VIDEO: તાશકંદ જવા રવાના થયા PM મોદી, ભારત માટે કેમ ખાસ છે આ શહેર? અહીં જ મળ્યો હતો દેશને મોટો ‘જખમ’
છેલ્લું અપડેટ : 29 Aug 2026
PM Modi Uzbekistan Visit: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (PM Narendra Modi) શનિવારે ચાર દિવસની મધ્ય એશિયાની મહત્વપૂર્ણ મુલાકાત માટે રવાના થયા છે. 29 ઓગસ્ટથી 1 સપ્ટેમ્બર સુધીની આ મુલાકાત દરમિયાન તેઓ ઉઝબેકિસ્તાન અને કિર્ગિઝસ્તાનની મુલાકાત લેશે. આ પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદી SCO (Shanghai Cooperation Organisation)ની 26મી સમિટમાં પણ ભાગ લેશે.
વડાપ્રધાનની મુલાકાતનું પ્રથમ સ્થળ ઉઝબેકિસ્તાનનું પાટનગર તાશકંદ (Tashkent) છે. ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મજબૂત બનાવવા માટે આ મુલાકાત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. જોકે, તાશકંદ ભારતના આધુનિક ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલી એક દુઃખદ ઘટના માટે પણ જાણીતું છે.
તાશકંદ સાથે જોડાયેલો છે ભારતનો દુઃખદ ઇતિહાસ
તાશકંદનું નામ સાંભળતા જ ભારતના ઇતિહાસમાં થયેલી એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના યાદ આવે છે. 1965ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ બાદ બંને દેશો વચ્ચે તાશકંદ કરાર (Tashkent Agreement) થયો હતો.
10 જાન્યુઆરી 1966ના રોજ તાશકંદમાં ભારતના તત્કાલીન વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ અયૂબ ખાન વચ્ચે આ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. તે સમયે સોવિયેત સંઘના વડાપ્રધાન એલેક્સી કોશિગિનએ બંને દેશો વચ્ચે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી હતી.
પરંતુ આ કરાર બાદ થોડા જ કલાકોમાં ભારતને મોટો આઘાત લાગ્યો હતો.
તાશકંદમાં જ થયું હતું લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીનું નિધન
તાશકંદ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા બાદ 11 જાન્યુઆરીની રાત્રે તત્કાલીન વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીની તબિયત અચાનક ખરાબ થઈ હતી. ત્યારબાદ તેમનું નિધન થયું હતું.
તેમના મૃત્યુનું સત્તાવાર કારણ હાર્ટ એટેક (Heart Attack) હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, શાસ્ત્રીજીના મૃત્યુને લઈને વર્ષોથી અનેક સવાલો અને ચર્ચાઓ પણ થતી રહી છે.
તાશકંદ કરાર દરમિયાન 1965ના યુદ્ધ બાદ કેટલીક વ્યૂહાત્મક જગ્યાઓ પરત કરવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. આ મુદ્દે શાસ્ત્રીજી પર ભારે રાજકીય અને માનસિક દબાણ હોવાની વાતો પણ સામે આવી હતી.
PM મોદી તાશકંદમાં શું કરશે?
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તાશકંદ પહોંચ્યા બાદ ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શૌકત મિર્ઝિયોયેવ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરશે. બંને નેતાઓ વચ્ચે વેપાર અને રોકાણ, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી, સંરક્ષણ અને ઊર્જા સહિતના વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
PM મોદીએ પ્રવાસ પહેલાં જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત-ઉઝબેકિસ્તાનના Strategic Partnershipમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. તેઓ બંને દેશો વચ્ચેના સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ચર્ચા કરવા આતુર છે.
શાસ્ત્રી સ્મારક અને ગાંધી કેન્દ્રની પણ મુલાકાત લેશે
PM મોદી તાશકંદમાં તાશકંદ સ્ટેટ યુનિવર્સિટી ઓફ ઓરિએન્ટલ સ્ટડીઝ ખાતે આવેલા લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી સ્મારકની મુલાકાત પણ લેશે. આ ઉપરાંત તેઓ મહાત્મા ગાંધી કેન્દ્રની મુલાકાત લેવાના છે.
આ બંને સ્થળો ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચેના ઐતિહાસિક તથા Cultural Relationsનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. બંને દેશો વચ્ચે પ્રાચીન સમયથી વેપાર, સંસ્કૃતિ અને લોકો વચ્ચેના સંપર્કના સંબંધો રહ્યા છે.
ત્યારબાદ બિશ્કેક જશે PM મોદી
તાશકંદ બાદ વડાપ્રધાન મોદી કિર્ગિઝસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક (Bishkek) જશે. ત્યાં તેઓ કિર્ગિઝસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ સાદિર ઝાપારોવના આમંત્રણ પર SCOની 26મી સમિટમાં ભાગ લેશે.
SCOની સ્થાપનાને 25 વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યા હોવાથી આ સમિટને પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ભારત વર્ષ 2017થી આ સંગઠનનું સક્રિય અને રચનાત્મક સભ્ય રહ્યું છે.
આતંકવાદ સામે ભારતનો મુદ્દો રહેશે મહત્વનો
SCO સમિટ દરમિયાન PM મોદી સુરક્ષા, કનેક્ટિવિટી અને આર્થિક તકો અંગે ભારતનો દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરશે. ખાસ કરીને આતંકવાદ, અલગાવવાદ અને ઉગ્રવાદ સામે સંયુક્ત લડતનો મુદ્દો ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
PM મોદીએ કહ્યું છે કે ભારત એવા મધ્ય એશિયાના નિર્માણ માટે અન્ય સભ્ય દેશો સાથે મળીને કામ કરવા માગે છે, જે આતંકવાદ અને ઉગ્રવાદના પડકારોથી મુક્ત હોય.
મધ્ય એશિયા સાથે સંબંધો મજબૂત કરવા પર ભાર
PM મોદીના જણાવ્યા પ્રમાણે આ મુલાકાતથી મધ્ય એશિયામાં ભારતની Strategic Partnership વધુ મજબૂત થશે. સાથે જ ભારત અને આ ક્ષેત્ર વચ્ચેના જૂના સભ્યતાગત સંબંધોને નવી ઊંચાઈ મળશે.
તાશકંદ અને બિશ્કેકની આ મુલાકાત દરમિયાન વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, સંરક્ષણ, ડિજિટલ ક્ષેત્ર અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર ભારતના હિતોને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ થશે.
આ રીતે PM મોદીની ચાર દિવસની મુલાકાત એક તરફ ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે, તો બીજી તરફ તાશકંદ સાથે જોડાયેલો લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીનો ઇતિહાસ આ પ્રવાસને ભાવનાત્મક રીતે પણ વિશેષ બનાવે છે.