દિવાળી પહેલા સુપ્રીમ કોર્ટનો સવાલ: ધર્મનો ફટાકડા સાથે શું સંબંધ?

સર્વોચ્ચ અદાલતે સોમવારે સવાલ કર્યો કે ધર્મનો ફટાકડા ફોડવા સાથે શું સંબંધ છે? જોકે, શીર્ષ અદાલતે દિલ્હી-એનસીઆર (NCR)માં ફટાકડા પર પ્રતિબંધ મૂકવા અંગે વિચારણા કરતી વખતે ધાર્મિક લાગણીઓ અને લોકોની સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ચિંતાઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની પીઠે જણાવ્યું કે, લોકોએ પ્રતિબંધિત અદાલતી આદેશો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે, તહેવારો ઉજવવા માટે જાતે જ ઓછા પ્રદૂષણ ફેલાવતા રસ્તાઓ અપનાવવા જોઈએ.

પીઠે કહ્યું કે તેઓ ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડવા માંગતા નથી, પરંતુ તેમણે નાગરિકોને ફટાકડાના નુકસાન વિશે જાગૃત કરવા અને સુરક્ષિત પદ્ધતિઓ અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. મુખ્ય ન્યાયાધીશે જણાવ્યું હતું કે, 'અમે ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ નહીં પહોંચાડીએ, પરંતુ લોકોએ ખુદ આગળ આવીને આ અપનાવવું જોઈએ. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં સંતુલન જાળવનારું વલણ અપનાવવું જોઈએ.'

વાયુ પ્રદૂષણ પર સુનાવણી

સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાયુ પ્રદૂષણને ઘટાડવા સાથે જોડાયેલા મામલાઓ જેવા કે ફટાકડા, પરાળી સળગાવવી અને ઘન કચરાના સંચાલનના મુદ્દે સુનાવણી દરમિયાન આ ટિપ્પણી કરી હતી. આ જ દરમિયાન જસ્ટિસ બાગચીએ ફટાકડા ફોડવાના ધાર્મિક આધાર પર સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું, 'ધર્મનો ફટાકડા ફોડવા સાથે શું સંબંધ છે?'

ભગવાન પણ દુઃખી થશે

આ અગાઉ આ મામલામાં ન્યાયમિત્રની ભૂમિકા ભજવી રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ અપરાજિતા સિંહે પીઠ સમક્ષ વાયુ પ્રદૂષણથી થતા સ્વાસ્થ્ય જોખમોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, ખાસ કરીને બાળકો, વડીલો અને નબળી તબિયત ધરાવતા લોકો માટે. ફટાકડાને ધાર્મિક રિવાજો સાથે જોડતી દલીલોનો જવાબ આપતા વરિષ્ઠ વકીલ સિંહે કહ્યું, 'જો ભગવાનને ખબર પડે કે તેમના નામના સહારે બાળકો પરેશાન થઈ રહ્યા છે અને બીમાર પડી રહ્યા છે, તો તેઓ ખૂબ દુઃખી થશે.' આ મામલાની આગામી સુનાવણી 15 ઓક્ટોબરે થશે.

દીવા અને ફૂલઝડીની પરંપરા અપનાવો

શીર્ષ અદાલતે વધુ નુકસાનકારક ફટાકડાની ઉપલબ્ધતા પર રોક લગાવવાની સાથે પારંપરિક રીતો, જેમ કે દીવા પ્રગટાવવા અને ફૂલઝડીનો ઉપયોગ કરવાને પ્રોત્સાહન આપવાનું સૂચન કર્યું હતું. સાથે જ એવું પણ કહ્યું કે, લોકોને ફટાકડા ઓછા પ્રગટાવવા અને નક્કી કરેલા સમયનું પાલન કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી જાગૃતિ સામગ્રી જારી કરવા પર પણ વિચાર કરવો જોઈએ, જેથી હવા અને અવાજનું પ્રદૂષણ ઘટાડી શકાય.

પાકના અવશેષોની ખરીદી માટે બજાર બનાવો

આ દરમિયાન જસ્ટિસ બાગચીએ રાજ્યોના એ પ્રસ્તાવોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં પાકના અવશેષો ખરીદવા અને તેના કોમર્શિયલ ઉપયોગની રીતો શોધવાની વાત કરવામાં આવી હતી. પીઠે તેના માટે બજાર વિકસાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.