VIDEO: Tech / Google, Apple અને Meta એકસાથે ઠપ થઈ જાય તો શું થશે? ઈરાનની ચેતવણીએ દુનિયાનું ટેન્શન વધાર્યું
મિડિલ ઈસ્ટનો તણાવ હવે ડિજિટલ દુનિયા સુધી પહોંચી ગયો છે. ઈરાને અમેરિકાની મોટી ટેક કંપનીઓને નિશાન બનાવવાની ચેતવણી આપી છે, જેના કારણે ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. જો Google, Apple અને Meta જેવી કંપનીઓ પ્રભાવિત થાય, તો તેની અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડી શકે છે. સવાલ એ છે કે શું WhatsApp, YouTube અને Gmail જેવા પ્લેટફોર્મ અચાનક બંધ થઈ શકે છે? અને તેની ભારત પર શું અસર થશે?
આજની દુનિયામાં Google, Meta અને Apple માત્ર એપ ચલાવતી કંપનીઓ નથી, પરંતુ સમગ્ર ડિજિટલ ઇકોનોમીની કરોડરજ્જુ છે. ગુગલના સર્વરથી જીમેલ, યુટ્યુબ, મેપ્સ અને હજારો એપ્સ ચાલે છે, જ્યારે મેટા વગર વોટ્સએપ, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુકનું કામ ઠપ થઈ જશે. એપલની સિસ્ટમ આઇફોન યુઝર્સના ડેટા, પેમેન્ટ અને એપ ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડાયેલી છે. જો તેમના ડેટા સેન્ટર પર કોઈ મોટી અસર થાય છે, તો તે માત્ર એક એપનો મામલો નહીં રહે, પરંતુ આખી ડિજિટલ લાઈફ થંભી શકે છે. તેની અસર વિશ્વભરના કરોડો યુઝર્સ પર એકસાથે જોવા મળશે.
ઈરાન સીધું અમેરિકા પર હુમલો કરવાને બદલે મિડિલ ઈસ્ટમાં આવેલા ડેટા સેન્ટર્સને નિશાન બનાવી શકે છે. એમેઝોનના બહેરીન સ્થિત ડેટા સેન્ટર પર અસર થવાનો મામલો સામે આવી ચૂક્યો છે. યુએઈ (UAE) અને બહેરીન જેવા વિસ્તારોમાં મોટા સર્વર હબ છે, જ્યાંથી આખા રિજનની ઇન્ટરનેટ સેવાઓ ચાલે છે. જો તેના પર હુમલો થાય, તો લાખો યુઝર્સની સેવાઓ એકસાથે પ્રભાવિત થઈ શકે છે. હુમલો માત્ર બોમ્બ કે ડ્રોનથી જ નહીં, પરંતુ સાયબર એટેક અથવા વીજળી અને નેટવર્ક સિસ્ટમને નુકસાન પહોંચાડીને પણ કરી શકાય છે. આ સિવાય સમુદ્રની નીચે આવેલા ઇન્ટરનેટ કેબલ્સને નુકસાન પહોંચે તો ઘણા દેશોમાં ઇન્ટરનેટ ધીમું અથવા બંધ થઈ શકે છે.
ડેટા સેન્ટર એક પ્રકારનું ડિજિટલ પાવરહાઉસ હોય છે, જ્યાં હજારો સર્વર એકસાથે ચાલતા હોય છે. તેમને સતત વીજળી, કુલિંગ અને હાઈ સ્પીડ ઇન્ટરનેટની જરૂર હોય છે. જેવું આમાંથી કોઈ એક સિસ્ટમ ફેલ થાય છે, કે તરત જ સર્વર ઓવરહીટ થઈને બંધ થવા લાગે છે. ઘણીવાર સુરક્ષાના કારણોસર સિસ્ટમ પોતે જ શટડાઉન થઈ જાય છે, જેનાથી સેવાઓ અચાનક બંધ થઈ જાય છે. Google માટે આનો અર્થ એડ્સ (Ads) અટકવી, Meta માટે સોશિયલ મીડિયા ઠપ થવું અને Apple માટે એપ તથા પેમેન્ટ સિસ્ટમ પ્રભાવિત થવી છે. આનાથી કંપનીઓને ભારે આર્થિક નુકસાન થાય છે અને યુઝર્સનો ભરોસો પણ નબળો પડે છે.
જો આવી સ્થિતિ સર્જાય તો ભારત જેવા દેશ પર તેની સીધી અસર પડશે. અહીં કરોડો લોકો વોટ્સએપ, યુટ્યુબ અને ગૂગલ સેવાઓ પર નિર્ભર છે. નાના દુકાનદારોથી લઈને મોટા સ્ટાર્ટઅપ્સ સુધી, દરેકનું કામ આ પ્લેટફોર્મ્સ સાથે જોડાયેલું છે. જો થોડા કલાકો માટે પણ સેવાઓ બંધ થાય છે, તો UPI પેમેન્ટ અટકી શકે છે, ઓનલાઈન બિઝનેસ ઠપ થઈ શકે છે અને ફ્રીલાન્સર કે કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સનું કામ અટકી જશે. આ સિવાય અર્થતંત્ર પર પણ અસર પડશે, કારણ કે બેંકિંગ, ઈ-કોમર્સ અને સરકારી સેવાઓ પણ ક્લાઉડ પર નિર્ભર છે. એક ડેટા સેન્ટર ડાઉન થવાથી ચેઈન રિએક્શન શરૂ થઈ શકે છે, જે સમગ્ર ડિજિટલ વ્યવસ્થાને હચમચાવી શકે છે.

