શેરબજારમાં કડાકો: સેન્સેક્સ 571 પોઇન્ટ તૂટ્યો, રોકાણકારોના ₹10 લાખ કરોડનું ધોવાણ

ગુરુવારે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. સેન્સેક્સમાં વેચવાલી એટલી જબરદસ્ત હતી કે બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સે તેની નવી બાવન સપ્તાહની નીચલી સપાટીને સ્પર્શ કર્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટી કેટલાક મહત્વપૂર્ણ તકનીકી સ્તરોથી નીચે ગયો હતો. બજારમાં ઘટાડાનું મોટું કારણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ભારે વેચવાલી, બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારો અને અન્ય ચિંતાઓ રહી હતી. આ સતત ચોથો ટ્રેડિંગ દિવસ હતો, જ્યારે આ કારણોસર રોકાણકારોમાં ચિંતા વધી અને બજાર નીચે આવ્યું.
આ જ કારણ છે કે ઇન્ડેક્સ જોવા કરતાં લોકોને પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં વધુ મુશ્કેલી દેખાઈ હશે. પોર્ટફોલિયો એટલે ખરીદેલા તમામ શેરોનું બાસ્કેટ. સેન્સેક્સ કે નિફ્ટીમાં ઘટાડો સીમિત લાગી શકે છે, પરંતુ જો તમારા પોર્ટફોલિયોમાં વધુ નબળા શેર હોય તો નુકસાન મોટું દેખાય છે. મિડકેપ ઇન્ડેક્સ પણ 600 પોઇન્ટ ઘટીને 58,732 પર બંધ થયો હતો. મિડકેપ મધ્યમ કદની કંપનીઓનો સમૂહ છે. તેમના શેરોમાં નબળાઈ દર્શાવે છે કે બેચેની બજારની અંદર સુધી પહોંચેલી હતી. જોકે, આ જ હિસ્સામાં કેટલાક શેર મજબૂત પણ રહ્યા હતા, તેથી દિવસની સ્થિતિ માત્ર બધી તરફ ઘટાડાની જ નહોતી.
દિવસ પૂરો થતાં થતાં બજાર નીચલા સ્તરોથી થોડું રિકવર થયું ખરું, પરંતુ નુકસાન સંપૂર્ણપણે ભરી શકાયું નહીં. સેન્સેક્સ 571 પોઇન્ટ ઘટીને 71,910 અને નિફ્ટી 199 પોઇન્ટ તૂટીને 22,422 પર બંધ થયો. આ સપ્તાહના ચારેય ટ્રેડિંગ સત્રો ઘટાડા સાથે સમાપ્ત થયા. બજાર નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના સૌથી નીચલા બંધ સ્તર પર પહોંચી ગયું.
રોકાણકારોના 10 લાખ કરોડ રૂપિયા ડૂબ્યા
શેરબજારમાં ચાલુ ભારે વેચવાલી વચ્ચે સેન્સેક્સ 1000 પોઇન્ટ કરતાં વધુ તૂટી ગયો છે. બીએસઈ પર લિસ્ટેડ કંપનીઓની માર્કેટ કેપમાં બપોરે 2 વાગ્યા સુધીમાં અંદાજે 10 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ઘટાડો થયો હતો. 30 સપ્ટેમ્બરે બીએસઈ પર લિસ્ટેડ કંપનીઓની માર્કેટ કેપ 4,71,86,380 કરોડ રૂપિયા હતી અને 1 ઓક્ટોબરે તે ઘટીને 4,61,81,937 કરોડ પર આવી ગઈ
નિફ્ટી 50 ના ટોપ ગેનર્સ અને લૂઝર્સ
નિફ્ટી 50 ની કંપનીઓમાં સૌથી વધુ વધારો ઇન્ફોસિસમાં જોવા મળ્યો હતો, જેમાં 4.12 ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો. ત્યારબાદ, એચડીએફસી લાઇફમાં 1.77 ટકાનો વધારો, એચડીએફસી બેંકમાં 2.29 ટકાનો વધારો, એસબીઆઇ લાઇફમાં 1.49 ટકાનો વધારો અને મેક્સ હેલ્થકેરમાં 1.20 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો હતો.
નિફ્ટી 50 ની કંપનીઓમાં સૌથી વધુ નુકસાન બજાજ ઓટોને થયું હતું, જેમાં 7.63 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ત્યારબાદ, મારુતિ સુઝુકીમાં 4.86 ટકાનો ઘટાડો, શ્રીરામ ફાઇનાન્સમાં 3.84 ટકાનો ઘટાડો, ટાટા સ્ટીલમાં 3.42 ટકાનો ઘટાડો અને અદાણી પોર્ટ્સમાં 3.37 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
વિદેશી રોકાણકારોએ 1 લાખ કરોડ રૂપિયા કાઢ્યા
વિદેશી રોકાણકારો (FPI) એ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ હિસ્સામાં (H1FY27) ભારતીય બજારમાંથી 1 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ પાછા ખેંચી લીધા છે. વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સૌથી વધુ વેચવાલી ઓઇલ એન્ડ ગેસ અને નાણાકીય સેવાઓ સાથે જોડાયેલા શેરોમાં કરવામાં આવી છે.
ઓટો શેર બન્યા દિવસની સૌથી નબળી કડી
આજે સૌથી વધુ ધ્યાન ઓટો સેક્ટરે ખેંચ્યું હતું. સપ્ટેમ્બરના વેચાણના આંકડા મિશ્ર રહ્યા, છતાં ઓટો ઇન્ડેક્સ 3% થી વધુ ઘટી ગયો. સામાન્ય રોકાણકારના મનમાં સવાલ આવી શકે કે વેચાણના આંકડા સંપૂર્ણપણે ખરાબ નહોતા, તો શેર કેમ તૂટ્યા? શેરબજાર માત્ર એ નથી જોતું કે કંપનીએ કેટલી ગાડીઓ વેચી. તે એ પણ જુએ છે કે વેચાણ અપેક્ષા કરતા કેવું રહ્યું. પહેલાથી શેરની કિંમતમાં કેટલા સારા સમાચાર સામેલ હતા અને આગળના વ્યવસાયને લઈને રોકાણકારોનો ભરોસો કેટલો છે. તેથી વેચાણ વધવા અને શેર વધવા વચ્ચે સીધો સંબંધ હંમેશા હોતો નથી. સારા આંકડા આવ્યા પછી પણ શેર ઘટી શકે છે. જોકે, કોઈ કંપનીના ઘટાડાનું ચોક્કસ કારણ સમજવા માટે તેના વેચાણની વિગતો અને બજારની પ્રતિક્રિયાને સાથે જોવી જરૂરી છે.
બજાજ ઓટો 8% તૂટ્યો, બે વર્ષનો સૌથી મોટો ઘટાડો
બજાજ ઓટોના શેરમાં 8% નો ઘટાડો આવ્યો. આ તેના છેલ્લા બે વર્ષનો સૌથી મોટો ઘટાડો હતો. માસિક વેચાણ અપેક્ષા કરતાં ઓછું રહેતા રોકાણકારોએ શેરમાં વેચવાલી કરી. તેને એ રીતે સમજો કે બજાર કોઈ કંપની પાસેથી ખૂબ સારા પ્રદર્શનની આશા રાખી ચૂક્યું હોય અને પરિણામ તેનાથી નીચું આવે, તો રોકાણકારો પોતાના અંદાજો બદલવા લાગે છે. તેઓ વિચારે છે કે આગળનું વેચાણ અને કમાણી પણ પહેલાં લગાવેલા અંદાજ કરતાં ઓછી રહી શકે છે. બજાજ ઓટો જેવા મોટા નામમાં આટલો તીવ્ર ઘટાડો સમગ્ર સેક્ટરની બેચેની વધારે છે. રોકાણકારોની નજર પછી બીજી કંપનીઓ પર જાય છે કે ક્યાંક ત્યાં પણ માંગ કે વેચાણને લઈને કોઈ દબાણ તો નથી ને.
મારુતિના નંબર અપેક્ષા મુજબ, છતાં શેર 5% નીચે
મારુતિ સુઝુકીનો શેર 5% ઘટ્યો અને નિફ્ટીના સૌથી નબળા શેરોમાં સામેલ રહ્યો. ખાસ વાત એ છે કે તેનું વેચાણ બજારની અપેક્ષા મુજબ જ હતું. આનાથી આજના બજારનો મૂડ સમજાય છે. રોકાણકારોને માત્ર અપેક્ષા પૂરી થવી પૂરતી ન લાગી. નબળા માહોલમાં સમગ્ર સેક્ટર પર દબાણ બન્યું અને મારુતિ પણ તેનાથી બચી શકી નહીં. જોકે, માત્ર શેર પડવાથી એવું તારણ કાઢવું યોગ્ય નથી કે કંપનીનો કારોબાર ખરાબ થઈ ગયો છે. શેરની ચાલ પર વેચાણ સિવાય તેની કિંમત, રોકાણકારોની પોઝિશન અને બજારનો માહોલ પણ અસર કરે છે. આજે મારુતિના ઘટાડાએ એ જ યાદ અપાવ્યું કે સારા કે સામાન્ય આંકડા પણ નબળા બજારમાં તાત્કાલિક સુરક્ષા આપતા નથી.
અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડ
અમેરિકાના 10 વર્ષના સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ 5.33 ટકા પર છે. ઊંચું વળતર મળવાના કારણે ભારતીય શેરોની સરખામણીમાં અમેરિકી બોન્ડનું આકર્ષણ વધી શકે છે. સવારે શેરબજારની એપ ખોલનારા રોકાણકારોને આશા હતી કે કદાચ આજે ઘટાડો અટકશે અને છેલ્લા દિવસોની નબળાઈ પછી થોડી રાહત મળશે. પરંતુ કારોબાર આગળ વધ્યો ત્યારે સ્ક્રીન પર લાલ રંગ ફેલાવા લાગ્યો. ઓટો શેરોમાં તીવ્ર વેચવાલી આવી, મિડકેપ કંપનીઓના શેર દબાણમાં આવ્યા અને રૂપિયાની નબળાઈએ ચિંતા વધારી દીધી.
દિવસ પૂરો થતાં થતાં બજાર નીચલા સ્તરોથી થોડું સંભળાયું ખરું, પરંતુ નુકસાન સંપૂર્ણપણે ભરી શકાયું નહીં. સેન્સેક્સ 571 અંક ઘટીને 71,910 અને નિફ્ટી 199 અંક તૂટીને 22,422 પર બંધ થયો. આ સપ્તાહના ચારેય ટ્રેડિંગ સત્રો ઘટાડા સાથે સમાપ્ત થયા. બજાર નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના સૌથી નીચલા બંધ સ્તર પર પહોંચી ગયું. નાણાકીય વર્ષનો અર્થ એપ્રિલથી આવતા માર્ચ સુધીનો સમય છે. એટલે કે એપ્રિલ 2026 થી શરૂ થયેલા વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં બજારનું ક્લોઝિંગ આટલું નીચે ક્યારેય થયું નહોતું. સતત ચાર દિવસના ઘટાડાએ એ રોકાણકારોની બેચેની વધારી દીધી, જે દરરોજ સવારે પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં સુધારાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.
બંધ થવા સુધી પણ કેમ ભારે રહ્યો બજારનો મૂડ?
ઘટાડો માત્ર કેટલાક મોટા શેરો પૂરતો મર્યાદિત નહોતો. બજારનો એડવાન્સ-ડિક્લાઈન રેશિયો 1:3 રહ્યો. સરળ ભાષામાં, વધનારા દરેક એક શેરની સામે આશરે ત્રણ શેર નીચે આવ્યા.
ગાડીઓ સાથે જોડાયેલી ઓટો ફાઇનાન્સ કંપનીઓ પણ દબાણમાં
ઓટો શેરોની નબળાઈની અસર તેમની સાથે જોડાયેલા ફાઇનાન્સ કારોબાર પર પણ જોવા મળી. શ્રીરામ ફાઇનાન્સ અને ચોલામંડલમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ ફાઇનાન્સના શેરોમાં 4% સુધીનો ઘટાડો આવ્યો. આ કંપનીઓના કારોબારનો સંબંધ વાહન ખરીદવા માટે આપવામાં આવતી લોન સાથે છે, તેથી વાહન વેચાણ અને આગળની માંગ પર રોકાણકારોની નજર રહે છે. જો ગાડીઓના વેચાણની ઝડપને લઈને ચિંતા વધે છે, તો સવાલ ઉઠી શકે છે કે વાહન લોનની ગ્રોથ કેવી રહેશે. આ જ ચિંતા વચ્ચે ઓટો ફાઇનાન્સર્સ પણ દબાણમાં આવ્યા. જોકે, તેમના સમગ્ર કારોબારનું મૂલ્યાંકન માત્ર એક મહિનાના વાહન વેચાણ પરથી કરી શકાય નહીં.
પીબી ફિનટેક સતત છઠ્ઠા દિવસે ઘટ્યો
પીબી ફિનટેકમાં નબળાઈનો સિલસિલો આજે પણ તૂટ્યો નથી. વીમા નિયામક IRDAI ના પેપર પછી શેર સતત છ ટ્રેડિંગ દિવસોથી ઘટી રહ્યો છે. આજે તે પોતાના આઈપીઓ પ્રાઈસથી પણ નીચે ચાલ્યો ગયો. આઈપીઓ પ્રાઈસ એ કિંમત હોય છે જેના પર કંપની પહેલીવાર સામાન્ય રોકાણકારોને શેર વેચે છે. ભાવ તેનાથી નીચે આવવાનો અર્થ એ છે કે શેર તે શરૂઆતી ઓફરની કિંમત કરતાં ઓછી કિંમતે ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. નિયામકના કોઈ પ્રસ્તાવથી કારોબાર, ખર્ચ કે કમાણી પર અસર પડવાની આશંકા હોય તો બજાર સાવચેત થઈ શકે છે. પરંતુ પ્રસ્તાવ અને અમલીકરણ અલગ બાબતો છે. અંતિમ અસર સમજવા માટે પેપરની જોગવાઈઓ અને આગળના નિર્ણયો જોવા પડશે.
રૂપિયાની નબળાઈએ બેચેની વધારી
રૂપિયો પણ રાહત આપી શક્યો નહીં. દિવસના અપડેટ મુજબ, તે ડોલર સામે 48 પૈસા નબળો પડ્યો, જે છેલ્લા બે મહિનાનો સૌથી મોટો એક દિવસનો ઘટાડો છે. ડોલર-રૂપિયાનો ભાવ ફરી 96 ની ઉપર પહોંચી ગયો. એટલે કે, એક ડોલર ખરીદવા માટે 96 રૂપિયાથી વધુ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. નબળા રૂપિયાને કારણે વિદેશથી સામાન ખરીદવા અને ડોલરમાં લીધેલી લોનની ચૂકવણી કરવાનો ખર્ચ વધી શકે છે. વિદેશી રોકાણકારો માટે પણ આ એક પડકાર છે. ભારતીય શેરોમાંથી મળેલું વળતર ડોલરમાં બદલતી વખતે પ્રભાવિત થઈ શકે છે. જોકે, ડોલરમાં કમાણી કરતી કંપનીઓને થોડો ફાયદો મળી શકે છે.
આઈટી શેરોએ બજારને સહારો આપ્યો
ઘટાડાની વચ્ચે નિફ્ટી-આઈટી ઇન્ડેક્સ 2% થી વધુ વધ્યો. આઈટી શેરોની મજબૂતાઈએ બજારને થોડો સહારો આપ્યો. મિડકેપમાં એમ્ફેસિસ અને કોફોર્જ મજબૂત શેરોમાં સામેલ હતા. આ સિવાય નુવામા, સીજી પાવર, હેવેલ્સ, હિતાચી અને કમિન્સ પણ મુખ્ય મિડકેપ ગેનર્સ રહ્યા હતા. બીજી તરફ, ઊનો મિન્ડા, સ્વિગી, કલ્યાણ જ્વેલર્સ, યુપીએલ અને પીરામલ ફાર્મા મુખ્ય મિડકેપ લૂઝર્સમાં સામેલ હતા. આ તફાવત દર્શાવે છે કે એક જ નબળા દિવસે અલગ-અલગ કંપનીઓની ચાલ અલગ-અલગ રહી શકે છે.
બેંકિંગ શેરોએ નુકસાન થોડું સીમિત કર્યું
નિફ્ટી બેંક 182 અંક ઘટીને 54,451 પર બંધ થયો. બેંકિંગ ઇન્ડેક્સ પણ લાલ નિશાનમાં હતો, પરંતુ બાકીના બજારની સરખામણીમાં તેણે પ્રમાણમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું. એચડીએફસી બેંકના સહારે તેનો ઘટાડો થોડો સીમિત રહ્યો. રિલેટિવ આઉટપર્ફોર્મન્સનો અર્થ અહીં તેજી નથી, પરંતુ તેનો અર્થ એ છે કે ઘટતા બજારમાં બેંકિંગ શેરોએ સરખામણીમાં વધુ સારી સ્થિરતા બતાવી.
આજનું ક્લોઝિંગ ચાર દિવસની નબળાઈ પર મહોર મારે છે. ઓટો શેરોમાં તીવ્ર વેચાણ, રૂપિયાનું દબાણ અને વધતા દરેક એક શેરની સામે ત્રણ ઘટતા શેરોની તસવીર રોકાણકારોની ચિંતા દર્શાવે છે. આઈટી અને કેટલાક પસંદગીના શેરોએ સહારો આપ્યો, પરંતુ સમગ્ર બજારનો મૂડ બદલવા માટે તે પૂરતો નહોતો.
નબળો રૂપિયો, ક્રુડ ઓઇલ અને અમેરિકી યીલ્ડે તોડ્યું બજાર: એનાલિસ્ટ
સ્ટોક્સકાર્ટના ડાયરેક્ટર અને સીઇઓ પ્રણય અગ્રવાલે જણાવ્યું છે કે આજે બજારમાં ઘટાડા પાછળ ઘણા વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર હતા. તેમણે કહ્યું કે એક જ સેશનમાં FII એ 10,000 કરોડ રૂપિયાના શેર વેચ્યા અને છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં આ વેચવાલી કુલ 20,000-26,000 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. ટ્રેઝરી યીલ્ડનું 5.3 ટકા સુધી જવું પણ બજાર માટે નકારાત્મક સાબિત થયું. આ પરિબળો સાથે ક્રુડ ઓઇલ 100 ડોલરની નજીક પહોંચવું અને પશ્ચિમ એશિયા (વેસ્ટ એશિયા) માં ફરીથી તણાવની સ્થિતિએ ડરનો માહોલ બનાવી દીધો છે. સ્થાનિક સ્તરે રૂપિયામાં નબળાઈ અને આરબીઆઈ દ્વારા વ્યાજદરોમાં વધારો થવાની આશંકાએ આ વેચવાલીને વધુ હવા આપી છે.

