VIDEO : 'સ્પીકર પર અવિશ્વાસનો પ્રસ્તાવ દેશની બદનામી', લોકસભામાં અમિત શાહે વિપક્ષને ઝાટક્યો
છેલ્લું અપડેટ : 11 Mar 2026
અમિત શાહે લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા વિરુદ્ધ લવાયેલા અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ મુદ્દે ચર્ચા કરતા કહ્યું કે, સ્પીકર બધાના છે. સ્પીકર સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ ખેદજનક છે. જ્યારે સ્પીકર ચૂંટાયા ત્યારે શાસક અને વિપક્ષ બંને પક્ષોના નેતાઓ તેમને અધ્યક્ષ સ્થાને લઈ ગયા. સ્પીકર બધા સભ્યોના હિતોના રક્ષક છે. સંસદીય રાજકારણ માટે આ એક દુઃખદ ક્ષણ છે. વિપક્ષે સ્પીકરની પ્રામાણિકતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. વિપક્ષે લોકશાહીની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે, જે સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આપણી ભાવના, આ ગૃહનો ઇતિહાસ, પરસ્પર વિશ્વાસ પર આધારિત છે. સ્પીકર રક્ષક છે.
આ લોકસભાએ લોકસભા કેવી રીતે કાર્ય કરે તે માટેના નિયમો બનાવ્યા છે. આપણે આપણા અધિકારો માટે બોલી શકીએ છીએ, પરંતુ કોઈને નિયમો વિરુદ્ધ બોલવાનો અધિકાર નથી. જો તમે લોકસભાના નિયમોની અવગણના કરો છો, તો સ્પીકરની પવિત્ર ફરજ છે કે તેઓ તેને રોકે, ઠપકો આપે અને બહાર કાઢે. અમે આ નિયમો બનાવ્યા નથી. જે રીતે સ્પીકરની પ્રામાણિકતા પર સવાલો ઉભા કરાયા તે નિંદનીય છે. આપણા લોકશાહીમાં અનેક ફેરફારો થયા છે. આપણે મોટાભાગે વિપક્ષમાં બેઠા છીએ, પરંતુ ક્યારેય સ્પીકર સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવ્યા નથી. અમે સ્પીકરને કાનૂની અધિકારોનું રક્ષણ કરવાની પણ માંગ કરી છે.
અત્યાર સુધીમાં ત્રણ દરખાસ્તો રજૂ કરવામાં આવી છે. 1954માં સમાજવાદી પક્ષે માવલંકર વિરુદ્ધ પહેલો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો, સમાજવાદી પક્ષે બીજો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો, અને કોંગ્રેસે ત્રીજો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો. આજે કોંગ્રેસે તે પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો જેને બધાએ ટેકો આપ્યો. મારો પક્ષ માને છે કે સ્પીકરની પ્રામાણિકતા પર ક્યારેય શંકા ન કરવી જોઈએ.
આજે, હું કોઈ રાજકીય આરોપો નહીં લગાવું. હું જે આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે તેનો સખત વિરોધ કરીશ. સુપ્રીમ કોર્ટ પણ સ્પીકરના નિર્ણયમાં દખલ કરી શકતી નથી. આ રક્ષણ તેમને બંધારણ દ્વારા આપવામાં આવ્યું છે. સ્પીકરની ફરજ વ્યવસ્થા જાળવવાની છે. બીજી ફરજ દરેકને તક આપવાની છે. શિષ્ટાચાર એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ગૃહ નિયમો અનુસાર ચાલે. કોઈપણ વ્યક્તિ ઊભો થઈ જાય અને મનમાં આવે તેમ બોલે તો સ્પીકરે તેમને બેસાડી દેવા પડે. હું અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ મુદ્દે બોલવા ઉભો છું ત્યારે હું માઓવાદ પર ભાષણ આપી ના શકું. શશી થરૂર અને બાલુ જેવા વરિષ્ઠ સભ્યો છે. તેઓ કેમ કંઈ શીખવતા નથી? જો તેઓ શીખવે છે, તો સમસ્યા અહીં જ સમાપ્ત થઈ જશે.
અવ્યવસ્થા કે અનુશાસનહીનતાના કિસ્સામાં સ્પીકરને ચેતવણી આપવા, નામાંકિત કરવાનો, સસ્પેન્ડ કરવાનો અથવા હાંકી કાઢવાનો અધિકાર છે. તમે વેલમાં આવીને કાગળો ફાડીને ખુરશી પર ફેંકીને સ્પીકરને લાચાર બનાવવા માંગો છો. ગૃહ ગૃહના નિયમો દ્વારા સંચાલિત થવું જોઈએ. ગંભીર અવ્યવસ્થાના કિસ્સામાં ગૃહ સ્થગિત કરવું જોઈએ. મહિલા સાંસદો વડાપ્રધાનની ખુરશીની આસપાસ ભેગા થાય છે. વડા પ્રધાનની ખુરશી ખુરશી છે. કલમ 380 હેઠળ અધ્યક્ષને કાર્યવાહીમાંથી બિનસંસદીય શબ્દો અથવા ટિપ્પણીઓને દૂર કરવાનો અધિકાર છે. વક્તાઓ ક્યારેક ગુસ્સામાં તેનો ઉપયોગ કરી દેતા હોય છે તો કેટલાક ઇરાદાપૂર્વક.
અમિત શાહે કહ્યું કે કોઈ વિશેષાધિકાર નથી. જે લોકો આ ભ્રમમાં જીવે છે તેઓ વધુને વધુ ક્ષુદ્ર બની જાય છે. જ્યારે તમે અધ્યક્ષને પ્રશ્ન કરો છો, ત્યારે તમે કાયદાકીય ચેતના અને ગરિમા પર પ્રશ્ન ઉઠાવો છો. વડા પ્રધાનને દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ લાવો ને, અમે નહીં કહીએ કે અફસોસજનક છે. અમે મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરીશું અને જવાબ આપીશું. વડાપ્રધાનને પણ દૂર કરી શકાય છે.
અસાધારણ સંજોગોમાં જ સ્પીકરને દૂર કરી શકાય છે. આ રોજિંદી ઘટના નથી. જ્યારે સ્પીકરને હટાવવાનો પ્રસ્તાવ પેન્ડિંગ હોય ત્યારે પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર કાર્યવાહી ચલાવશે નહીં. ત્રણેય વખત એવી પરંપરા એવી હતી કે દરેક વ્યક્તિ 14 દિવસ સુધી અધ્યક્ષતા કરી અને ચર્ચા દરમિયાન ખુરશી પર નહોતા બેસતા. તમારી સરકારમાં બધા સ્પીકરો ખુરશી પર બેઠા હતા. ઓમ બિરલા એક પણ દિવસ બેઠા નહોતા. આ કોઈ નૈતિક આધાર બનાવી શકતું નથી. ઓમ બિરલાની પ્રશંસા થવી જોઈએ. કલમ 94C હેઠળ, સ્પીકરને ફક્ત અસાધારણ અને ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાં જ દૂર કરી શકાય છે. સ્પીકરને દૂર કરવા માટે અસરકારક બહુમતી જરૂરી છે. આ એક પ્રકારનું રક્ષણ છે. આ પ્રસ્તાવ કેસી વેણુગોપાલ અને 119 સભ્યો દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.વર્ષ 2026 ચાલી રહ્યું છે પરંતુ તેણઓ 2025 લખી દીધું. એમને લાગ્યું કે સ્પીકર રીજેક્ટ કરી દેશે. તેમના ધ્યાનમાં લવાયું ત્યારે તેઓએ ઠરાવ પાછો ખેંચી લીધો અને બીજો લાવ્યા. એના પર ગૌરવ ગોગોઈની મૂળ સહી પણ હતી. ફોટોકોપી અહીં સ્વીકાર્ય નથી. નિયમો અનુસાર નોટિસ લાવવા માટે પૂરતી ગંભીરતા પણ નથી. આ ગૃહ નિયમો દ્વારા ચાલે છે, કોઈપણ પક્ષના નિયમો દ્વારા નહીં. તેમને તેમાં સુધારો કરવાની બીજી તક આપવામાં આવી હતી. ચાર દાયકા પછી જે નિયમનો ઉપયોગ કરીને પ્રસ્તાવ લવાયો તે નિયમ અનુસાર નહોતો. તેઓ નિયમો માનતા જ નથી અને પછી બોલશે કે અમને બોલવા દેવામાં આવતા નથી.
