Health Tips : મગજ અને હૃદય પર બેવડો હુમલો, આ વિટામિનની ઉણપથી ગંભીર રોગોનું જોખમ!
છેલ્લું અપડેટ : 23 Sept 2025
સ્વસ્થ શરીર જાળવવા માટે ફક્ત પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અથવા આયર્ન જ જરૂરી છે. જોકે, વાસ્તવિકતા એ છે કે કેટલાક વિટામિન શાંતિથી કામ કરે છે, પરંતુ જ્યારે તેની ઉણપ હોય છે, ત્યારે શરીર ધીમે ધીમે ઘણા રોગોનો ભોગ બને છે. વિટામિન B12 એક એવું વિટામિન છે, જે સ્વસ્થ શરીર જાળવવા માટે જરૂરી છે.
સંશોધન દર્શાવે છે કે ભારતમાં અડધાથી વધુ લોકો B12ની ઉણપથી પીડાય છે. આહારમાં અનિયમિતતાઓને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે.
અભ્યાસો દર્શાવે છે કે આ વિટામિનની ઉણપ થાક, સુસ્તી, ભૂલી જવાની ક્ષમતાનું કારણ બની શકે છે અને હાર્ટ એટેકનું જોખમ પણ અનેક ગણું વધારી શકે છે.
વિટામિન B12 સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ જરૂરી
પોષણશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે વિટામિન B12 એ કોઈ સામાન્ય પોષક તત્વો નથી. તે સ્વસ્થ શરીર જાળવવા માટે જરૂરી છે. જો તમને સતત થાક લાગે છે, મગજ નબળું છે, અથવા તમારા ધબકારા વિશે ચિંતા છે, તો તેનું મુખ્ય કારણ વિટામિન B12ની ઉણપ હોઈ શકે છે.
આ વિટામિન સ્વસ્થ મગજ અને નર્વસ સિસ્ટમ જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આપણું શરીર તેને કુદરતી રીતે ઉત્પન્ન કરતું નથી. આપણે તેને ખોરાક અથવા પૂરકમાંથી મેળવવું જોઈએ.
આ વિટામિનનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્ય લાલ રક્તકણોનું નિર્માણ છે, જે શરીરના દરેક ભાગમાં ઓક્સિજનનું યોગ્ય વિતરણ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરે છે. ઉણપથી એનિમિયાનું જોખમ વધે છે.
ભારતીયોમાં વિટામિન B12ની ઉણપ
ભારતમાં વિટામિન B12ની ઉણપ ખૂબ જ સામાન્ય છે. વિટામિન B12 મુખ્યત્વે ડેરી ઉત્પાદમાં જોવા મળે છે. પેટની સમસ્યાઓ પણ આ વિટામિનની ઉણપનું કારણ બની શકે છે. એસિડિટી, ગેસ્ટ્રાઇટિસ અને આંતરડાના રોગોથી પીડાતા લોકોમાં આ વિટામિનનું શોષણ ઓછું થઈ જાય છે.
વિટામિન B-12ની ઉણપ હૃદય રોગનું જોખમ વધારે છે
અભ્યાસો દર્શાવે છે કે વિટામિન B-12 ની ઉણપ ધરાવતા લોકોમાં હૃદય રોગનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
જ્યારે હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ બ્લોકેજની વાત આવે છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકો તેને આહાર, તણાવ, ઊંઘ અને કસરતનો અભાવ ગણાવે છે. જોકે, વિટામિન B12 ની ઉણપ પણ એક ફાળો આપનાર પરિબળ હોઈ શકે છે. ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ એકેડેમિક મેડિસિન એન્ડ ફાર્મસીના એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે B12 નું ઓછું સ્તર બ્લડ પ્રેશરમાં વધારો તરફ દોરી શકે છે.
વિટામિન B12 શરીરમાં હોમોસિસ્ટીન નામના એમિનો એસિડને તોડવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે તે તૂટી પડતું નથી, ત્યારે લોહી જાડું થાય છે, જેના કારણે લોહી ગંઠાવાનું અને બ્લોકેજ થાય છે. જો આ ચાલુ રહે, તો તે એથરોસ્ક્લેરોસિસ (ધમનીઓમાં પ્લેક બિલ્ડઅપ) તરફ દોરી શકે છે.
વિટામિન B12ની ઉણપથી થતી સમસ્યાઓ
શરીરમાં વિટામિન B12 નું સ્તર ઓછું થવાથી બીજી ઘણી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
આ વિટામિનની ઉણપથી હાથ અને પગમાં ઝણઝણાટ, નિષ્ક્રિયતા અને સ્નાયુઓની નબળાઈ થાય છે.
બાળકો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓને પણ વિટામિન B12ની ઉણપનું જોખમ વધારે હોય છે. સગર્ભા સ્ત્રીઓમાં ઉણપથી ન્યુરલ ટ્યુબ ખામી જેવા જન્મજાત ખામીઓ થઈ શકે છે. આ ઉણપવાળા બાળકોનો વિકાસ અટકી શકે છે અને તેમના અભ્યાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
વિટામિન B12 ની ઉણપ રોગપ્રતિકારક શક્તિને પણ નબળી પાડે છે અને વારંવાર ચેપ લાગી શકે છે.
B12ની ઉણપમાં વસ્તુંનું કરો સેવન
B12ની ઉણપ હોય તો દહીં, બ્રોકલી, ઈંડા, પનીર, દૂધ અને મશરૂમનનું સેવન કરવું જોઈએ.
ખાસ નોંધ: આ સામાન્ય માહિતી છે, વ્યક્તિગત સલાહ નથી. દરેક વ્યક્તિની જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોય છે. કોઈપણ વસ્તુનું સેવન કરતા પહેલા ડોક્ટરની સલાહ લો. કોઈપણ વસ્તુના ઉપયોગથી થતા નુકસાન માટે GSTV જવાબદાર રહેશે નહીં.
