સોનમ વાંગચુકને અચાનક નજરકેદ કેમ કરવામાં આવ્યા?, જાણો શું છે સમગ્ર મામલો

સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકને ૬૦ દિવસ માટે નજરકેદ (હાઉસ અરેસ્ટ) કરવામાં આવ્યા છે. તેમને કોઈપણ રેલી કે સરઘસમાં ભાગ લેવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ આદેશ લેહના એડિશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, લદ્દાખમાં ૪ ડિસેમ્બરે કાઉન્સિલની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. પોલીસ રિપોર્ટના આધારે વહીવટીતંત્રે આ પ્રતિબંધો લાદવાની વિનંતી કરી હતી. મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા વાંગચુકની અવરજવર પર નિયંત્રણ મૂકવા માટે BNSS (ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા)ની કલમ ૧૬૩ લાગુ કરવામાં આવી છે. આદેશમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, "આ આદેશ તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં આવશે અને ૬૦ દિવસ સુધી લાગુ રહેશે."

આ સમગ્ર વિવાદ શેના વિશે છે?

૨૦૧૯માં લદ્દાખ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યા પછીની આ પ્રથમ મોટી ચૂંટણી છે. સોનમ વાંગચુક અને સ્થાનિક સંગઠનોનું કહેવું છે કે ડિસેમ્બર મહિનામાં લદ્દાખમાં અતિશય ઠંડી પડે છે, જેના કારણે ઘણા લોકો—ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ અને કામદારો—કામચલાઉ ધોરણે ત્યાંથી અન્ય સ્થળે જતા રહે છે. પરિણામે, આ સમયે ચૂંટણી યોજવાથી હજારો મતદારો પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. બીજી તરફ, લદ્દાખના મુખ્ય સચિવ આશિષ કુંદ્રાએ શિયાળા દરમિયાન ચૂંટણી યોજવાના નિર્ણયનો બચાવ કરતા જણાવ્યું હતું કે, વહીવટીતંત્ર મતદાન મથકો પર હીટરની વ્યવસ્થા કરશે અને વડીલો માટે અલગ કતારોની ગોઠવણ કરશે.

તેમણે ટિપ્પણી કરી, "લદ્દાખમાં શાળાઓ સામાન્ય રીતે ૧૫-૧૬ ડિસેમ્બર સુધી ખુલ્લી રહે છે. જો બાળકો આ હવામાનમાં શાળાએ જઈ શકતા હોય, તો પુખ્ત વયના લોકોને મતદાન કરવા માટે બહાર નીકળવામાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડવી જોઈએ. કાઉન્સિલોની રચના સમયસર થવી આવશ્યક છે, જેથી નવી ચૂંટાયેલી સંસ્થાઓ જાન્યુઆરીથી માર્ચ વચ્ચે આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે બજેટ તૈયાર કરી શકે."

સોનમ વાંગચુકે શું કહ્યું?

આ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો તેના થોડા સમય પહેલા જ, સોનમ વાંગચુકે જણાવ્યું હતું કે તેમને 'હાઉસ અરેસ્ટ' (ઘરમાં નજરકેદ) કરવામાં આવ્યા છે અને ડઝનબંધ પોલીસકર્મીઓએ તેમના ઘરને ઘેરી લીધું છે. તેમણે કહ્યું, "હું ઘરમાં નજરકેદ છું. મારા ઘરની આસપાસ ડઝનબંધ સશસ્ત્ર સુરક્ષાકર્મીઓ તૈનાત છે. સરકારનો દાવો છે કે મને ઘરે જ રહેવાની 'સલાહ' આપવામાં આવી છે. આવું એટલા માટે થયું કારણ કે મેં કેટલાક તીખા સવાલો ઉઠાવ્યા હતા."

નોંધનીય છે કે નવા જિલ્લાઓની રચના બાદ, લેહ અને કારગિલ બંને માટે બેઠકોની સંખ્યા ૨૬-૨૬ થી વધારીને ૫૦-૫૦ કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે ૮ કાઉન્સિલોમાં કુલ ૧૦૦ બેઠકો માટે ચૂંટણી યોજાશે, જેમાંથી ૩૬ બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત છે. ઉમેદવારી પત્રો ભરવાની અંતિમ તારીખ ૧૭ નવેમ્બર છે; ૧૮ નવેમ્બરે ઉમેદવારી પત્રોની ચકાસણી થશે અને ઉમેદવારો ૨૦ નવેમ્બર સુધીમાં પોતાની ઉમેદવારી પાછી ખેંચી શકશે. મતદાન ૪ ડિસેમ્બરે યોજાશે અને મતગણતરી ૮ ડિસેમ્બરે થશે. લદ્દાખની ૧૯૨ પંચાયતોમાંથી ૫૫ સરપંચો પહેલેથી જ બિનહરીફ ચૂંટાઈ આવ્યા છે; બાકીની ૧૩૭ બેઠકો માટે મતદાન થશે. લેહ નગરપાલિકાના ૨૧ વોર્ડ અને કારગિલના ૧૭ વોર્ડ (જેમાંથી ૪ પર બિનહરીફ જીત મળી હતી) માટેની પ્રક્રિયા પણ ચાલી રહી છે.