VIDEO: 'શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવો એ બંધારણીય અધિકાર, પોલીસનું દમન યોગ્ય નહીં': સુપ્રીમ કોર્ટ 

સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court) સોમવારે એક મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી દરમિયાન સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કરવાનો અધિકાર એ એક બંધારણીય ગેરંટી (Constitutional Guarantee) છે, જેને નકારી શકાય નહીં. કોર્ટે સંકેત આપ્યો છે કે તે દેશભરમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનો માટે એક સમાન પ્રોટોકોલ (Protocol) ઘડવા પર વિચાર કરશે.

અદાલતે ઉમેર્યું હતું કે આ પ્રોટોકોલમાં વિરોધ પ્રદર્શન માટે યોગ્ય સ્થળની વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ અને સાથે જ અસામાજિક તત્વો (Anti-social Elements) સામે કાર્યવાહી કરવા માટે સત્તાવાળાઓ અને પોલીસને જરૂરી સુવિધાઓ પણ મળવી જોઈએ.

NEET-UG પેપર લીક અને પોલીસ કારવાઈ પર સુનાવણી

નીટ-યુજી (NEET-UG) પેપર લીક અને શિક્ષણ પ્રણાલીમાં ગડબડ સામે આંદોલન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ પર કથિત લાઠીચાર્જ, ટીયર ગેસ અને પેલેટ ગન જેવા પોલીસ બળપ્રયોગ સામે દાખલ કરાયેલી અરજીઓ (Petitions) પર સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે આ અવલોકનો કર્યા હતા.

વિદ્યાર્થીઓ તરફથી વરિષ્ઠ વકીલો (Senior Advocates) ગોપાલ શંકરનારાયણન, કોલિન ગોન્સાલ્વિસ અને વિકાસ સિંહ હાજર રહ્યા હતા. ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઇન્ડિયા (CJI) સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની ખંડપીઠે (Bench) આ મામલે રાષ્ટ્રીય સ્તરે એકસમાન નીતિ બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

સીજેઆઈ (CJI) અને બેંચની મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણીઓ

સુનાવણી દરમિયાન સીજેઆઈ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે, "શાંતિપૂર્ણ વિરોધનો અધિકાર બંધારણમાં સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો છે. તેને નકારી શકાય નહીં. માત્ર આંદોલન થઈ રહ્યું છે તેવા કારણોસર પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવતી અતિશયોક્તિ કે અત્યાચાર (Police Excesses) ને યોગ્ય ઠેરવી શકાય નહીં."

જોકે, અદાલતે વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન પોલીસ જવાનો પર થતા હુમલાઓ પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી નોંધ્યું હતું કે પોલીસ જવાનો ઘાયલ થવા પણ એટલી જ ચિંતાજનક બાબત છે અને રાજ્ય સરકારો પાસેથી સુરક્ષા ઉપાયો અંગે જવાબ માંગી શકાય છે.

કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ માટે યોગ્ય જગ્યાની ફાળવણી થવી જોઈએ, જ્યારે ઉપદ્રવ મચાવતા અસામાજિક તત્વો સામે કાયદાકીય રીતે નિપટવામાં આવે. આ મામલે દેશવ્યાપી માર્ગદર્શિકા (Guidelines) તૈયાર કરવા અંગે આગામી સુનાવણી મંગળવારે હાથ ધરવામાં આવશે.