Health Tips : ગરમીથી રાહત કે બીમારીને આમંત્રણ? બદલાતી મોસમમાં આ ભૂલો ક્યારેય ન કરો
છેલ્લું અપડેટ : 19 Jun 2026
જૂનની કાળઝાળ ગરમી હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે, પરંતુ ગુજરાતના લોકો માટે આ સમય રાહત કરતાં વધુ સાવચેતી રાખવાનો છે. વાસ્તવમાં, દિવસ દરમિયાન તીવ્ર તડકો અને સાંજે અચાનક બદલાતું હવામાન લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર ભારે પડી રહ્યું છે. કારણ કે શહેરની હોસ્પિટલમાં આ દિવસોમાં ઉલ્ટી-ઝાડા, તાવ, ગળામાં ઇન્ફેક્શન (ખરાશ) અને શરદી-ગરમીની ફરિયાદ લઈને આવતા દર્દીઓની સંખ્યા વધવા લાગી છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હવામાનના આ બદલાવ દરમિયાન સામાન્ય બેદરકારી પણ લોકોને બીમાર કરી શકે છે.
હવામાનના બદલાવ દરમિયાન બેદરકારી ન રાખો
આયુર્વેદિક ડો.એ જણાવ્યું કે, જૂનના છેલ્લા દિવસોમાં લોકો અવારનવાર એવું માની લે છે કે ગરમી ઓછી થવા લાગી છે, પરંતુ આ વિચાર જ ઘણીવાર મુશ્કેલીનું કારણ બને છે. તેમણે કહ્યું કે, તીવ્ર તડકામાંથી ઘરે પાછા ફરતાની સાથે જ સીધા એસી (AC) સામે બેસી જવું, ફ્રિજનું બરફ જેવું ઠંડું પાણી પીવું અથવા તરત જ ઠંડા પાણીથી સ્નાન કરવું શરીર માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. આનાથી શરદી-ગરમીની સમસ્યા વધવાની સાથે તાવ અને ગળાને લગતી બીમારીઓ થવાનું જોખમ રહે છે.
આ આદતો અપનાવો
તેમણે જણાવ્યું કે હાલમાં હોસ્પિટલની ઓપીડી (OPD)માં હવામાન સંબંધિત બીમારીઓના દર્દીઓ સતત આવી રહ્યા છે. આનું સૌથી મોટું કારણ બદલાતા હવામાન પ્રત્યે લોકોની બેદરકારી છે. ડો.ના જણાવ્યા અનુસાર, જો કોઈ વ્યક્તિ એસી વાળા રૂમમાં બેઠી હોય, તો બહાર નીકળતા પહેલા લગભગ 10 થી 15 મિનિટ અગાઉ એસી બંધ કરી દેવું જોઈએ, જેથી શરીરનું તાપમાન સામાન્ય થઈ શકે. અચાનક ઠંડા વાતાવરણમાંથી તીવ્ર ગરમીમાં બહાર નીકળવું શરીર માટે આંચકા સમાન સાબિત થઈ શકે છે.
તળેલુ અને વધુ મરચાં-મસાલાવાળો ખોરાક ન લેવો
આયુર્વેદિક તબીબે વધુમાં જણાવ્યું કે, ગરમીથી રાહત મેળવવા માટે લોકો અવારનવાર ફ્રિજનું અતિશય ઠંડું પાણી પીવે છે, જ્યારે માટલાનું પાણી વધુ ફાયદાકારક હોય છે. તે શરીરના તાપમાનને સંતુલિત રાખવાની સાથે પાચનતંત્ર માટે પણ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત તળેલું અને વધુ મરચાં-મસાલાવાળો ખોરાક ઓછી માત્રામાં લેવો જોઈએ.
ગળામાં ખરાશ કે કફ માટે ઘરેલું ઉપાયો
તેમણે કહ્યું કે, જો કોઈ વ્યક્તિને ગળામાં ખરાશ કે કફની ફરિયાદ હોય, તો હૂંફાળા ગરમ પાણીમાં મીઠું અને હળદર ભેળવીને કોગળા કરવા ફાયદાકારક રહે છે. વળી ઘરમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ તજ, મરી અને તુલસીનું સેવન પણ રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે મુલેઠી અને સાકર પણ આ મોસમમાં ગળાની સમસ્યાઓમાં રાહત આપવાનું કામ કરે છે.
ડો.એ લોકોને સલાહ આપી છે કે હવે વરસાદની શરૂઆત પણ થઈ ચૂકી છે, તેથી એસીનો અતિશય ઉપયોગ કરવાને બદલે પંખા અથવા હળવા કુલરનો ઉપયોગ કરવો વધુ સારો રહેશે. જો એસી સામે બેસવું જરૂરી હોય, તો શરીરને સંપૂર્ણપણે ઢાંકીને રાખો, કારણ કે સતત ઠંડી હવા શરીર પર વિપરીત અસર કરી શકે છે.
હેલ્ધી લાઈફસ્ટાઈલ પર ધ્યાન આપો
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે લોકોએ આ મોસમમાં પોતાના ખાનપાન અને દિનચર્યા પર વિશેષ ધ્યાન આપવું જોઈએ. મોસમી ફળો અને શાકભાજીનું સેવન વધારવું, પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવું અને સવાર-સાંજ પાર્કમાં ફરવા જવું કે હળવી કસરત કરવી જોઈએ. પરિવાર અને મિત્રો સાથે સમય વિતાવવો પણ માનસિક સ્વાસ્થ્યને સારું રાખવામાં મદદ કરે છે. જૂનની આ છેલ્લી ગરમી ભલે થોડા દિવસોની મહેમાન હોય, પરંતુ આ દરમિયાન રાખવામાં આવેલી સાવચેતી જ લોકોને સ્વસ્થ અને સુરક્ષિત રાખી શકે છે.
