Bihar Election: આ ચૂંટણીમાં બિહારના Gen-Z મતદારોનું સ્ટેન્ડ શું રહેશે?, કયા ગઠબંધનની 'યુવા નીતિ' દિલ જીતી લેશે?
છેલ્લું અપડેટ : 24 Oct 2025
બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ બે તબક્કામાં યોજાઈ રહી છે: પ્રથમ તબક્કામાં ૧૨૧ બેઠકો માટે ૬ નવેમ્બરે અને બીજા તબક્કામાં ૧૧ નવેમ્બરે ૧૨૨ બેઠકો માટે મતદાન થશે. આ ચૂંટણી યુવા મતદારો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે, અને આ જ કારણ છે કે સમગ્ર રાજકીય પરિદૃશ્ય યુવાનો પર કેન્દ્રિત છે. બિહારની ચૂંટણીમાં યુવા મતદારો, ખાસ કરીને Gen-Z ક્યાં ઊભા છે તેના પર બધાની નજર છે. આ વખતે, બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ ખૂબ જ અલગ રીતે લડાઈ રહી છે, કારણ કે રાજ્યની ૫૮ ટકા વસ્તી ૨૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરની છે.
રાજ્યના લગભગ ૨૫ ટકા મતદારો Gen-Z
આ વખતે, રાજ્યના લગભગ ૨૫ ટકા મતદારો Gen-Z છે, જેમાં ૧.૪૭ મિલિયન મતદારો પહેલી વાર મતદાન કરી રહ્યા છે.બિહારમાં દેશમાં યુવાનોનું પ્રમાણ સૌથી વધુ છે. તેથી, તમામ પક્ષો ચૂંટણીમાં Gen-Z મતદારોને લક્ષ્ય બનાવી રહ્યા છે, અને તેમને આકર્ષવા માટે વિવિધ વચનો આપવામાં આવ્યા છે. જન સૂરજના પ્રશાંત કિશોરથી લઈને મહાગઠબંધનના તેજસ્વી યાદવ અને ચિરાગ પાસવાન સુધી, અને NDA નેતાઓ બધા યુવાનોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ૧૯૯૭ થી ૨૦૧૨ ની વચ્ચે જન્મેલા યુવાનોને જનરલ-ઝેડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. બિહારમાં કુલ ૭૪.૧ મિલિયન મતદારો છે. જેમાંથી ૩૯.૨ મિલિયન પુરુષ મતદારો છે, જ્યારે ૩૪.૯ મિલિયન મહિલા મતદારો છે.
૧૯૯૭ પછી જન્મેલા Gen-Z મતદારોની સંખ્યા ૧.૭૫ કરોડ છે. આ સંખ્યા એટલી મોટી છે કે આ યુવા પેઢી કોઈપણ ગઠબંધન માટે જીત અને હાર વચ્ચેનો તફાવત નક્કી કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, દરેક મતવિસ્તારમાં સરેરાશ ૭૦,૦૦૦ યુવા મતદારો છે. Gen-Z મતદારો બિહારના કુલ મતદારોના ૨૪ ટકા છે, જેઓ કોઈપણ ચળવળને વેગ આપવા અને કોઈપણ પક્ષ માટે સરકાર બનાવવાની શક્તિ ધરાવે છે.
ઈન્ટરનેટ યુગમાં જન્મેલા યુવા મતદારો
૧૯૯૭ થી ૨૦૧૨ની વચ્ચે જન્મેલા યુવા મતદારોને Gen-Z ગણવામાં આવે છે. જન્મથી જ જનરલ-ઝેડ કમ્પ્યુટર, મોબાઈલ ફોન, ઈન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયાનો વધતો પ્રભાવ જોયો છે. આ યુવાનો, જેમણે મોબાઈલ ફોન પર ગેમ રમીને અને કાર્ટૂન ફિલ્મો જોઈને પોતાનું જીવન શરૂ કર્યું હતું, તેઓ હવે ઇન્ટરનેટના ઉપયોગ દ્વારા દેશ અને વિશ્વની સિસ્ટમો અને સુવિધાઓ જોઈ ચૂક્યા છે.
જેમ જેમ જેમ Gen-Z મોટા થયા, તેઓ ઓનલાઈન દુનિયામાં પ્રવેશ્યા અને તેમના જીવનના ફાયદા અને ગેરફાયદા સમજવા લાગ્યા, તેમના દેશ અને રાજ્યની સિસ્ટમોની વિશ્વ સાથે તુલના કરી. જ્યારે મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર 20 વર્ષ પહેલાંની સરકાર વિશે, તે સમયની રાજ્યની સ્થિતિ વિશે, અથવા બિહાર કેટલું આગળ વધી ગયું છે તે વિશે ભાષણ આપે છે, ત્યારે તેમને કદાચ યાદ પણ નહીં હોય.
યુવા મતદારો કોને ટેકો આપશે?
બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ યુવાનો કયા નેતા કે વિચારને પ્રાથમિકતા આપશે. શું તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વ અને વિકાસ માટેના વિઝન પર વિશ્વાસ કરશે? અથવા તેઓ પ્રશાંત કિશોર (પીકે) ના સ્વચ્છ રાજકારણ અને "જન સૂરજ" ના પરિવર્તનશીલ વચનને પસંદ કરશે? અથવા તેઓ તેજસ્વી યાદવના યુવા-કેન્દ્રિત રાજકારણ પર વિશ્વાસ કરશે?
એક સર્વે અનુસાર 2020ની ચૂંટણીમાં 21 ટકા મતદારોએ બેરોજગારી, નોકરીઓનો અભાવ, ભરતી અને ઉદ્યોગોને તેમના મતદાનના નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરતા મુખ્ય મુદ્દાઓ તરીકે ગણાવ્યા હતા. તેથી, રોજગાર અને સ્થળાંતરની આસપાસ રાજકીય કથા સેટ કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
NDA ની યુવા નીતિ
બિહારમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બેરોજગારી ઘટાડવા માટે ઘણી યોજનાઓ શરૂ કરવામાં આવી છે. બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીની જાહેરાત પહેલાં, નીતિશ કુમારે સ્નાતકો અને 12મું ધોરણ પાસ કર્યા પછી બેરોજગારોને દર મહિને 1,000 રૂપિયાની બે વર્ષની ગ્રાન્ટની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે 10 મિલિયન નોકરીઓ બનાવવાનું પણ વચન આપ્યું હતું.
PM મોદી પહેલી વાર મત આપનારા યુવા મતદારોનો વિશ્વાસ જીતવામાં મોખરે રહ્યા છે. તેમની પાસે એક મજબૂત, નિર્ણાયક અને વૈશ્વિક નેતા છે. યુવા મતદારો રાષ્ટ્રવાદ, હિન્દુત્વ અને રાષ્ટ્રીય વિકાસ માટે વ્યાપક દ્રષ્ટિકોણથી પ્રભાવિત છે. મુદ્રા યોજના, ડિજિટલ ઇન્ડિયા અને સરકારી યોજનાઓના લાભો સીધા લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવાની પ્રક્રિયાએ યુવાનોને આકર્ષ્યા છે. વધુમાં, NDAના સાથી ચિરાગ પાસવાન "બિહાર ફર્સ્ટ" ની જાહેરાત કરીને તેમને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
તેજસ્વી યાદવનું યુવાનોને વચન
RJD નેતા અને મહાગઠબંધનના મુખ્યમંત્રી ચહેરા, તેજસ્વી યાદવે, યુવાનોને આકર્ષવા માટે પોતાનો દેખાવ પણ બદલી નાખ્યો છે. આજકાલ, તેજસ્વી કુર્તા-પાયજામાને બદલે ટી-શર્ટ પહેરેલા જોવા મળે છે, પછી ભલે તે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં હોય કે ચૂંટણી રેલીઓમાં. વધુમાં, તેમણે વચન આપ્યું છે કે જો મહાગઠબંધન સત્તામાં આવશે, તો તે રાજ્યના દરેક પરિવાર માટે સરકારી નોકરી સુનિશ્ચિત કરશે.
