બેબી ફૂડ પર FSSAIની નજર: નેસ્લેના 3 ઉત્પાદનો સામે કાર્યવાહી, જાણો શું છે સમગ્ર મામલો
છેલ્લું અપડેટ : 18 Sept 2026
ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણ પ્રાધિકરણ (FSSAI)એ નેસ્લે ઈન્ડિયા સામે શિશુ પોષણ ઉત્પાદનોના નિયમોને લઈને કાયદાકીય કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. ત્રણ અલગ-અલગ કેસમાં નેસ્લેના ત્રણ શિશુ પોષણ ઉત્પાદનો અંગે નિયમોના કથિત ઉલ્લંઘન સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. તેમાં NAN Excella Pro Stage 1, Lactogen Pro 1 અને એક Follow-up Formula સામેલ છે.
NAN Excella Pro Stage 1 પર શું સવાલ ઉઠ્યો?
FSSAIની તપાસમાં NAN Excella Pro Stage 1ના પ્રચાર (Promotion)માં ‘5 HMOs’ અને ‘Whey Protein’ સાથે જોડાયેલા દાવાઓ સામે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. નિયમનકારના જણાવ્યા અનુસાર, આવા પ્રચારાત્મક દાવાઓ શિશુ પોષણ ઉત્પાદનો માટે લાગુ પડતા 2020ના નિયમોની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત છે કે નહીં તે અંગે કંપની પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી હતી.
Lactogen Pro 1 અંગે શું વાંધો છે?
Lactogen Pro 1ની પ્રચાર સામગ્રીની પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી. તેમાં Whey Proteinને સરળતાથી પચી શકે તેવું દર્શાવતા દાવા અંગે FSSAIએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે. નિયમનકારના જણાવ્યા પ્રમાણે આ પ્રકારની પ્રચાર સામગ્રી શિશુ પોષણ માટેના ખાદ્ય પદાર્થો સંબંધિત નિયમો હેઠળ તપાસના દાયરામાં આવે છે.
ત્રીજા ઉત્પાદનમાં બાયોટિનની સમસ્યા
ત્રીજો કેસ પ્રચારાત્મક દાવા કરતાં અલગ છે. નેસ્લેના એક Follow-up Formulaના નમૂનાની લેબોરેટરી તપાસમાં Biotinનું પ્રમાણ નિર્ધારિત ધોરણ મુજબ ન હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. ત્યારબાદ નમૂનાને ફરી તપાસ માટે રેફરલ લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો અને ત્યાં પણ બાયોટિનના નિર્ધારિત ધોરણ સાથે અસંગતતા નોંધાઈ હતી.
બાયોટિનને વિટામિન B7 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને તે શરીરની વિવિધ જરૂરી પ્રક્રિયાઓમાં ભૂમિકા ભજવે છે. શિશુ પોષણ ઉત્પાદનોમાં પોષક તત્વોની માત્રા સંબંધિત ધોરણોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
ત્રણ અલગ કેસ કેમ કરવામાં આવ્યા?
FSSAIએ નેસ્લે ઈન્ડિયા સામે ત્રણ અલગ-અલગ કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. તેમાંથી બે કેસ NAN Excella Pro Stage 1 અને Lactogen Pro 1ના પ્રચારાત્મક દાવાઓ સાથે સંબંધિત છે, જ્યારે ત્રીજો કેસ Follow-up Formulaમાં બાયોટિનના પ્રમાણ સાથે જોડાયેલો છે.
શું નેસ્લેના બેબી ફૂડ પર પ્રતિબંધ મૂકાયો છે?
હાલના અહેવાલો અનુસાર, આ કાર્યવાહીનો અર્થ એ નથી કે સંબંધિત ઉત્પાદનો પર સીધો પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. FSSAIએ કથિત નિયમભંગ અંગે કાયદાકીય કાર્યવાહી અને સુનાવણીની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત કાર્યવાહી અને કંપનીના જવાબ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. તેથી માત્ર આ કાર્યવાહી પરથી દરેક બેચ અથવા સમગ્ર ઉત્પાદનને અસુરક્ષિત ગણવું યોગ્ય નથી.
શિશુ પોષણ ઉત્પાદનો માટે દેશમાં સામાન્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનોની સરખામણીએ વધુ કડક નિયમો છે. ખાસ કરીને આવા ઉત્પાદનોના પ્રચાર અને માતા-પિતાના પસંદગીના નિર્ણયોને અસર કરી શકે તેવા દાવાઓ અંગે નિયમનકારી જોગવાઈઓ લાગુ પડે છે.
