Health Tips / વધુ પડતા સ્ક્રીન ટાઈમથી માત્ર આંખો જ નહીં, શરીરના આ ભાગો પર પણ પડે છે ખરાબ અસર
છેલ્લું અપડેટ : 02 Feb 2026
આજના ડિજિટલ વિશ્વમાં સ્ક્રીન આપણા જીવનનો એક અભિન્ન ભાગ બની ગઈ છે. સવારે મોબાઈલ, દિવસભર લેપટોપ કે કમ્પ્યુટર, અને રાત્રે ટીવી કે ફરી મોબાઈલ... આપણું જીવન સ્ક્રીનની આસપાસ ફરતું હોય તેવું લાગે છે. સામાન્ય રીતે, જ્યારે વધુ પડતા સ્ક્રીન ટાઈમની ચર્ચા થાય છે, ત્યારે સૌથી પહેલી વાત જે ધ્યાનમાં આવે છે તે છે આંખની સમસ્યાઓ, જેમ કે બળતરા થવી, ઝાંખું વિઝન અથવા ડ્રાયનેસ. પરંતુ સત્ય એ છે કે સ્ક્રીન ફક્ત આંખોને જ નહીં, પરંતુ શરીરના અન્ય ઘણા ભાગોને પણ અસર કરે છે. લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન સામે બેસવાની આદત ધીમે ધીમે આખા શરીર પર નકારાત્મક અસર કરે છે.
જોકે, મોટાભાગના લોકો આ વાતથી અજાણ હોય છે. તેથી, દરેક વ્યક્તિ માટે એ જાણવું ખૂબ જ જરૂરી છે કે વધુ પડતા સ્ક્રીન ટાઈમથી ફક્ત આંખોનું રક્ષણ જ નથી કરવાનું, પરંતુ શરીરના અન્ય ઘણા ભાગો માટે પણ ખાસ કાળજી લેવાની જરૂર છે. ચાલો અમે તમને જણાવીએ કે શરીરના કયા ભાગો વધુ પડતા સ્ક્રીન સમયથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
મગજ પર સૌથી વધુ અસર પડે છે
સતત સ્ક્રીન સામે બેસવું ફક્ત આંખો પર જ નહીં, પરંતુ મગજ પર પણ નકારાત્મક અસર કરે છે. એક અભ્યાસ મુજબ, સતત સ્ક્રીન જોવાથી માનસિક થાક વધે છે, એકાગ્રતાનું સ્તર ઘટે છે અને યાદશક્તિ ગુમાવવાનું જોખમ વધે છે. વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઈમ બાળકોના મગજ માટે અત્યંત હાનિકારક માનવામાં આવે છે. સોશિયલ મીડિયા/રીલ્સ જોવામાં વધુ પડતો સમય વિતાવવાથી ડોપામાઈન ઓવરલોડ થઈ જાય છે, જે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અને ચીડિયાપણું વધારી શકે છે. આ બાળકોમાં મગજના વિકાસને પણ અસર કરી શકે છે.
સ્લીપ સિસ્ટમમાં વિક્ષેપ
એક અહેવાલ મુજબ, વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઈમ ખાસ કરીને રાત્રે આપણા શરીરની સ્લીપ કલોકને વિક્ષેપિત કરે છે. મોબાઈલ, લેપટોપ અને ટીવીમાંથી નીકળતી બ્લુ લાઈટ મગજને સંકેત આપે છે કે હજુ દિવસ છે, જેના કારણે મેલાટોનિન (ઊંઘ લાવવામાં મદદ કરતું હોર્મોન) નું ઉત્પાદન ઓછું થાય છે. પરિણામે, ઊંઘવામાં વધુ સમય લાગે છે અને ઊંઘ વારંવાર વિક્ષેપિત થાય છે. આ જ કારણ છે કે વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઈમ સ્લીપ સિસ્ટમમાં વિક્ષેપ પાડે છે.
ગરદન અને કરોડરજ્જુ પર અસર કરે છે
સ્ક્રીનનો વધુ પડતો ઉપયોગ ગરદન અને કરોડરજ્જુ પર પણ નકારાત્મક અસર કરે છે. તમારા વાંકા વળીને મોબાઈલ જોવાથી ટેક્સ્ટ નેક સિન્ડ્રોમનું જોખમ વધે છે, જેના કારણે સર્વાઈકલ પીડા અને ગરદનની જડતા જેવી સમસ્યાઓ થાય છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી કમરના નીચેના ભાગમાં દુખાવો અને કરોડરજ્જુની સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.
પગના સ્નાયુઓ માટે સારું નથી
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે સ્ક્રીન ટાઈમ પગ પર પણ અસર કરે છે. તે નિષ્ક્રિયતા, ઝણઝણાટ અને વેરિકોઝ વેનસનું જોખમ વધારી શકે છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી બ્લડ સર્ક્યુલેશન ધીમું પડે છે, જે આ સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી ઘૂંટણની મૂવમેન્ટ પણ ઓછી થાય છે, જે તેમને નબળા પણ બનાવે છે, જેના કારણે ઘૂંટણમાં દુખાવો થાય છે, જે સમય જતાં વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.