Health Tips: ઠંડીમાં થોડી બેદરકારી પણ બાળકને કરશે બીમાર, આ ભૂલ ના કરતા નહિતર પછતાશો
છેલ્લું અપડેટ : 09 Nov 2025
શિયાળાનું આગમન દરેક માતા-પિતા માટે ચિંતામાં વધારો કરે છે, ખાસ કરીને જેને નવજાત શિશુ હોય કે છ મહિનાથી ઓછી ઉંમરનું બાળક હોય. ઠંડીની ઋતુમાં બાળકોમાં શરદી અને ખાંસી સામાન્ય છે, પરંતુ યોગ્ય કાળજી રાખીને આ સમસ્યાઓ ટાળી શકાય છે. માતાપિતાને ઘણીવાર પ્રશ્નો હોય છે કે કેટલા કપડાં પહેરવા, દરરોજ તેમના બાળકને નવડાવવું કે નહીં, રૂમ કેવી રીતે ગરમ રાખવો, અથવા બાળકને શરદી થાય તો શું કરવું. હકીકતમાં નાના બાળકોની ત્વચા ખૂબ જ નાજુક હોય છે અને તેનું શરીર પુખ્ત વયના લોકો કરતા વધુ ઝડપથી શરદી પકડે છે. તેથી નાની બેદરકારી પણ તેને બીમાર કરી શકે છે. આ લેખમાં તમને શિયાળામાં નાના બાળકોને ઠંડીથી કેવી રીતે બચાવવા, કેટલા અને કયા પ્રકારના કપડાં પહેરવા, ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું જરૂરી છે અને કયા સરળ ઘરેલું ઉપાયો રાહત આપી શકે છે તેની વિશે જણાવશું. જો તમે નવા માતાપિતા છો, તો આ લેખ તમારા માટે કામનો છે.
બાળકોએ કેટલા કપડાં પહેરવા જોઈએ?
શિયાળામાં બાળકોને ગરમ રાખવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેને વધુ પડતા કપડાં પહેરાવવાથી પણ અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે. એક સરળ રીત એ છે કે તમારા બાળકને તમે પહેરો છો તેના કરતાં એક સ્તર (લેયર) વધારે પહેરાવો, કારણ કે બાળકોની ત્વચા પાતળી હોય છે અને તે ઝડપથી ઠંડા પડી જાય છે. આ ઉપરાંત હંમેશા તેના માથા, હાથ અને પગને ઢાંકી દો. આ વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ ગરમીનું નુકસાન થાય છે. સારી ગુણવત્તાવાળી ટોપી, મોજાં અને હાથમોજાંનો ઉપયોગ કરો. બળતરા અથવા ખંજવાળ ટાળવા માટે તમારા બાળકના સૌથી અંદરના કપડાં હંમેશા કોટનના હોવા જોઈએ.
ક્યારે અને કેવી રીતે તેને સૂર્યપ્રકાશમાં મૂકવા?
બાળકો માટે સૂર્યપ્રકાશ જરૂરી છે, પરંતુ તેને ઠંડી હવાથી બચાવવા પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેને સીધા બહાર રાખવાને બદલે બારી પાસે સૂર્યપ્રકાશમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરો. આનાથી તેને વિટામિન ડી મળશે અને ઠંડી હવાના સંપર્કમાં આવવાનું ટાળશે.
બાળકોને નવડાવવાની સાચી રીત
શિયાળામાં દરરોજ બાળકોને નવડાવવું જરૂરી નથી. તમે તેને અઠવાડિયામાં 2-3 વાર હૂંફાળા પાણીથી નવડાવી શકો છો, અને અન્ય દિવસોમાં તેને ભીના કપડાથી સ્પોન્જ બાથ આપો. પાણી ન તો ખૂબ ગરમ હોવું જોઈએ કે ન તો ખૂબ ઠંડુ. સ્નાન કર્યા પછી તરત જ તમારા બાળકને નાળિયેર તેલથી હળવું માલિશ કરો અને તેને ગરમ કપડાં પહેરાવો. આ શરીરના તાપમાનને સંતુલિત કરવામાં અને ત્વચાને ભેજયુક્ત બનાવવામાં મદદ કરશે.
શરદીથી બચવા માટેની ટિપ્સ
નાના બાળકોમાં શરદી થવાના મુખ્ય કારણો ઠંડી હવા અને સૂકી હવા છે. જો તમારા બાળકનું નાક બંધ લાગે, તો ખારા નાકના ટીપાંનો ઉપયોગ કરો. રૂમમાં સ્ટીમિંગ કરવાથી પણ રાહત મળી શકે છે. સ્ટીમ મશીન અથવા ગરમ પાણી બાળકોની ખૂબ નજીક ન રાખવાનું ધ્યાન રાખો. જો ઘરમાં કોઈને શરદી કે ઉધરસ હોય, તો અંતર રાખો અને બાળકને સ્પર્શ કરતા પહેલા હંમેશા તમારા હાથ ધોઈ લો. જો માતા બીમાર હોય, તો માસ્ક પહેર્યા પછી જ બાળકને સ્તનપાન કરાવો.
તમારા બાળકની ત્વચા સંભાળનો વિચાર કરો
શિયાળામાં બાળકોની ત્વચા ઝડપથી સુકાઈ જાય છે. દિવસમાં 2-3 વખત બેબી મોઈશ્ચરાઈઝર લગાવો. સ્નાન કર્યા પછી તેલ માલિશ કરવાથી ત્વચા નરમ રહે છે. જો હોઠ ફાટી ગયા હોય, તો બેબી વેસેલિન લગાવો. મોઈશ્ચરાઈઝર લગાવતી વખતે આખા શરીરને એકસાથે ખુલ્લું ન રાખો. બાળકને ઠંડી ન લાગે તે માટે તેને ધીમે ધીમે એક સમયે એક ભાગ લગાવો.
ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું જરૂરી છે?
જો તમારા બાળકને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોય, નાક ભરાયેલું હોય, છાતીમાં કફ હોય, અથવા ખોરાક લેવાનું બંધ કરી દે, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરને મળો. આ લક્ષણો શરદી અને ચેપ સૂચવે છે, અને સમયસર સારવાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
