શતરંગ / અપરિણીત યુગલો શું તમે હેરાન છો પોલીસની ગેરવર્તણૂંકથી? તો જાણો તમારો હક
- કલમ કાયદાની તમે તમારા સાથી સાથે હોટેલ રૂમમાં હતા અને સાથે યોગ્ય માન્ય ઓળ

- કલમ કાયદાની
તમે તમારા સાથી સાથે હોટેલ રૂમમાં હતા અને સાથે યોગ્ય માન્ય ઓળખના પુરાવા હોવા છતાં પણ પોલીસએ તમને હેરાન કર્યા તો આવી પરિસ્થતિમાં શું કરવું જોઈએ?
ચાલો સમજીએ કાયદાની કલમ દ્વારા....
અહિયાં એવા કાયદાઓ છે જે તમારા અધિકારોનું નિયમન કરે છે જે વિશે જાણવું તેમજ જાગૃત રહેવું જરૂરી છે. અપરિણીત યુગલો માટે યોગ્ય નિયમો છે ચાલો જાણીએ એના વિશે....
૧ બંનેની ઉંમર ૧૮ વર્ષ કે તેથી વધુ હોવી જોઈએ
૨ તેમની પાસે ઓળખના યોગ્ય પુરાવા હોવા જોઈએ
જેમકે, આધારકાર્ડ. આના કારણથી તેઓને કાનૂની અને બંધારણીય અધિકારો તેમને કાયદાને આધીન રહેવા રક્ષણ આપે છે. ભારતમાં, અપરિણીત યુગલો માટેના 6 કાનૂની અધિકારો વિશે જાણીએ.
1. ઘણી હોટલો અપરિણીત યુગલોને સાથે રૂમ બુક કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. જો કે, એવો કોઈ કાયદો નથી કે જે અપરિણીત યુગલોને એકસાથે હોટેલ ભાડે રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂકે. અપરિણીત યુગલ સાથે હોટલનો રૂમ શેર કરવો એ ગુનો નથી. ભારતીય બંધારણની કલમ 21 આપણને ગોપનીયતાનો અધિકાર આપે છે અને આ કલમ સ્પષ્ટપણે જાતીય સ્વાયત્તતાનો ઉલ્લેખ કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ વાતને સમર્થન આપ્યું છે. તમારી સુવિધા માટે, અહીં એક ભલામણ છે, તમારે હંમેશા કોઈપણ શહેરોમાં કપલ ફ્રેન્ડલી હોટેલ્સ જ બુક કરાવવી જોઈએ.
2. સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું છે કે લિવ-ઇન ભાગીદારી માન્ય છે અને બે પુખ્ત વયના લોકો સાથે રહે તે ગેરકાનૂની અથવા ગેરબંધારણીય નથી.
3. જ્યાં સુધી કોઈ 'અશ્લીલ કૃત્ય' ન થાય ત્યાં સુધી અપરિણીત યુગલોને જાહેર સ્થળોએ સાથે ફરવાની અને બેસવાની સ્વતંત્રતા છે. પોલીસ વારંવાર આ નિયમનો દુરુપયોગ કરે છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે જાહેર વિસ્તારોમાં કોઈ પણ 'અશ્લીલ વર્તણૂક'ને IPCની કલમ 294 હેઠળ ત્રણ મહિનાની સજા થશે. તેથી, જો તમે ફક્ત તમારા સાથી સાથે ચાલતા હોવ અથવા દરિયા આગળ આરામથી બેઠા હોવ તો પોલીસ દ્વારા તમારી અટકાયત કરી શકાતી નથી.
4. જો લિવ-ઇન કપલ એક જ છત નીચે ઘણા વર્ષોથી રહેતું હોય, તો તેમનાથી જન્મેલા બાળકોની કાયદેસરતા અને વારસાના અધિકારો હિંદુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955, કલમ 16 બાળકોના વારસાના અધિકારો વિશે વાત કરે છે અને વારસાના એકમાત્ર હેતુ માટે ગેરકાયદેસર બાળક (લગ્નથી જન્મેલા અથવા લિવ ઇન)ને કાયદેસરતાનો કાનૂની દરજ્જો પૂરો પાડે છે તેમજ તેમને કાયદાકીય રીતે માન્યતા આપવામાં આવે છે.
5. અપરિણીત યુગલોને સંયુક્ત રીતે મિલકત ભાડે આપવા અથવા ખરીદવા પર કોઈ કાનૂની પ્રતિબંધ નથી. અપરિણીત યુગલો સહવાસ કરી શકે છે, ઘર ખરીદી શકે છે અથવા ભાડે આપી શકે છે અને સંયુક્ત માલિક પણ બની શકે છે.
6. લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં ભાગીદારોને 2005ના ઘરેલું હિંસા અધિનિયમમાંથી મહિલાઓના રક્ષણ હેઠળ ઘરેલું હિંસા અને અપમાનજનક સંબંધો સામે રક્ષણ મેળવવાનો અધિકાર છે.
DVA અધિનિયમ એવી મહિલાઓને અધિકારો અને રક્ષણ આપે છે જેઓ કાયદેસર રીતે પરિણીત નથી પરંતુ જેઓ સાથે રહે છે. ભાગીદારીમાં અપરિણીત પુરૂષ કે જે કાનૂની દરજ્જો ધરાવે છે.
જો કોઈ પોલીસ અધિકારી, જાહેર કાર્યકર, કોઈને નુકસાન પહોંચાડવાના હેતુથી કાયદો તોડ્યો હોય તો?
IPC કલમ 166 મુજબ, તેને અથવા તેણીને એક વર્ષ સુધીની મુદત માટે સાદી કેદ, દંડ અથવા બંનેની સજાનો સામનો કરવો પડે છે. ઈરાદાપૂર્વક કોઈનું અપમાન કરવું અને ધ્યેય અથવા જ્ઞાન સાથે આ રીતે તેમને ઉશ્કેરવું કે આમ કરવાથી તે સંભવતઃ શાંતિ ભંગ કરી શકે છે અથવા અન્ય ગુનો કરે છે તે બે વર્ષ સુધીની મુદત માટે કોઈપણ પ્રકારની કેદ, દંડ અથવા સંયોજન દ્વારા સજાપાત્ર છે.
[DVA અધિનિયમ એટલે DOMESTIC VIOLENCE ACT જેને ગુજરાતીમાં ઘરેલું હિંસા અધિનિયમથી ઓળખવામાં આવે છે આ કાયદો બંધારણ હેઠળ બાંયધરી આપવામાં આવેલ મહિલાઓના અધિકારોનું વધુ અસરકારક રક્ષણ પૂરું પાડવા માટેનો કાયદો છે જે પરિવારમાં થતી કોઈપણ પ્રકારની હિંસાનો ભોગ બને અને તેની સાથે સંકળાયેલા અથવા આકસ્મિક સ્વરૂપો સામે મહિલાઓને રક્ષણ આપે છે]
નિષ્કર્ષ
પોલીસ કર્મચારીઓ જેમને આપણે કાયદાના સમર્થકો તરીકે ઓળખીએ છીએ, તેઓ આ વિચારના પ્રચાર માટે સક્રિય છે. તેથી નૈતિક પોલીસનો મુદ્દો સિસ્ટમમાં નોંધપાત્ર અંતર તરીકે જોઈ શકાય છે. સત્તાવાળાઓ તરફથી કોઈ પણ વાજબીતા વિના, ત્યાં રહેતા અપરિણીત યુગલોયોગ્ય નથી આ દેશમાં પોલીસ દળ પણ કાયદાને સમર્થન આપતું નથી, હોટલ માલિકો પાસે તેમના વિરોધ (દંપતીઓ માટે) અવાજ ઉઠાવવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. 'અવિવાહિત યુગલ તરીકે હોટલમાં સાથે રહેવું કાયદાની વિરુદ્ધ નથી. સાથે રહેવું એ એક વ્યક્તિગત નિર્ણય છે જે હિલચાલની સ્વતંત્રતાની શ્રેણીમાં આવે છે, જેને રોકી શકાય નહીં.'
- ઝીલ ઠક્કર








