Gaming Bill: 28 કરોડ યુઝર્સ, 6900 કરોડની આવક ધરાવતા Dream 11ની ગેમ ઓવર!

લોકસભા પછી રાજ્યસભામાં સરકારનું Online gaming bill પસાર થયું. આ બિલને કારણે Online gaming ઉદ્યોગમાં ગભરાટ ફેલાયો છે અને ખાસ કરીને રિયલ મની ગેમ્સ(Real Money Games) વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓ ભયભીત છે. આનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે આ ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપની Dream 11 એ પોતાની દુકાન બંધ કરવાની તૈયારી કરી લીધી છે.

આ પણ વાંચો :

'ઓનલાઈન સટ્ટાબાજી દંડનીય ગુનો', ઓનલાઈન ગેમિંગ બિલને લોકસભામાં મળી મંજૂરી

‘ઓનલાઇન ગેમિંગ બિલ’ રાજ્યસભામાં પસાર થયું, હવે દંડનીય ગુનો ગણાશે

કરોડો Dream 11 વપરાશકર્તાઓ માટે આંચકો

ઓનલાઈન ગેમિંગ બિલને(Online gaming bill) મંજૂરી મળ્યા પછી, ઓનલાઈન ગેમિંગ વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલી એક દિગ્ગજ કંપની Dream 11 એ ઉતાવળે તેના રિયલ-મની ગેમિંગ યુનિટને(Real-money gaming unit) બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર, Dream 11  તેના રિયલ મની ગેમિંગ વ્યવસાયને બંધ કરી રહ્યું છે, કારણ કે સરકારના નવા ગેમિંગ બિલમાં કાનૂની આધાર પર પેઇડ ઓનલાઈન રમતો પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ Dream 11 પ્લેટફોર્મ પર નોંધાયેલા 28 કરોડથી વધુ વપરાશકર્તાઓ માટે મોટો આંચકો છે.

સીઈઓએ કહ્યું- 'હવે કોઈ રસ્તો બાકી નથી...'

ફેન્ટસી ગેમિંગ કંપની ડ્રીમ11 ની(Fantasy gaming company Dream11) શરૂઆત વર્ષ 2008 માં થઈ હતી અને તેના સ્થાપકો હર્ષ જૈન અને ભાવિત શેઠ છે. આ પ્લેટફોર્મની વધતી જતી લોકપ્રિયતા અને 28 કરોડથી વધુના તેના યુઝર બેઝને કારણે તે ભારતનું ટોચનું ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ પ્લેટફોર્મ(Fantasy Sports Platform) બન્યું. જો આપણે કમાણીની વાત કરીએ, તો નાણાકીય વર્ષ 24 માં જ તેણે લગભગ 9,600 કરોડ રૂપિયાની આવક નોંધાવી હતી અને અહેવાલો અનુસાર, લગભગ 90% આવક ડ્રીમ11 ની વાસ્તવિક-મની સ્પર્ધાઓમાંથી આવે છે. ક્રિકેટ સંબંધિત રમતોએ આમાં ઘણો ફાળો આપ્યો છે.

સંસદના બંને ગૃહોમાં સરકારનો પ્રતિબંધ એક આંતરિક નોંધમાં, ડ્રીમ સ્પોર્ટ્સના સીઈઓ હર્ષ જૈને પ્લેટફોર્મના રિયલ મની ગેમ્સ યુનિટ સાથે સંકળાયેલા કર્મચારીઓને જણાવ્યું હતું કે નવો કાયદો અમલમાં આવ્યા પછી, ડ્રીમ11 ની ચુકવણી આધારિત રમતો ચાલુ રાખવાનો કોઈ રસ્તો નથી. કંપનીએ તેની સાથે સંકળાયેલા તમામ કાયમી અને કરાર આધારિત કર્મચારીઓને આવનારા ફેરફારો વિશે સ્પષ્ટપણે જાણ કરી છે.

Dream 11નું મૂલ્યાંકન ઝડપથી વધ્યું

Dream 11 નો વ્યવસાય તેના લોન્ચ થયા પછી ઝડપથી વધ્યો અને વર્ષ 2021 સુધીમાં, તેનું મૂલ્યાંકન $8 બિલિયન સુધી પહોંચી ગયું હતું. પ્લેટફોર્મને ટાઇગર ગ્લોબલ, ક્રિસકેપિટલ, મલ્ટિપલ્સ અને ટીસીવી દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે. જો કે, રિયલ ગેમ્સ યુનિટ બંધ કરવા અંગે કંપની દ્વારા કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી અને કંપની કહી રહી છે કે Dream 11 એપ હાલમાં કાર્યરત છે.

ગેમિંગ ઉદ્યોગ કેમ ડરી રહ્યો છે?

ઓનલાઈન ગેમિંગ ઉદ્યોગ કેન્દ્ર સરકારના ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્રમોશન અને રેગ્યુલેશન બિલ 2025 થી ડરી રહ્યો છે, જે લોકસભા પછી રાજ્યસભામાં પસાર થયું હતું. તેની સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓના શેરમાં પણ સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. વાસ્તવમાં, આ બિલમાં એવી જોગવાઈઓ છે, જેનો ભય સ્પષ્ટપણે દેખાય છે.

ઓનલાઈન ગેમિંગ બિલ 2025 વાસ્તવિક પૈસાની ચુકવણી પર આધારિત ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ ગેમ્સ, પોકર અને રમી પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદે છે. આમાં ફક્ત ઈ-સ્પોર્ટ્સ અને સોશિયલ ગેમિંગ માટે પરવાનગીનો સમાવેશ થાય છે અને નિર્ધારિત નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ ત્રણ વર્ષની જેલ અથવા 1 કરોડ રૂપિયાના દંડની જોગવાઈ છે.

આ બિલ શા માટે લાવવામાં આવ્યું?

ઓનલાઈન ગેમિંગ બિલ 2025નો પ્રમોશન અને રેગ્યુલેશનનો હેતુ ઈ-સ્પોર્ટ્સ અને ઓનલાઈન સોશિયલ ગેમ્સને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તે જ સમયે, તે આવી ગેમ્સ પર પ્રતિબંધ મૂકશે, જે સીધા પૈસાનો ઉપયોગ કરે છે. નિયમનકારી નિરીક્ષણ અને વિકાસકર્તા સપોર્ટ માટે એક સેન્ટ્રલ ઓનલાઈન ગેમિંગ ઓથોરિટી બનાવવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત, તે વ્યસન, નાણાકીય છેતરપિંડી, મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદી ભંડોળ જેવી ચિંતાઓનું પણ ધ્યાન રાખશે. આ મુદ્દાઓને વાસ્તવિક પૈસાની રમતો પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું મુખ્ય કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે મધ્યમ વર્ગ પર ઓનલાઈન પૈસાની રમતોની અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

રમતોને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવશે

અહીં નોંધનીય મુદ્દો એ છે કે સરકારે હજુ સુધી કોઈ રમત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો નથી. તેના બદલે, આ બિલ ગેમિંગ શ્રેણી પર પ્રતિબંધ મૂકવાની વાત કરે છે. જ્યારે તે લાગુ થશે, ત્યારે ઓનલાઈન રમતોને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવશે. પ્રથમ ઈ-સ્પોર્ટ્સ હશે - જેમાં સ્પર્ધાત્મક, કૌશલ્ય-આધારિત અને ટીમ સાથે રમાતી ઓનલાઈન રમતોનો સમાવેશ થશે.

બીજી શ્રેણી ઓનલાઈન સામાજિક રમતોની હશે, જે કેઝ્યુઅલ, સમુદાય આધારિત અને શૈક્ષણિક હશે. ત્રીજી શ્રેણી વાસ્તવિક પૈસાની રમતોની હશે, જેમાં નાણાકીય જોખમ હશે અને વ્યસનકારક હશે. સરકાર વાસ્તવિક પૈસાની રમતો સિવાય અન્ય બે રમતોને પ્રોત્સાહન આપશે.

આ બિલમાં દંડ અને સજાની જોગવાઈ પણ છે. પહેલી ભૂલના કિસ્સામાં, 3 વર્ષની જેલ અને 1 કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ થશે. વારંવાર ભૂલના કિસ્સામાં, 3 થી 5 વર્ષની જેલ અને 2 કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.