ગાયના છાણમાંથી ચપ્પલ-બેગ અને ગુલાલ સહિતની વસ્તુઓ બનાવે છે આ વ્યક્તિ, દર મહિને કરે છે લાખોની કમાણી

જો તમે ક્યારેય વેકેશન દરમિયાન કોઈ ગામ ગયા હોવ, તો તમે બગીચામાં કે ઘરના કોઈ ખૂણામાં ગાયના છાણનો ઢગલો ચોક્કસ જોયો હશે. કેટલીક જગ્યાએ ગાયના છાણના ખોળિયા બનાવવામાં આવે છે, તો કેટલીક જગ્યાએ ખાતર બનાવીને ખેતરમાં નાખવામાં આવે છે. તમે શહેરમાં રસ્તાના કિનારે ગાયના છાણના ઢગલા જોયા હશે. કેટલાક લોકોએ ગાયના છાણમાંથી ઈંટો, સિમેન્ટ વગેરે બનાવીને ખેડૂતો માટે રસ્તો સરળ બનાવ્યો છે અને આવા જ એક વ્યક્તિ છે છત્તીસગઢનો રિતેશ અગ્રવાલ.

પશુપાલકે ગાયના છાણમાંથી ડઝનબંધ વસ્તુઓ બનાવી

છત્તીસગઢની રાજધાની રાયપુરના ગોકુલ નગરમાં રહેતા એક પશુપાલકે ગાયના છાણમાંથી ડઝનબંધ વસ્તુઓ તૈયાર કરી છે. એક અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, રિતેશ અગ્રવાલ નામના આ વ્યક્તિએ ગાયના છાણમાંથી બેગ, પર્સ, મૂર્તિઓ, દીવા, ઈંટો, રંગ, અબીલ-ગુલાલ અને ચપ્પલ પણ બનાવ્યા છે.

રિતેશ 'એક પહેલ' નામની સંસ્થા ચલાવે છે

છત્તીસગઢના મુખ્યમંત્રી જ્યારે 2022નું બજેટ સત્ર રજૂ કરવા વિધાનસભા પહોંચ્યા ત્યારે તેમના હાથમાં ગાયના છાણની બેગ હતી. આ બેગ રિતેશ અને તેમની સંસ્થા 'એક પહેલ' દ્વારા દસ દિવસની મહેનત પછી તૈયાર કરવામાં આવી હતી.

2015માં નોકરી છોડી અને ગાય ઉછેર શરૂ કર્યો

રિતેશનું શિક્ષણ રાયપુરથી જ થયું હતું, 2003માં તેણે સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી હતી. રિતેશ ઘણી કંપનીઓમાં કામ કરતો હતો પણ તેને તેમાં રસ નહતો. રિતેશે વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે તે ઘણા સમયથી સમાજ માટે કંઈક કરવા માંગતો હતો પરંતુ શું કરવું તે સમજી નહતો શકતો. રિતેશ કહ્યું, "મેં ઘણીવાર ગાયોને રસ્તાઓ પર રખડતી જોઈ હતી. આમાંની મોટાભાગની ગાયો કચરો ખાવાથી બીમાર પડે છે; ઘણી  અકસ્માતનો ભોગ પણ બને છે. હું તેમના માટે કંઈક કરવા માંગતો હતો. 2015માં, મેં મારી નોકરી છોડી દીધી અને એક ગૌશાળામાં જોડાઈને ગાય સેવા શરૂ કરી."

પ્લાસ્ટિક ઘટાડવા માટેની પહેલ

આપણે ઘણી વાર સમાચારોમાં વાંચ્યું છે કે ગાયના પેટમાં આટલું કિલોગ્રામ પ્લાસ્ટિક મળી આવ્યું હતું કે પ્લાસ્ટિક ખાધા પછી ગાયનું મૃત્યુ થયું. એક અહેવાલ મુજબ, રિતેશ પણ સારી રીતે સમજતો હતો કે પ્લાસ્ટિક ખાધા પછી મોટી સંખ્યામાં ગાયો બીમાર પડે છે. તેનું કહેવું છે કે આવી પરિસ્થિતિઓમાં દરેક વ્યક્તિએ પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. તે ગાયના છાણમાંથી ચંપલ બનાવીને પર્યાવરણમાંથી પ્લાસ્ટિક દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

ગાયના છાણમાંથી ચપ્પલ કેવી રીતે બને છે?

રિતેશે જણાવ્યું કે ગાયના છાણમાંથી ચંપલ બનાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે. અહેવાલ મુજબ, રિતેશ ગોહર ગુંદર, આયુર્વેદિક જડીબુટ્ટીઓ, ચૂનો અને ગાયના છાણના પાવડરને ભેળવીને ચંપલ બનાવે છે. 1 કિલો ગાયના છાણમાંથી 10 ચંપલ બનાવવામાં આવે છે. જો ચપ્પલ વરસાદમાં 3-4 કલાક ભીના થઈ જાય તો પણ તેને નુકસાન નથી થતું અને તડકામાં સૂકવ્યા પછી ફરીથી તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

હિમાચલ પ્રદેશ અને રાજસ્થાનથી ટ્રેનિંગ લીધી

ગૌશાળામાં કામ કરતી વખતે, રિતેશને ગાયોને લગતા અન્ય પ્રોજેક્ટ્સ પર પણ કામ કરવાની તક મળી. તેણે શોધ્યું કે દૂધ આપતી ગાયો અને દૂધ ન આપતી ગાયો બંને ઉપયોગી છે. આવી ગાયોના છાણમાંથી અનેક પ્રકારની વસ્તુઓ બનાવી શકાય છે. 2018-19માં, છત્તીસગઢ સરકારે ગોથન મોડેલ શરૂ કર્યું. રિતેશ પણ આ મોડેલમાં જોડાયો. તેણે રાજસ્થાન અને હિમાચલ પ્રદેશની મુલાકાત લઈને ગાયના છાણમાંથી વિવિધ પ્રકારની વસ્તુઓ બનાવવાની ટ્રેનિંગ લીધી હતી.

ગાયના છાણમાંથી ગુલાલ કેવી રીતે બને છે?

ગાયના છાણમાંથી અબીલ અને ગુલાલ બનાવવા માટે, પહેલા તેને સૂકવવામાં આવે છે. આ પછી ગાયના છાણને પાવડરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે અને તેમાં સૂકા ફૂલોના પાંદડાઓનો પાવડર ભેળવવામાં આવે છે. આ પછી તેમાં કસ્ટર્ડ પાવડર ઉમેરવામાં આવે છે. પાવડરને વિવિધ રંગો આપવા માટે કુદરતી રંગોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પીળા રંગ માટે હળદરનો ઉપયોગ થાય છે અને લીલા રંગ માટે કોથમરીનો ઉપયોગ થાય છે.

લોકોને રોજગાર આપ્યો

ગાયના છાણમાંથી વસ્તુઓ બનાવતા શીખ્યા પછી, રિતેશે સ્થાનિક લોકોને પણ આ કામમાં સામેલ કર્યા. રિતેશ બીજાઓને પણ ટ્રેનિંગ આપવાનું શરૂ કર્યું. ગાયના છાણના ઉત્પાદનોની માંગ ફક્ત છત્તીસગઢથી જ નહીં પરંતુ પડોશી રાજ્યોમાંથી પણ તેની પાસે આવવા લાગી છે. એક અહેવાલ મુજબ રિતેશ દર મહિને લગભગ 3 લાખ રૂપિયાની કમાણી કરે છે.