં.
બાળકના સંકેતો પર ધ્યાન આપો, જો તે રડે, કડક થઈ જાય અથવા માથું ફેરવી નાખે, તો માલિશ બંધ કરો.
જ્યારે યોગ્ય ઉંમરે કરવામાં આવે, યોગ્ય તકનીક અને જરૂરી સાવચેતીઓનો ઉપયોગ કરીને, માલિશ બાળકના સર્વાંગી વિકાસ માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે. તે ફક્ત એક પરંપરા નથી, પરંતુ વૈ