VIDEO: 'ઈલેક્ટ્રોનિક્સથી લઈને હીરા ઉદ્યોગ સુધી...', જાણો લોકસભામાં પસાર થયેલા નવા ટેક્સ બિલના આ 5 મોટા નિર્ણયો
છેલ્લું અપડેટ : 05 Aug 2026
ભારતને વૈશ્વિક રોકાણ, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ડેટા હબ બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી કેન્દ્ર સરકારે નવું ટેક્સ સુધારા બિલ એટલે કે 'ધ ટેક્સેશન એન્ડ અધર લૉઝ સુધારા બિલ, 2026' લાવ્યું છે. લોકસભામાં પસાર થયેલું આ બિલ માત્ર એક કાનૂની સુધારો નથી, પરંતુ દેશમાં વૈદેશિક મૂડી (Foreign Capital) આકર્ષવા, 'મેક ઈન ઈન્ડિયા'ને મજબૂત કરવા અને 'ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ'ને નવા સ્તરે લઈ જવાનો એક માસ્ટરપ્લાન છે. નાણા મંત્રાલયના દિશા-નિર્દેશો મુજબ, આ બિલ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, ડેટા સેન્ટર, ડાયમંડ ટ્રેડ, ફંડ મેનેજમેન્ટ અને બિઝનેસ ટ્રસ્ટ (REITs/InvITs)માં રોકાણ કરનારા નાના રોકાણકારો માટે ટેક્સના નિયમોને અત્યંત પારદર્શી અને દૂરોગામી બનાવશે.
ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્ર માટે ટેક્સ હોલિડે અને પ્રોત્સાહન
ભારતને મોબાઈલ, લેપટોપ અને સર્વર મેન્યુફેક્ચરિંગનું વૈશ્વિક હબ બનાવવા માટે બે મોટાં પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. અત્યાર સુધી ભારતીય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ફેક્ટરીઓ માટે કસ્ટમ બોન્ડેડ વેરહાઉસમાં પાર્ટ્સ રાખનારી વિદેશી કંપનીઓએ 2% પ્રેઝમ્પ્ટિવ ટેક્સ (Safe Harbour) ચૂકવવો પડતો હતો. જોકે, આ પ્રક્રિયામાં ટેક્સ સંબંધી કાનૂની વિવાદો અને ગૂંચવણો ઊભી થવાનો સતત ડર રહેતો હતો.
નવા બિલમાં આ 2% ટેક્સને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરીને આગામી 15 વર્ષ માટે 100% ટેક્સ-ફ્રી કરી દેવામાં આવ્યો છે, જેથી ભારત વિયેતનામ જેવા દેશો કરતાં આગળ નીકળી શકશે. આ ઉપરાંત, ભારતીય કંપનીઓને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સામાન બનાવવા માટે મશીનરી આપનારી વિદેશી કંપનીઓની ટેક્સ છૂટની સીમા 5 વર્ષથી વધારીને 15 વર્ષ (નાણાકીય વર્ષ 2040-41 સુધી) કરી દેવામાં આવી છે.
નાના રોકાણકારોનું ડિવિડન્ડ રહેશે સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-ફ્રી
રિયલ એસ્ટેટ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડમાં રોકાણ કરનારા સામાન્ય નાના રોકાણકારોના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. અગાઉ જો બિઝનેસ ટ્રસ્ટની ઓપરેટિંગ કંપની (SPV) ન્યૂ ટેક્સ રિજીમ પસંદ કરતી હતી, તો રોકાણકારોને મળતું ડિવિડન્ડ ટેક્સ-ફ્રી રહેતું નહોતું. પરંતુ નવા બિલમાં સુધારો કરીને યુનિટ હોલ્ડર્સ માટે ડિવિડન્ડ પર ટેક્સ છૂટ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી છે. મહેસૂલ નુકસાનની ભરપાઈ માટે કંપની (SPV) સ્તરે મામૂલી વધારાનો ચાર્જ લાગશે, જેનાથી નાના રોકાણકારોના ખિસ્સા પર કોઈ અસર પડશે નહીં.
ડેટા સેન્ટર્સ અને 'AI ડેટા સિટીઝ'નું નિર્માણ થશે સરળ
ભારતમાં મોટા પાયે 'AI Data Cities' વિકસાવવા અને વૈશ્વિક ક્લાઉડ કંપનીઓને આકર્ષવા માટે બિનજરૂરી નિયમ નાબૂદ કરી દેવામાં આવે છે. હવે વિદેશી ક્લાઉડ કંપનીઓ અને ભારતીય ડેટા સેન્ટરોએ આઈટી મંત્રાલય પાસેથી અલગ-અલગ 'નોટિફિકેશન' કે મંજૂરીઓ લેવાની જરૂર રહેશે નહીં. વધુમાં, ભારતીય કંપનીઓ હવે લીઝ પર લીધેલી જમીન કે બિલ્ડિંગમાં પણ વર્લ્ડ-ક્લાસ ડેટા સેન્ટર ચલાવી શકશે, જેનાથી શરૂઆતમાં જંગી મૂડી રોકાણ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં.
સુરત અને મુંબઈ ડાયમંડ ટ્રેડ માટે બનશે ગ્લોબલ હબ
મુંબઈ અને સુરતના સ્પેશિયલ નોટિફાઈડ ઝોન્સ (SNZ)માં માત્ર કાચા હીરા (રફ ડાયમંડ)નું પ્રદર્શન જ નહીં, પરંતુ ખરીદ-વેચાણને પણ 15 વર્ષ માટે ટેક્સ-ફ્રી કરી દેવામાં આવશે. આ ટેક્સ છૂટનો વ્યાપ વિદેશી માઈનિંગ કંપનીઓની સાથે-સાથે તેમના બ્રોકર્સ, સાઈટ હોલ્ડર્સ, એગ્રીગેટર્સ અને ઓક્શન હાઉસીસ સુધી લંબાવવામાં આવશે જેથી કરીને સમગ્ર વૈશ્વિક હીરા વેપાર ભારતમાં શિફ્ટ થઈ શકે.
ફંડ મેનેજર્સ માટે 'ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ'
વૈશ્વિક ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ્સનું સંચાલન કરતા કુશળ ભારતીય ફંડ મેનેજર્સ ભારત પરત ફરે તે માટે તેમને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. વિદેશી ફંડ્સ પર ભારતમાં અનાવશ્યક ટેક્સ લાગવાના ડરને દૂર કરવા માટે શરતોની સંખ્યા 13થી ઘટાડીને માત્ર 5 કરી દેવામાં આવી છે. કાગળિયાની બિનજરૂરી પ્રક્રિયા ખતમ થવાથી હવે વિદેશી ફંડ મેનેજર્સ ગિફ્ટ સિટી અથવા તો ભારતના કોઈ પણ શહેરથી પોતાનું કામકાજ સરળતાથી ચલાવી શકશે.
