મુંબઈ લોકલ ટ્રેનમાં હવે નહીં લટકવું પડે! મેટ્રોની જેમ ઓટોમેટિક દરવાજાવાળી નોન-AC ટ્રેન આવી

મુંબઈની લોકલ ટ્રેનોમાં મુસાફરી કરતા લાખો લોકો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. હવે લોકલ ટ્રેનના દરવાજા પર લટકીને મુસાફરી કરવાના જોખમમાંથી છુટકારો મળી શકે છે. મુંબઈમાં ઓટોમેટિક દરવાજા (Automatic Doors) ધરાવતી પ્રથમ નોન-AC સબર્બન લોકલ ટ્રેન આવી પહોંચી છે. આ ટ્રેનના દરવાજા મેટ્રો ટ્રેનની જેમ ચાલતી વખતે બંધ રહેશે અને સ્ટેશન પર પહોંચ્યા બાદ જ ખુલશે. 'ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા'ના 7 નવેમ્બરના અહેવાલ મુજબ, 12 કોચની આ ટ્રેન ચેન્નાઈની ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF)માં તૈયાર કરવામાં આવી છે. જોકે, મુસાફરો માટે શરૂ કરતાં પહેલાં ટ્રેનનું સેફ્ટી અને ઓપરેશનલ ટ્રાયલ કરવામાં આવશે. સેન્ટ્રલ રેલવે દ્વારા મુંબઈના અલગ-અલગ રૂટ પર તેનું પરીક્ષણ કર્યા બાદ જરૂરી ફિટનેસ સર્ટિફિકેશન અને મંજૂરી મેળવવામાં આવશે.

મુંબ્રા દુર્ઘટના બાદ સુરક્ષિત ટ્રેનની પહેલ

9 જૂન, 2025ના રોજ મુંબ્રા પાસે બે ઓવરક્રાઉડેડ લોકલ ટ્રેનોમાં દરવાજા પાસે ઊભેલા મુસાફરો નીચે પટકાયા હતા. આ દુર્ઘટનામાં પાંચ લોકોનાં મોત થયાં હતાં અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટના બાદ મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે લોકલ ટ્રેનોમાં ઓટોમેટિક દરવાજાની સુવિધા લાવવાની જાહેરાત કરી હતી. કેન્દ્ર સરકારે પણ આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું. હાલ મુંબઈની AC લોકલ ટ્રેનોમાં ઓટોમેટિક દરવાજા છે, પરંતુ હવે નોન-AC ટ્રેનોમાં પણ આ સુવિધા શરૂ કરવાની દિશામાં પગલું ભરાયું છે. ખાસ વાત એ છે કે આ વ્યવસ્થા ભાડામાં વધારો કર્યા વિના લાગુ કરવાનો ઉદ્દેશ છે.

હવા માટે પણ ખાસ વ્યવસ્થા

નોન-AC લોકલ ટ્રેનમાં દરવાજા બંધ રહેતાં ગરમી અને હવાની અવરજવરની સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને નવી ટ્રેનના દરવાજામાં લૂવર્ડ સેક્શન (Louvred Sections) બનાવવામાં આવ્યા છે, જેથી દરવાજા બંધ હોવા છતાં હવા અંદર આવી શકે. આ ઉપરાંત છત પર વેન્ટિલેટર પણ લગાવવામાં આવ્યા છે. ટ્રેનના કોચ વચ્ચે વેસ્ટિબ્યુલ કનેક્શન (Vestibule Connections) આપવામાં આવ્યાં છે. તેના કારણે મુસાફરો એક કોચમાંથી બીજા કોચમાં જઈ શકશે અને ભીડનું વિતરણ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

દરરોજ 70થી 80 લાખ મુસાફરો કરે છે મુસાફરી

મુંબઈની સબર્બન લોકલ ટ્રેનમાં દરરોજ અંદાજે 70થી 80 લાખ લોકો મુસાફરી કરે છે. આ નેટવર્કમાં અકસ્માતોનું પ્રમાણ પણ ચિંતાજનક છે. સરકારી રેલવે પોલીસ (GRP)ના આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2025માં મુંબઈના સબર્બન રેલવે નેટવર્ક પર 2,287 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. તેમાંથી 525 લોકો ચાલતી ટ્રેનમાંથી પડી જવાથી અને 1,063 લોકો રેલવે ટ્રેક ક્રોસ કરતી વખતે મૃત્યુ પામ્યા હતા. અગાઉ 2016-17 અને 2019માં પણ નોન-AC લોકલમાં ઓટોમેટિક દરવાજાના પ્રયોગ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ હવાની અવરજવર, સેન્સરની સમસ્યા અને દરવાજાની કામગીરીમાં મુશ્કેલીઓના કારણે આ પ્રયાસો નિયમિત સેવા સુધી પહોંચી શક્યા નહોતા. નવી ટ્રેનના ટ્રાયલમાં પણ ભીડના સમયે દરવાજા ખૂલવા-બંધ થવાનો સમય અને સેન્સરની કામગીરી જેવા મુદ્દાઓની ચકાસણી થશે. જો તમામ પરીક્ષણો સફળ રહેશે અને મંજૂરી મળશે, તો મુંબઈની લોકલ ટ્રેનમાં મુસાફરી વધુ સુરક્ષિત બનાવવાની દિશામાં આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.