RBI news: બેંકોએ 15 દિવસમાં મૃતક ગ્રાહકોના ક્લેમ પૂર્ણ કરવા પડશે, નહિતર આ માટે રહેજો તૈયાર
છેલ્લું અપડેટ : 10 Aug 2025
RBI news: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે મૃતક ગ્રાહકોના બેંક એકાઉન્ટસ અને લોકર અંગેના દાવાને પૂર્ણ કરવા 15 દિવસનો સમય આપ્યો છે. કેન્દ્રીય બેંક આવા કેસની નક્કી સીમાની અંદર પૂર્ણ કરવા અને વિલંબ વગર નોમિનીને વળતર ચુકવવા માટેના ફોર્મને સિંગલ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. આરબીઆઈએ મૃતક બેંક ગ્રાહકોના બેંક ખાતા અને સુરક્ષિત જમા લોકરમાં રાખેલી વસ્તુઓ સંબંધિત દાવાને પતાવવા પ્રમાણભૂત પ્રક્રિયાઓ લાવવાનો ઠરાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેનો હેતુ સમાધાનને વધુ અનુકૂળ અને સરળ બનાવવાનો છે.
27 ઓગસ્ટ સુધીનો સમય આપ્યો
આ દિશામાં કેન્દ્રીય બેંક દિશાનિર્દેશો, 2025' ડ્રાફ્ટ પરિપત્ર જાહેર કર્યો છે અને 27 ઓગસ્ટ સુધીમાં તેના પર ટિપ્પણીઓ માંગવામાં આવી છે. "બેંક દાવાઓ અને અન્ય દસ્તાવેજો પ્રાપ્ત કરવા માટે પ્રમાણિત ફોર્મનો ઉપયોગ કરશે," ડ્રાફ્ટમાં જણાવાયું છે. તે દાવાઓના સમાધાનમાં વિલંબના કિસ્સામાં વળતરની પણ જોગવાઈ કરે છે. ડ્રાફ્ટમાં જણાવાયું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિને ડિપોઝિટ એકાઉન્ટ્સ અથવા લોકર્સ માટે નોમિનેટ કરવામાં આવે છે, તો તેણે ઓળખ અને સરનામાની ચકાસણી માટે દાવા ફોર્મ, મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર (મૃત ગ્રાહક) અને નોમિની (નોમિની)ના સત્તાવાર રીતે માન્ય દસ્તાવેજ સબમિટ કરવા ખૂબ જરૂરી છે.
સરળ પ્રક્રિયા અપનાવવા પર ભાર
ડ્રાફ્ટ મુજબ, બેંકે એવા ડિપોઝિટ ખાતાઓમાં દાવાઓના સમાધાન માટે સરળ પ્રક્રિયા અપનાવવી જોઈએ જ્યાં મૃતક ડિપોઝિટરે કોઈ નોમિનેશન કર્યું નથી, જેથી દાવેદાર અથવા કાનૂની વારસદારને અસુવિધા ન થાય. બેંકે તેની જોખમ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓના આધારે આવા દાવાઓના સમાધાન માટે ઓછામાં ઓછી 15 લાખ રૂપિયાની મર્યાદા નક્કી કરવી જોઈએ. હાલમાં, મૃતકના 'નોમિની' વ્યક્તિ દ્વારા ખાતા અને લોકર સંબંધિત દાવાઓના સંદર્ભમાં બધી બેંકોની પોતાની સિસ્ટમ અને પ્રક્રિયાઓ છે. તેવી જ રીતે, 'નોમિની' વગરના ખાતાઓ માટે બેંકોની પ્રક્રિયાઓમાં થોડો તફાવત હોઈ શકે છે. આ પગલું પ્રક્રિયાને પ્રમાણિત અને સરળ બનાવશે. હાલની સૂચનાઓ અનુસાર, બેંકોએ 'નોમિની' વ્યક્તિઓ/કાનૂની વારસદારો દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાઓના ઝડપી અને મુશ્કેલી-મુક્ત સમાધાનને સરળ બનાવવા માટે એક સરળ પ્રક્રિયા અપનાવવી જરૂરી છે
