સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય! હવે 'ફ્રેશ મેન્ટશનિંગ' દરમિયાન લાઇવ ઓડિયો રહેશે બંધ, જાણો શું બદલાયું?
છેલ્લું અપડેટ : 29 Jul 2026
સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેતાં ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઇન્ડિયા (CJI) સમક્ષ નવા અને તાત્કાલિક ઉલ્લેખ (Fresh Mentioning) દરમિયાન થતી લાઇવ વીડિયો કોન્ફરન્સિંગની ઓડિયો ફીડ બંધ રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ નિર્ણય બાદ હવે લોકો અને મીડિયા તાત્કાલિક સુનાવણી માટે કરવામાં આવતી અરજીઓ તથા તેના પર ચીફ જસ્ટિસની મૌખિક ટિપ્પણીઓ સાંભળી શકશે નહીં.
આ નિર્ણય થોડા દિવસ પહેલાં ચીફ જસ્ટિસે કરેલી ટિપ્પણી બાદ લેવામાં આવ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તાત્કાલિક કેસોના ઉલ્લેખની પ્રક્રિયા ન્યાયિક કાર્યવાહી નહીં પરંતુ વહીવટી (Administrative) પ્રક્રિયા છે અને તેથી તેનું મીડિયા દ્વારા રિપોર્ટિંગ થવું યોગ્ય નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટના નવા નિર્દેશથી હવે આ વલણને અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું છે. વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ ચાલુ રહેશે, પરંતુ નવા કેસોના ઉલ્લેખ દરમિયાન ઓડિયો બંધ રહેશે.
શું છે 'ફ્રેશ મેન્ટશનિંગ'?
'મેન્ટશનિંગ'ની પ્રક્રિયા હેઠળ વકીલો એવા કેસોની તાત્કાલિક સુનાવણી માટે અરજી કરે છે, જેમાં તરત જ ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ જરૂરી હોય. વર્ષોથી આ પ્રક્રિયામાં અનેક હાઈ-પ્રોફાઇલ જાહેર હિતની અરજીઓ (PIL), રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ વિવાદો અને બંધારણીય મહત્વના કેસોનો સમાવેશ થતો રહ્યો છે. આ દરમિયાન ચીફ જસ્ટિસ નક્કી કરે છે કે કોઈ કેસને તાત્કાલિક સુનાવણી આપવી કે નહીં અને તે અંગે સંક્ષિપ્ત મૌખિક ટિપ્પણીઓ પણ કરે છે.
તાજેતરના મહિનાઓમાં અનેક રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ કેસો અને જાહેર હિતની અરજીઓ ચીફ જસ્ટિસ સમક્ષ ઉલ્લેખવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન કરવામાં આવેલી મૌખિક ટિપ્પણીઓ મીડિયા દ્વારા વ્યાપક રીતે પ્રકાશિત થઈ હતી, જેના કારણે કેસની સત્તાવાર સુનાવણી શરૂ થાય તે પહેલાં જ તે ચર્ચાનો વિષય બન્યા હતા.
હવે વહીવટી પ્રક્રિયા દરમિયાન થતી વાતચીત જાહેરમાં સાંભળી શકાશે નહીં.
હવે ઓડિયો ફીડ બંધ રાખવાના નિર્ણયથી સુપ્રીમ કોર્ટે કેસોની તાત્કાલિક યાદી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન થતી મૌખિક ચર્ચાઓ પર જાહેર પહોંચ મર્યાદિત કરી છે. વીડિયો ફીડ ચાલુ રહેશે, પરંતુ આ વહીવટી પ્રક્રિયા દરમિયાન થતી વાતચીત હવે જાહેરમાં સાંભળી શકાશે નહીં.
આ નિર્ણયથી સુપ્રીમ કોર્ટની વર્ચ્યુઅલ કાર્યવાહી સુધીની જાહેર પહોંચમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર આવ્યો છે. કોર્ટ હવે ન્યાયિક સુનાવણી અને કેસોની તાત્કાલિક યાદી નક્કી કરવાની વહીવટી પ્રક્રિયા વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદ દર્શાવી રહી છે. જોકે, આ નિર્ણય સાથે સુપ્રીમ કોર્ટે કોઈ વિગતવાર જાહેર સ્પષ્ટતા આપી નથી, પરંતુ તે ચીફ જસ્ટિસના અગાઉના નિવેદનને અનુરૂપ હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.