2027થી કાર ખરીદનાર-કંપની બંને માટે બદલાશે નિયમો, પેટ્રોલ કારને ઝટકો અને EV-હાઇબ્રિડને મોટો ફાયદો
છેલ્લું અપડેટ : 01 Oct 2026
અમદાવાદ: સરકારે પેસેન્જર વાહનો માટે નવા CAFE-3 (Corporate Average Fuel Economy) ધોરણો સૂચિત કર્યા છે. નવા નિયમો 1 એપ્રિલ, 2027થી અમલમાં આવશે અને 31 માર્ચ, 2032 સુધી લાગુ રહેશે. નવા ધોરણો હેઠળ કાર કંપનીઓ માટે ઇંધણ કાર્યક્ષમતા અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાના લક્ષ્યો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. ખાસ વાત એ છે કે પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટમાં સૂચવાયેલી હળવી પેટ્રોલ કાર માટેની ખાસ છૂટ અંતિમ નિયમોમાં આપવામાં આવી નથી.
તમામ નવા પેસેન્જર વાહનો નિયમ હેઠળ આવશે
ઊર્જા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં વેચાણ માટે ઉત્પાદિત અથવા આયાત કરવામાં આવતા તમામ નવા પેસેન્જર વાહનો પર CAFE-3 ધોરણો લાગુ પડશે. તેમાં હેચબેક, સેડાન, યુટિલિટી વ્હીકલ અને મલ્ટીપર્પઝ વ્હીકલનો સમાવેશ થાય છે. આ વાહનોમાં ડ્રાઇવર સહિત વધુમાં વધુ આઠ લોકો બેસી શકે તેવી શ્રેણીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
CAFE હેઠળ ઓટોમોબાઇલ કંપનીના સમગ્ર વાહન પોર્ટફોલિયોના સરેરાશ ઇંધણ વપરાશ અને કાર્બન ઉત્સર્જન માટે લક્ષ્યાંક નક્કી કરવામાં આવે છે. એટલે કંપનીઓએ આગામી વર્ષોમાં પોતાના વાહનોની ડિઝાઇન અને ઉત્પાદનનું આયોજન નવા ધોરણોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવું પડશે.
909 કિલોથી ઓછી પેટ્રોલ કારને પણ છૂટ નહીં
પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટમાં 909 કિલોગ્રામથી ઓછા વજનવાળી પેટ્રોલ કારને ઇંધણ કાર્યક્ષમતાના નિયમોમાં ખાસ છૂટ આપવાનો પ્રસ્તાવ હતો. જોકે, અંતિમ CAFE-3 નિયમોમાં આ જોગવાઈને દૂર કરવામાં આવી છે.
સાથે જ વાહનના વજન પ્રમાણે લક્ષ્યાંક નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. નવા માળખામાં હળવા વાહનો માટે પ્રમાણમાં નરમ લક્ષ્યાંક રહેશે, જ્યારે ભારે વાહનોને વધુ કડક ઇંધણ કાર્યક્ષમતા જરૂરિયાતો પૂરી કરવી પડશે.
સંદર્ભ વજનમાં 13.6 ટકાનો વધારો
CAFE-3ના લક્ષ્યાંકની ગણતરી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સંદર્ભ વજન (Reference Weight)માં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હાલનું 1,082 કિલોગ્રામનું સંદર્ભ વજન વધારીને 1,229 કિલોગ્રામ કરવામાં આવ્યું છે. એટલે તેમાં આશરે 13.6 ટકાનો વધારો થયો છે.
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, પેસેન્જર વાહનોની ડિઝાઇન અને સરેરાશ વજનમાં થઈ રહેલા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને આ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
પાંચ વર્ષમાં ધોરણો વધુ કડક બનશે
નવા CAFE-3 માળખા હેઠળ ઇંધણ કાર્યક્ષમતાના લક્ષ્યાંકો આગામી પાંચ વર્ષ દરમિયાન તબક્કાવાર વધુ કડક કરવામાં આવશે. નાણાકીય વર્ષ 2027-28માં ઇંધણ વપરાશનું ધોરણ 100 કિલોમીટર દીઠ 3.996 લિટર રહેશે.
આ ધોરણ નાણાકીય વર્ષ 2031-32 સુધીમાં ઘટીને 3.3273 લિટર પ્રતિ 100 કિલોમીટર થશે. એટલે પાંચ વર્ષના સમયગાળામાં ઇંધણ વપરાશના ધોરણમાં આશરે 16.7 ટકાનો સુધારો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
EV અને હાઇબ્રિડ વાહનોને મળશે ‘સુપર ક્રેડિટ’
નવા નિયમોમાં ઇલેક્ટ્રિક અને અન્ય સ્વચ્છ ટેક્નોલોજી ધરાવતા વાહનો માટે કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે. બેટરીથી ચાલતા ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (BEV), લાંબા અંતર માટે સહાયક પાવર સ્રોત ધરાવતા ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, પ્લગ-ઇન હાઇબ્રિડ (PHEV), સ્ટ્રોંગ હાઇબ્રિડ અને ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોને ‘સુપર ક્રેડિટ’ મળશે.
આ સિસ્ટમ હેઠળ આવા વાહનોને કંપનીના કુલ વાહન ઉત્સર્જનની ગણતરીમાં વધારાના ગુણક સાથે ગણવામાં આવશે. પરિણામે ઇલેક્ટ્રિક, હાઇબ્રિડ અને વૈકલ્પિક ઇંધણવાળા વાહનો બનાવતી કંપનીઓ માટે સરેરાશ ઉત્સર્જનના લક્ષ્યાંકને પૂર્ણ કરવું સરળ બનશે.
કંપનીઓને સ્વચ્છ ટેક્નોલોજી અપનાવવાની તક
સરકારે કંપનીઓને નવા ઉત્સર્જન લક્ષ્યાંકો હાંસલ કરવા માટે એક જ ટેક્નોલોજી પર આધાર રાખવાની ફરજ પાડી નથી. કંપનીઓ સ્વચ્છ ટેક્નોલોજી (Clean Technology), વૈકલ્પિક ઇંધણ અને અન્ય નવીન ઉપાયો અપનાવીને પોતાના લક્ષ્યાંકો પૂર્ણ કરી શકશે.
આ વ્યવસ્થાનો હેતુ વાહન ઉદ્યોગને વધુ ઇંધણ કાર્યક્ષમ અને ઓછું કાર્બન ઉત્સર્જન કરતા વાહનો તરફ ધકેલવાનો છે.
ક્રેડિટથી લક્ષ્યાંકની ખાધ પૂરી કરી શકાશે
CAFE-3માં ક્રેડિટ અને ખાધ વળતર (Credit and Deficit Compliance) માટેની વ્યવસ્થા પણ રાખવામાં આવી છે. જે કંપનીઓ નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરશે તેમને ક્રેડિટ મળશે. આ ક્રેડિટનો ઉપયોગ તેઓ ભવિષ્યના વર્ષોમાં કરી શકશે.
બીજી તરફ, લક્ષ્યાંક પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ રહેલી કંપનીઓ પોતાના અગાઉના ક્રેડિટનો ઉપયોગ કરી શકશે. જરૂર પડે તો તેઓ અન્ય ઓટોમેકર્સ પાસેથી ક્રેડિટ ખરીદીને પણ પોતાની ખાધ પૂરી કરી શકશે.
કંપનીઓના ઉત્પાદન આયોજનમાં થશે મોટો ફેરફાર
CAFE-3ના નવા નિયમોને કારણે કાર કંપનીઓએ આગામી વર્ષોમાં પોતાના મોડલ અને ઉત્પાદનની વ્યૂહરચનામાં ફેરફાર કરવો પડી શકે છે. ખાસ કરીને ભારે વાહનો માટે ઇંધણ કાર્યક્ષમતા અને ઉત્સર્જનના લક્ષ્યાંકો વધુ પડકારજનક રહેશે.
બીજી તરફ, ઇલેક્ટ્રિક, હાઇબ્રિડ અને વૈકલ્પિક ઇંધણવાળા વાહનો માટે મળતા સુપર ક્રેડિટ કંપનીઓને નવા સ્વચ્છ વાહનોના ઉત્પાદન તરફ પ્રોત્સાહિત કરશે. 2027થી 2032 દરમિયાન ધીમે ધીમે કડક બનનારા CAFE-3 ધોરણો ભારતીય પેસેન્જર વાહન બજારમાં ઇંધણ વપરાશ અને ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે મહત્વપૂર્ણ નિયમનકારી માળખું બનશે.
